börü budun

680 yılında doğu göktürk kağanı ilteriş'in emriyle veziri bilge tonyukuk'un kurduğuna inanılan bir gizli teşkilattır. kuruluş gayesi, karşı ordular ve milletler hakkında çeşitli ajanlar kullanarak bilgi toplamak ve onların planlarını sabote etmektir.

var olduğu iddia edilen bu gizli teşkilat, göktürler çağından cumhuriyetin kuruluşuna kadar görev yapmış. görev aldığı iddia edilen bazı tarihi olaylar şunlardır:

* büyük selçuk imparatorluğu'nun kurulması,
* anadolu selçuklu'nun büyük selçuklu'dan ayrılması,
* malazgirt savaşı öncesi anadolu'da ajanlık görevi yapması ve dolayısıyla anadolu'nun türk vatanı haline gelmesi,
* osman bey'in osmanlı beyliği'nin başına geçerek diğer beylikleri toparlaması,
* osman bey'in selçuklu'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmesi,
* anadolu'nun kültürel açıdan türkleştirilmesi için edebâli, dâvûd-ı kayserî, dursun fakih gibi insanların görevlendirilmesi,
* osmanlı'nın aşiretten beyliğe ve imparatorluğa geçişini yani hızla büyümesini sağlaması,
* timur'un ankara savaşı'nda osmanlı ilerlemesini sekteye uğratması üzerine timur'un devletinin yıkılması,
* istanbul'un fethi ve dolayısıyla bizans'ın çöküşünde fatih'e destek sağlaması,
* osmanlı'nın fetihlerine türlü destekler sağlaması,
* osmanlı askeri sistemi içinde yer alan akıncılar ve delilerin tedarikini sağlaması,
* devşirme usulünün kaldırılması,
* genç osmanlılar hareketi'nin desteklenmesi,
* ittihat ve terakki'nin ve dolayısıyla liderlerinin desteklenmesi,
* enver, talat ve cemal paşaların görüş ayrılığı nedeniyle öldürülmesi,
ayrıca yetiştirdiği hafif süvari kuvvetleri, ilk "komando" yetkinliğindeki askerler olarak nitelendirilmektedir.