apsis

gök mekaniğinde kütleçekim kuvvetine sahip cisimlerin merkezinden uzakta oluşan yörüngelerin apoapsis ve periapsislerine verilen genel addır. sadece dünya için apoje ve perije de kullanılabilir. apoapsis yörüngenin en uzak noktası iken periapsis en yakın noktadır. örneğin dünyadan atmosferi aşacak ve sonunda yörünge oluşturacak şekilde bir roketin kalktığını düşünelim. öncelikle atmosferi aşabilmek için belirli bir hıza ihtiyaç vardır. öyle laaaps diye çıkartamazsınız uzaya o roketi. hayvan gibi şey etmeyin. roketimizin bu hızı aştığını kabul edelim. roket dünyadan uzaklaşırken aynı zamanda hangi açıyla uzaklaştığına bağlı olarak yörüngesi de genişler. genelde roketler uzayı delip geçecekmişçesine odun gibi dimdik ilerlemek yerine bir yerden sonra belirli bir açıyla yol alırlar fark etmişsinizdir. işte burada ne kadar hızlı ilerlediğine bağlı olarak dünyaya en uzak olacağı noktada değişir, yani apoapsis değişir. motorları durdurduğunuz an apoapsis olduğu gibi sabit kalır ve artık dünyaya en uzak olacağınız nokta bu noktadır. hiçbir şey yapmazsanız ve farzı misal 90 dereceye çok yakın bir açıyla dünyadan kaçmaya çalışmışsanız muhtemelen apoapsise kadar yükselip dünyaya geri düşersiniz, tabii çok çok çok abartı hızlı değilseniz. uygun bir açıyla apoapsis civarlarına geldiğinizde motorları tekrar çalıştırıp gazı tabiriyle köklerseniz dünyanın çevresinde eliptik diyebileceğimiz bir yörünge oluşmaya başlar ve belli bir yerden sonra periapsis denen naneyi de yaratmış olursunuz. gazı fazla köklerseniz ise bu sefere yörünge üzerinde apsis noktaları yer değiştir, bulunduğunuz nokta dünyaya en yakın nokta olabilir. hatta ve hatta tam bir yuvarlak dahi oluşturup apoapsis ve periapsisin birbirine çok yakın olmasını bile sağlayabilirsiniz. ne kadar ilginç değil mi.

bu da görsel anlatımla desteklenmiş nasa kaynaklı bir yörünge tanımı: http://www2.jpl.nasa.gov/basics/bsf3-4.php