aquinas ın tanrı ispatı tezi

5 kola ayrılır. tanrının mümkün değil mecburi olduğunu iddia eder.

1. hareketsiz hareket ettirici kanıtı

hiçbir şey, bir ilk hareket ettirici olmadan hareket etmeye başlamaz. bu bizi tek çıkışın tanrı olduğu bir noktaya sürükler. bir şey ilk hareketi sağlamış olmalıdır ve biz buna tanrı deriz.

2. sebepsiz sebep kanıtı

hiçbir şey kendi kendine sebep olamaz. her sonucun öncül bir sebebi vardır. bu durum, bir ilk sebep tarafından sona erdirilmiş olmalıdır ki biz buna tanrı deriz.

3. evrensel ispat kanıtı

maddesel nesnelerin var olmadığı bir zaman dilimi mutlaka olmuştur; ancak şu an maddesel nesneler bulunduğundan, bunları var eden ve maddesel olmayan bir şey olmalıdır. işte biz buna tanrı deriz.

4. dereceden ispat kanıtı

dünyadaki şeylerin (konuların) farklı farklı olduklarınız biliriz. mesela iyilik ve güzellik dereceleri farklılık gösterir; ancak bu dereceler yalnızca bir maksimuma göre kıyaslandıktan sonra açıklık kazanır. insanlar hem iyi hem de kötü olabilirler, öyleyle maksimum iyilik insanda aranamaz ve aransa da bulunamaz. o halde, kusursuzluk standardını belirlemek için de başka bir maksimum olmalıdır ve biz bu maksimuma tanrı deriz.

5. teolojik (tasarıdan) ispat kanıtı

dünyadaki şeyler, özellikle de yaşayan nesneler, sanki birisi tarafından tasarlanmış gibi görünürler. tasarlanmamış gibi görünen, bildiğimiz hiçbir şey yoktur. o halde bir tasarımcı olmalıdır ve biz bu tasarımcıya tanrı deriz.