moğollar

dünya'daki en vahşi, en barbar, en acımasız milletlerinden biridir. aynı zamanda çok iyi savaşçılardır. özellikle savaş taktikleri ve ok konusunda usta olup, dünya tarihndeki en büyük yüzölçümüne sahip imparatorluğu kurmuşlardır. bildiğim kadarıyla sadece bir türk devleti olan memlüklere (baybars) ve japonlara yenilmişlerdir. avrupalılarda şanslarına kurtulmuşlardır bunlardan. doğu avrupa'da germen-leh ittifak ordusunu liegnitz savaşında yendikten sonra çeşitli sebeplerden orta asya'ya dönmek zorunda kalmışlardır. herhalde dönmeselerdi ispanyadan çıkarlardı bunlar.
tüklerin ve islam ülkelerinin günümüzde geri kalmasının haçlı seferleriyle beraber en büyük nedenlerinden biridir bunlar. her yeri yakıp yıkmış, tarihi vs. eserleri yok etmiş, türk-islam toplumunda "bu moğolları allah üzerimize saldı. o zaman çok girmeyelim böyle ilim-bilim işlerine. hep bundan oldu" anlayışının da doğmasına yol açmışlardır. yoksa o dönmelerde müslüman ve türkler birçok bilim adamı yetiştirmiş bir çok konuda ileri gitmişlerdir.