haşhaşi

hasan sabbah'ın suikastçilerine verilen isimdir.

yetiştirilme tarzları ile ilgili genel kanı şu şekildedir: hasan sabbah 12-20 yaş aralığındaki erkek müritlerinden bazılarını düzenleyeceği suikastler için seçer. bu kişileri bir yemekte ağırlar ve onlara kendisine sadık olup, emirlerini yerine getirmeleri durumunda onları cennete gönderebileceğini söyler. yemekte bu kişilere gizlice haşhaş verilir ve kendilerinden geçmeleri sağlanır. daha sonra bu kişiler alamut kalesinin içinde hasan sabbah tarafından oluşturulan ve girişi saklı olan sahte cennete taşınır. bu sahte cennetin içinde pek çok meyve ağacı, çeşme (çeşmelerin bazısından bal, bazısından süt, bazısından su ve bazısından de şarap akmaktadır) ve çok sayıda genç kız yer almaktadır. kendinden geçmiş genç müritler ayıldıklarında bu mekanı cennet zanneder ve burada zevk içinde bir kaç gün geçirdikten sonra tekrar haşhaş verilerek uyutulup sahte cennetten çıkartılırlar. gençler kendilerine geldiklerinde hasan sabbah'ın karşısına çıkartılırlar. hasan sabbah da onlara eğer cennete tekrar gitmek istiyorlarsa emirlerine itaat etmeleri gerektiğini söyler. bu sürecin ardından müritler eğitilir ve suikatler için yetiştirilirler. cennete gitmek ümidiyle hasan sabbah'a öyle bağlı hale gelirler ki, onun bir emriyle hiç düşünmeden kendi canlarına kıyarlar. ayrıca suikatte gönderilidiklerinde de cesaretlerinin artması için haşhaş kullanırlar.

tüm bu bilgiler kesin olmamakla birlikte bir kesim bilgilerin tamamının doğru olduğunu, bir kesim bilgilerin bir kısmının doğru olduğunu, bir kesim ise bilgilerin tamamının yalan olduğunu iddia etmektedir.

ancak kesin olan bilgiler haşhaşilerin (fedai de denmektedir.) selçuklu yöneticilerine suikatler düzenledikleri ve suikastin ardından kaçma çabasında bulunmadan oldukları yerde bekledikleridir.

sahte cennet ve haşhaş kullanımı bilgilerine karşı çıkan kişilerin, fedailerin hasan sabbah'a bu denli bağlı olmaları ve onun emri ile ölüme gitmelerine getirdikleri açıklama ise hasan sabbah'ın müritlerini dini öğretileri ile kendine bağlı kılmasıdır.

sonuç itibariyle ne yazık ki konu hakkında "şu düşünce doğrudur" denememektedir, ancak haşhaşiler ve hasan sabbah ile ilgili bazı olayların aşırı derecede abartıldığı da ortadadır.

konuyla ilgili doğru düzgün belki de tek araştırma kitabı ise Ayşe Atıcı Arayancan'ın "Dağın Efendisi Hasan Sabbah ve Alamut" isimli kitabıdır.