evrenin sonu nasıl gelecek

merhaba sevgili arkadaşlar. geçen hafta başlattığım bilime ve bilimsel fenomenlere dair tartışmaların ikinci bölümünde karşınızdayım. bu haftaki konumuz evrenin sonunun nasıl geleceği üzerine olacak.

geçen haftaki konu için: (bkz: karadelikler başka bir evrene mi açılıyor)

bundan tam 13 milyar yıl önce evren, hayal edebileceğiniz en küçük noktadan bile küçük olan bir noktadan ortaya çıktı ve aniden hızlanarak genişlemeye başladı. böylece şu an içinde bulunduğumuz evrenin son halini meydana getirdi. peki bunun sonu nereye gidecek, evrene ne olacak?

bildiğimiz üzere evren eninde sonunda bir nihai sona ulaşacak. ancak bunun nasıl olacağı konusunda ortaya atılmış bir çok teori mevcut. bunlardan biri big freeze, yani büyük donma. bu teoriye göre evren gittikçe genişleyecek ve sonunda soğuyarak maksimum entropiye ulaşıp mutlak sıfır noktasında donacak. böylece evrendeki her şey eşit olarak dağılmış olup hareketsiz bir hal alacak. bu olası senaryolardan sadece biri. donarak öldüğünüzü düşünmek pek de hoş olamasa gerek. tabii biz bunu göremeyeceğiz bile bu yüzden içimiz şimdilik rahat.

bir diğer teoriye göre evren giderek artan bir ivmelenme ile genişleyecek ve sonunda uzay-zaman dokusu yırtılarak evren yırtılacak. bu teorinin adı ise big rip, yani büyük yırtılma. bunu düşünmesi belki biraz hayal gücünü zorluyor ancak bu da olası senaryolardan biri ve gayet korkutucu bir senaryo. biliyoruz ki evrenin %70'i karanlık enerjiden oluşuyor. bilimsel gözlemlere göre bu enerji evrenimizi giderek genişletmekte, üstelik artan bir ivmelenme ile. bazı bilim adamlarına göre evren böylesine bir genişlemenin sonucunda yırtılacak ve büyük olasılıkla bir karadelik oluşacak. eğer bu senaryoyu dünyamızdan izliyor olsaydık, gökyüzüne baktığımızda aniden ufuktan başlayan bir karanlık her yeri basacaktı ve her şey o karadeliğe doğru çekilmeye başlayacaktı. evinizde otururken etrafa bir bakın. gördüğünüz her şey atomlarına kadar ayrılacak ve geriye kalan o son şeyler de aniden yok olacak. gerçekten hayal etmesi çok güç. ancak dediğim gibi bu durum da olası senaryolardan sadece biri ve azımsanmayacak derecede destekleniyor.

diğer bir senaryo ise big crunch, yani büyük çöküş. bu senaryoya göre evrenin genişlemesi kütleçekimi etkisiyle yavaşlayacak ve duracak. daha sonra ise evrendeki kütle miktarına bağlı olarak tekrar singularity dediğimiz tekillik noktasına, yani evrenin başlangıç noktasına doğru küçülerek içine çökecek. ancak kozmik mikrodalga arka plan ışıması gözlemlerine göre bu senaryo biraz daha az tutuluyor. zira evrene hakim olan karanlık enerjinin etkisiyle evren giderek genişlemekte ve şu an için gözlenen şey bu. yine de olası senaryolardan biri olarak geçmekte.

bir başka senaryo ise big bounce, yani büyük sıçrama. bu senaryoda adına da benzer bir şekilde evren daralıp içine çökecek ve yeni bir büyük patlama meydana gelerek yeni bir evren oluşacak. bu bir kısır döngü halinde sürekli devam edecek ve sürekli evrenler yeniden doğup çökecek. bu da olası senaryolardan biri.

bunun dışında daha bir çok senaryo mevcut ancak bu dört senaryo bilim camiasında en çok tutulan senaryolardan biri. tabii keşke hiçbiri gerçekleşmese diyoruz ancak evren bir şekilde sona varacak ve bunu biliyoruz. bana en yakın gelen senaryo ise büyük donma veya büyük yırtılma senaryosu. çünkü evrene hakim olan karanlık enerjinin etkisiyle evren artan bir ivme ile genişlemekte yani yavaşlama söz konusu bile değil ve bunun tam tersi olacak gibi gözükmüyor. yani evrenin genişleyeceğini bir temel olarak alıp yerine koyarsak bunun üzerine iki senaryoyla karşılaşıyoruz o da az önce bahsettiğim senaryolar.