fesahat

Kelime anlamı açık seçik ve berrak bir halde bulunma, saf ve halis olmayı ifade eden fesahat'in terim anlamı, kelimelerin teleaffuzunun kulağa hoş gelmesi, manasının da açık olmasıdır. bunu gösteren özellik de kelimelerin dil kurallarına uygun olup o dilin usatası olan edebiyatçılar tarafından kabul görerek yaygın olarak kullanılmasıdır. diğer bir ifade ile sözün kolay anlaşılır ve kusurlardan uzak olma halidir.

Edebiyat metinlerinin başlıca iki özelliği vardır: (a) sözcüklerin seçimi, (b) onların güzel ve etkileyici bir tarzda bir araya getirilişindeki esaslar. fesahat temelde bu seçme ve birleştirmeyi sağlamaya yöneliktir.

Şu üç kusur kelimede bulunmazsa fesahat gerçekleşir:

1- Kelimede söyleyiş güçlüğü(tenafür-i huruf): his ve zevk ile bilinebilecek telaffuz güçlüğü olarak tarif edilen bu kusur, benzer seslerin bir araya gelmesinden doğan ses uyumsuzluğudur. ''istidadat'', ''selasetsizlik'', ''gözlemlerlermiş'' lafızlarındaki durum gibi. batı dillerinden dilimize geçen ve tenafür-i huruf ve tenafür-i kelimat terimlerini gerk ikisini de karşılayacak şekilde kullanılan kakofoni kelimesinin kendisinde de böyle bir söyleyiş güçlüğü vardır. Dil bu kelimelerin telaffuz güçlüğünü gidermek için ''ufakcık'' kelimesinin ''ufacık'' şeklini almasında da gördüğümüz gibi bazı ses düzenlemeleri yapar.

2- Kelime yapısında kuralsızlık(kıyasa muhalefet): Kelimenin dil kurallarına uymamaması durumudur.

3- kelimede anlaşılma güçlüğü(garabet): sık kullanılmadığında alışılmamış ve anlamı açık olmayan veya anlaşılmayan kelime ve tabirleri kullanma kusurunun adıdır.