çerkez ethem

Büyük haksızlık yapılmış bir kahramandır. Neden kahramandır. Çünkü daha var olmayan bir milli mücadeleyi boğmak için başlatılan ayaklanmaları bastıran hep Çerkez Ethem olmuştur. Bu ayaklanmaları bastırmasaydı belki ayaklanan insanlar, oradaki insanları kandırıp milli mücadeleye insanların katılımlarını engelleyebilirdi. Sadece bu değil. Yunanlar'ı durduran ve geri çekilmesini sağlayan bir insandı. Kendisi Teşkilati-Mahsusa üyesiydi ve orduya birçok asker kazandırmıştı. Örneğin Çerkez Ethem Salihli Cephesi'ni açarken 8 kişi iken saatler sonra yüzleri buldu ve Yunanlılar geri çekildi. Buna benzer birçok örnekler mevcut. Sadece bu değil Yunanlılar ile çatışmaya girmeseydi Mustafa Kemal Paşa belki meclisi Sivas'ta açmak zorunda kalırdı.
Bütün bunlara rağmen Çerkez Ethem'in hain ilan edilmesini anlatmak gerekir. Bunu sebebi basitir. Mustafa Kemal Paşa, Kuvay-i Milliye'ye söz geçiremiyordu. Sadece bu değil. Kuvay-i Milliye komutanların yakınları mecliste idi. Yani Mustafa Kemal Paşa ne orduda ne de mecliste egemenlik kuramıyordu. Bu yüzden Kuvay-i Miiliye'yi kaldırmak istemiştir. Mustafa Kemal Paşa düzenli ordu kurulması emrini verdi. Mustafa Kemal Paşa bu orduyu kurması için ismet Bey'e görev verdi. Bunun sebebi basitti. Çünkü ismet Bey dışındaki bütün komutanlar Mustafa Kemal Paşa bağlı ancak itaatkar değildi. Sadece ismet Bey bu kapsamın dışında idi. Batı Cephesini kolay yönetmek için ismet Bey bu göreve getirildi (tabi onca Paşa olmasına rağmen bir Albay'ın seçilmesi kavgalara neden oldu) Çerkez Ethem düzenli ordunun korulmasını gerekli olmadığını göstermek için Gediz'e saldırdı. Bunu da Gediz Muharebesi denildi. Bu muharebeyi Çerkez Ethem kazanmasına rağmen Mustafa Kemal Paşa bunu bir yenilgi olduğunu söyledi ve bu tez yaygın kanı hale geldi. Yani düzenli ordu kurulması için diğer Kuvay-i Milliye komutanların akılarını çelmek istenmiş ve bu başarıya ulaşmış bütün komutanlar katılmıştır (Çerkez ve Demirci dışında). Aralık ayında Mustafa Kemal Paşa, ismet Bey'e telgraf çekmiştir. Bu telgrafta Çerkez Ethem'in işinin bitirilmesi istenmişti. ismet inönü, Ethem'in üzerine yürüdü. Çerkez Ethem ise hiç bir direniş göstermemeksizin ordusunu dağıtmış (mühümatı ile birlikte) düzenli ordsuna katılmasını sağlamıştır.