deizm

"iyi bir insan olmak için kitaba değil vicdana sahip olmak gerekir ."

güzel görünümlü ama retorik cümle.

deizmde evreni tanrı yaratmış ,ilahi müdahalede bulunmamıştır.ama varoluşun sebebi yine tanrıdır. bu bağlamda vicdan ,sevgi ,nefret gibi kavramların köken itibariyle çıkış noktası tanrıdır. bunu cebe atalım.

teizmde tanrı var oluşu başlatan ve ilahi müdahalede bulunandır. aşk sevgi merhamet ,nefret gibi kavramların köken itibariyle çıkış noktası tanrıdır. ( kitapta yazması bir şey ifade etmez. sonuçta o kitapta yazan kurallar da tanrı çıkışlıdır.)

deizmle teizm bu bağlamda paraleldir. ahlak ,etik gib konularda tanrının otoritesini veya varoluşunu temel alırlar. alınmazsa ,neye göre kötülük ,neye göre iyilik gibi kavramlar temelsiz kalır.