gulnihal

namık kemal in önemli bir oyunudur. abdülaziz devrinde yazılmıştır.
istibdat döneminde abdülhamit in nefret ettiği oyundur.

*namık kemal in oyunları tanzimat fermanının maddelerinin oyunlaştırılmasıdır.
tanzimat fermanında bir madde vardır: kimse yargılanmadan idam edilmeyecek.

->bu piyeste 18.yy'da devlet vatandaşını bir validen koruyamıyor. astığı astık,kestiği kestik kaplan paşa * zalim bir validir. bu bölgenin valiliği hep bu aileye verilmiştir. bu vali iktidara çok meraklı olduğu için akrabaları dahil halkın sevdiği kim varsa öldürmüştür. annesi paşa hanım da oğlunu desteklemektedir.
bu aileden 2 kişi kalmış;
1-amcasının oğlu muhtar
2-diğer amcasının kızı ismet
kaplan paşa, ismet'e aşıktır. muhtardan da 2 sebeple nefret eder;
1-muhtar ile ismet birbirlerine aşıktır.
2-halk muhtarı çok sever.

*burada hükümeti ima eder;
muhtar -> 5.murad
kaplan -> abdülhamit

->kaplan muhtarı esir eder, ismet'e haber gönderir. benimle evlen yoksa muhtar ölür, der.
ismet'in bir gücü vardır. gülnihal isimli akıllı bir dadısı vardır. gülnihal ismet e evlenme teklifini kabul et onu oyala, der.
gülnihal kendisine aşık olan hapishane müdürü zülfikar ağa yı kandırır ve muhtarı hapidten çıkarır. ama ona ölmüş süsü vererek çıkarırlar. gömülmesi için mezara götürüldüğünde muhtar sofya ya en büyük valinin yanına kaçar. uzun bir süre sonra sofya valisinden kaplanın azledilmesi ve kendisinin vali tayin edilmesi çin yazılı olan resmi emri alır.
bu uzun zamanda kaplan, annesini öldürür. ismetin karısı olmasını engelleyen gülnihal i de.

->sıra ismete gelmişken, arkasında şehir halkı ve elinde yazılı emir muhtarın evine gelir. hapishane müdürü kaplan ı öldürür.

->eserde gülnihal'n önemi?
Gülnihal çok sevdiği kocasından ayrılmak zorunda kalan bir cariyedir. kafkaslardan kaçırılmış. yemin etmiş kendisini kocasından ayrı düşürenlerden intikam alacağına onları öldüreceğine. ve daha ilk yıllarda kendisini kaçıranı öldürür.
içinde büyük bir intikam ve bundan aldığı güç vardır.
Sonra ismet in annesinin evine satılır.ismet in annesi çok dirayetli bir kadındır, onun içindeki intikamı sevgisiyle yok eder. onu çok iyi bir insan yapar. gülnihal her şeyi görür.ismetin anne babasının öldürülüşüne şahit olur. annesi ölürken ismet i ona emanet eder.

->bir yerde halk muhtarı seviyor.kaplan paşanın onu öldürmesine izin vermez denikir bunun üzerine gülnihal da der ki:
-ben öyle halklar gördüm ki sevdiği hükümdarın kafasını yere atar b,r de ayağıyla iter.*

*burada namık kemal in bir yarası ön plana çıkar: vatan yahut silistre de çoşan halkın onu sürgünden kurtaracağını düşübnmüştü lakin yanılmıştı.

gülnihal,zülfikar ağa nın kendisine olan aşkını çok iyi biliyordu. zülfikara ismet ile muhtarın kurtarması karşılığında evlenme sözü vermişti. bu nedenle eserde ölmesi onun için kurtuluş olarak yorumlanır. çünkü eşine kimseye yar olmayacağına dair söz vermiştir.

*abdülaziz döneminde bu oyun yayınlanmaz.
*abdülhamit döneminde sarayda çok kuvvetli bir saray hanımı varmış adı razıdil imiş. namık kemal bu kadından esinlenerek bu eseri yazmış zaten oyunun ilk adı razıdil imiş sonradan gülnihal e çevirmiş.