theodosius dobzhansky

Theodosius Dobzhansky, tarihin gördüğü en önemli bilim insanlarından birisiydi ve modern bilimin en güçlü bilim dallarından kabul edilen evrimsel biyolojinin gelişiminde çok önemli roller oynadı. Ayrıca sıkı bir dindar olan Dobzhansky, evrim ve genel olarak bilim karşıtı din akımlarını yerden yere vurarak halk arasında bilimi sevdirmek konusunda da önemli işler başardı. Her ne kadar görüşleri, bilimin kabul etmediği bir ekol olan "teistik evrim" akımına yakın olsa da, hiçbir zaman akademik araştırmalarına kendi şahsi inançlarını karıştırmadı ve bu sayede evrimsel biyolojide önemli başarılara imza attı. 1973 senesinde American Biology Teacher dergisinin 35. sayısının 125-129. sayfaları arasında yayımladığı makalesinin başlığı ise, tarihin önemli bir bilim insanının geleceğe mesajı gibiydi: "Evrimin ışığı olmaksızın, biyolojide hiçbir şeyin anlamı yoktur."

Bu sadece içi boş bir motto değil. Evrim Ağacı olarak daha önceden olguların yakın sebepleri ve nihai sebeplerinden buradaki yazımızda (http://www.evrimagaci.org/soru-cevap/28) detaylıca bahsetmiştik. Evrimsel biyoloji var olmasaydı, günümüzde biyolojik sistemlerin, yapıların ve genel olarak olguların nihai sebeplerini bilmemiz imkansız olacaktı ve muhtemelen gerçek olmayan, uyduruk açıklamaları kabul etmek zorunda kalacaktık. Sadece nihai sebepler de değil... Evrimsel biyolojinin aydınlatıcı ışığı sayesinde etrafımızda olan biteni, nereden geldiğimizi, nasıl var olduğumuzu ve daha nice soru işaretini gidermeyi başardık. Felsefenin binlerce yıldır sorduğu ve sayısız farklı cevaplar verdiği varoluş yöntemimize nihai, açık, test edilebilir ve bilimsel bir yanıt vermeyi başardık. Burada da durmadık, evrimsel biyolojiden öğrendiklerimizi matematiğe (http://www.evrimagaci.org/makale/163), ekonomiye (http://www.evrimagaci.org/fotograf/54/7033) ve mühendisliğe (http://www.evrimagaci.org/fotograf/114/7000) uyarlayarak doğadan dersler aldık, doğanın var etme mekanizmasını kendi sistemlerimizde kullanmayı başardık. Evrim sayesinde, aksi takdirde belki de hiçbir zaman anlayamayacağımız gerçekleri anlamayı başardık.

Dobzhansky ve diğer parlak bilim insanları, ömürleri boyunca bilimin halk arasında anlaşılması ve kabul edilmesi konusunda emekler harcadılar, ter döktüler. Nitekim, bu emeklerinin karşılığı olarak isimleri sonsuza kadar altın harflerle bilim ve insanlık tarihine yazıldı. Peki ya bilim düşmanlarının adları? Kimlikleri? Kişilikleri? "Başarıları"? Hiç gururla anılan, ismi duyulduğunda koltukları kabartan bir evrim ya da bilim karşıtı duydunuz mu? Hiç insanlık için büyük işler başarmış bir bilim düşmanı gördünüz mü?

Yaşadıkları dönem içerisinde bin bir zulüm görseler de tarih, bilim için çalışanları asla unutmaz.

Dobzhansky'nin makalesini ingilizce olarak buraya tıklayarak okuyabilirsiniz: http://www.evrimagaci.org/fotograf/57/7513

Hazırlayan: ÇMB (Evrim Ağacı)