hallac ı mansur

ene'l hak sözü meşhur evliyaullah. * aynı misal üzerine beyazıt bestami hazretlerinin de * '' allahuekber'' e mana verişi vardır ki akıllara zarar.

beyazıt bestami, dergahtan bir zat'a '' allahuekber '' 'e bir mana ver evladım der, zat, '' allah en büyüktür '' efendim der. beyazıt bestami, '' sen ne ettin öyle, allah ile kimi kıyasladın da allah'ın büyük olduğuna kanaat getirdin, mana yanlış, bu seni kafir eder '' der. halbuki, mana genel anlamda, müfessirlerce de onaylanmış bir manadır. ama arifler sultanı, durumu açıklar; '' sonradan yaratılan hiç bir şey kıyasa nail değildir, ancak allah vardır, o, diğerleriyle kıyas edilemeyecek kadar büyüktür ve tek varolan allah'tır '' der.

diyeceğim o ki; hazretler, vücudiyetlerinden geçmişlerdir. onlar allah karşısında ölü gibidirler. ne gelirse razı, ne olursa razıdırlar. istedikleri ve düşündükleri tek şey allah'tır.

bu mevzuda da yine beyazıt bestami'nin bir mana alemi rivayeti vardır, kısa geçeyim; allah mana aleminde tüm zamane ve silsile ariflerini toplar, ve buyurur '' herkes benden istedi, ancak ebu yezid * beni istedi '' zaten bu yüzden hazret'e ariflerin sultanı diyoruz.