biyoloji

canlıları ve canlılığı inceleyen bilim dalı. Denebilir ki biyoloji, bir düzine kadar bilimin bir toplamı gibidir. Gerçekten de sözcüğıün iki anlamı vardır. Son derece geniş olan birinci anlamda biyoloji tüm yaşam bilimlerini, yani biyolojik bilimleri içerir; zooloji, botanik, protistoloji, ekoloji, fizyoloji, hücre biyokimyası gibi. Dar anlamda biyoloji canlıların yalnız üreme çevrimini ele alır ve embriyolojiyi, hayvanların ve bitkilerin eşeysel olgularını, genetiği ve türlerin evrimine ilişkin araştırmaları konu edinir. Biyoloji sözcüğü 19. yüzyılın başlarından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Oysa biyoloji bilimi çok eskidir ve Antikçağ’a kadar uzanır. Hippocrates, Aristoteles ve Galenos, ilk biyoloji bilginleridir. Biyoloji başlıca iki bölüme ayrılmıştır: Hayvanları inceleyen bölümü zooloji (hayvanbilim), bitkileri inceleyen bölümü botanik (bitkibilim)dir. Bir başka açıdan ise biyoloji üçe ayrılır: morfoloji, taksonomi, fizyoloji. Morfoloji ya da anatomi, bitki ve hayvanların dış görünüşleri ve iç yapılarını inceler. Bunun da bitki ve hayvanların çıplak gözle görülebilen biçim ve yapısını araştıran anatomi, dokuları inceleyen histoloji, hücre yapısını inceleyen sitoloji, bitki ve hayvanların gelişmeleri süresince geçirdiği değişikliklerle uğraşan embriyoloji bölümleri vardır. Taksonomi ya da sistematik, canlıların soylarına göre bağlı oldukları gruplara yerleştirilmesi, tanınması ve doğru olarak adlandırılmasıyla ilgilenir. Fizyoloji (görevbilimi), canlıların çeşitli kısımlarının nasıl çalıştığını, görevlerini nasıl yaptığını inceler. Günümüzde fizyolojinin en çok üzerinde durulan kolu, hücre fizyolojisidir. Canlı yaşamında birçok sorun temelde hücre düzeyinde inceleme yapmayı gerektirdiğinden, hücre fizyolojisini araştırıp incelemek bütün diğer fizyoloji çalışmalarının dayanağını oluşturmaktadır. Fizyolojiye bağlı olarak doğan, fakat sonradan gelişerek bağımsız hâle gelen diğer iki dal da biyofizik ve biyokimyadır. Bugün biyoloji, bu temel dallar dışında daha pek çok kollara ayrılmıştır. Genetik, canlılar arasındaki benzerlik ve ayrılıkları kalıtsal özelliklerine, soylarına bağlı olarak araştırır, genlerin ve kromozomların yapısını inceler. Patoloji, bitki ve hayvan hastalıklarını, ekoloji canlılarla içinde yaşadıkları canlı ve cansız ortam arasındaki ilişkileri, biyocoğrafya çeşitli bitki ve hayvan tiplerinin, bitki ve hayvan topluluklarının dağılışını ve bu dağılışı etkileyen faktörleri, paleontoloji bugün yalnızca fosilleri bulunan, soyu tükenmiş bitki ve hayvanları, ekonomik biyoloji bitki ve hayvanlarla bunların ürünlerinin insanlar ve insanlara yararı ile ilişkisini inceler. Bütün bitkileri ve hayvanları, kısaca bütün canlıları kapsaması nedeniyle konusunun çok yaygın oluşu ve bilimin ilerlemesi nedeniyle birçok dala ayrılmasından dolayı, bugün artık bir kimsenin biyolojinin bütün dallarında bilgi sahibi olabilmesi ya da uzmanlaşabilmesi olanaksız hâle gelmiş bulunmaktadır.

Kaynak: http://www.yeniansikloped...m/biyoloji/#ixzz2ORlWK5J1