pleb

roma tarihinde plebler taşrada yaşayan, tarımla uğraşan ve sınırlı haklara sahip bir topluluktur. örneğin particilerle evlenme hakları, seçme ve seçilme hakları, asker olma hakları yoktu. bununla birlikte roma imparatorluğunun genişlemesi ve particilerin devlet bünyesindeki nufuzlarının artması, patricilerin tek elinde bulunan kurumların merkezi idareye artık yetmemesi sebebiyle devlet patricilere karsı insan ihtiyacı nedeniyle plebleri kullanmıştır. onlara askerlik hakkı vermiştir. bir müddet sonra roma ordusunun bel kemiğini oluşturan askerler pleblerden oluşmaktaydı. fakat buda plebler için bir sorunu berraberinde getirmiştir. savaşta olan plebler calısamadıkları için borclanıyor, patricilerin elinde borc kölesi olarak kalıyorlardı.

roma tarihindeki ilk grev hareketi bu nedenlerle yine plebler tarafından yapılmıştır. mö 494'te mukaddes dağa çekilen plebler devleti askeri, ekonomik anlamda çöküntüye uğrattıklarından patriciler telaşa düşmüşlerdir. plebler umumi af ilanı, borc köleliğindeki vatandaşların serbest bırakılması ve pleblerin haklarını savunacak bir pleb tribusunun olusturulmasını istemişlerdir ve bu istekler kabul edilmiştir.

romanın hukuk devleti olma yolundaki ilk adımı olan 12 levha kanunları da bir yönüyle pleblere bağlıdır. plebler kanunlar yazılı olmadığı için patricilere karsı davalarda haksızlığa ugrayabiliyorlardı. bu nedenle kanunun yazılı hale getirilmesini istemişlerdir. bu istek 12 levha kanunlarının yazılmasının sebeplerinden biridir.