tahir baba

izmir, aydın, sivas ve kayseri'de burger king şubelerinde dikkatimi çeken aldatmacadır. ki buralarda çok sık gittim/gidiyorum burger king'e. bir iki kere de osmaniye'de karşılaştım bu sorunla. ama bir iki kere ile sınırlı kaldığı için orayı es geçiyorum. konu şu:

büyük boy-mavi kutu, yaklaşık g10 x y12 x d5 boyutlarında olup, yaklaşık hacmi 10x12x5 = 600cm3'dür.
king boy-sarı kutu, yaklaşık g10 x y16 x d6 boyutlarında olup, yaklaşık hacmi 10x16x6 = 960cm3'dür.
hesaplanan sonuçlar gayet normal görünüyor, king boy patates, büyük boy patatesten fazla. bu fazla patates için de 1 lira king boy farkı ödüyoruz zaten. buraya kadar bir sorun yok.
(burada g kutu genişliği, y kutu yüksekliği, d kutu derinliği yani kalınlığını ifade etmektedir.)

burada kandırmaca ise şöyle yapılıyor:
king boy-sarı kutular izli-katlamalı şeklinde üretilmiş. enine/kalınlığına olan iz açılmadığı zaman kutu ince uzun bir şey olarak kalıyor. kutu genişliğine kanırtılarak ve alttan bastırılarak eninin/kalınlığının normale getirilmesi gerekiyorken direkt kutu herhangi bir işlem yapılmadan dolduruluyor. bu durumda kutumuzun kalınlığı yukarıda yapılan hesapta kullandığımız d6 cm genişliğe ulaşmıyor. 3-4 cm kalınlığında, ince uzun bir kutu oluyor. az biraz geniş kalıyor ama kalınlığı epey bir azalmış oluyor.
bu durumda king boy-sarı kutu, yaklaşık g11 x y16 x d3,5 boyutlarında olup, yaklaşık hacmi 11x16x3,5 = 616cm3'dür. bu miktar da büyük boy-mavi kutu ile satın aldığımız patates miktarı (600cm3) ile neredeyse aynı.

büyük boy patates (mavi kutuda servis edilen) ile king boy (sarı kutuda servis edilen) patates miktarları neredeyse aynı olmasına rağmen king boy için ekstra 1 lira ödüyoruz. ve böylelikle de burger king'in kasasına karşılıksız 1 lirayı armağan etmiş oluyoruz.

edit:
1. burger king'in müşteri hizmetleine bildirdim, 2 hafta önce. düzelteceklerini, bölge sorumlularını ve şubeyi yazılı olarak uyaracaklarını belirttiler. tabiki düzeltmediler. hatta ben şube çalışanlarını o an direkt de uyardım. aydın'da bu uyarım yüzünden de terslendim.
2. 1 lira benim için önemli. fakirlik zenginlik mevzu değil bu. ben 2,99 lira etiketli üründe o hiç verilmeyen 1 kuruş para üstünün tartışmasını da yaptım bir çok alışverişimde.
3. o 1 liralar birçokları için önemli olmayabilir belki ama emin olun belki günde kazanılan on binlerce 1 liranın burger king için önemi çok büyük.

(günaydın) edit: sözlüğe yeni bir tabir kazandırdım şimdi; "günaydın editi"
1. ölçmedim tabiki. mühendissek de cebimizde metre ile dolaşmıyoruz. bir şeyi ölçmek için, daha doğrusu iki şeyi karşılaştırmak için metre gerekmiyor zaten. standart ölçülerdeki herhangi bir şeyle iki patates kutusu rahatlıkla orantılanabilir/karşılaştırılabilir. bunun için cebinizdeki yaklaşık 8x5 cm ebatlarındaki bankamatik kartı kullanılabilir mesela, ya da sigara kutusu, ya da herhangi başka bir şey. önemli olan her iki kutu içinde ölçü olarak kullandığınız şeyin aynı olmasıdır. böyle bir ölçme ve karşılaştırmadan milimetrik bir hassasiyet ve kesin sonuç beklenemez doğal olarak. o yüzden entry'de yaklaşık tabirini sıklıkla kullandım. ölçmeden, karşılaştırmadan, satandart bir şeyle orantılamadan da entry'de bahsedilen aldatmaca rahatlıkla tespit edilebilir. nasıl mı? gözle tabiki. zaten burger king'in burada kullandığı aldatmaca yöntemi de budur, görsel algımız. şöyle açıklayayım bunu da:

2. burger king'in "kutulara şu kadar patates koyacağız" ya da "bu kutuda diğer kutuda olduğundan şu kadar daha fazla patates olacak" ya da "bu kutuya koyulan patates diğer kutudaki patates miktarından şu oranda daha fazla olacak" gibi patates kutularına koyulan patates miktarılarına işaret eden bir taahhüdü, yazılı bir beyanı olmaması söz konusu aldatmacayı ortadan kaldırmaz. zaten böyle bir beyan veya taahhüt varsa da, bu beyan ve taahhüt burger king'i söz konusu aldatmacadan aklamayacaktır. şöyle ki:
kocaman bir kutuya koydukları patatesle neredeyse yarı büyüklüğünde bir kutuya koydukları patatesin aynı ya da birbirine çok yakın olmaması beklenir. müşteriye sundukları görseller ve kutuların birbirne oranla büyüklüklerinin müşteride oluşturduğu algı çok daha fazla patatestir, müşteriyi cezbeden ve o patatese 1 lira farkı değer gösteren de müşteride oluşturdukları bu beklentidir. müşteri 1 lira fark verirken 100 tane patates yerine 150 tane patates beklemektedir.
kısacası burger king, kutu ve görsellerle, müşterinin algısı ile oynayarak; müşteriye 1 lira karşılığında sana 100 yerine 150-160 tane patates vereceğiz taahhüdünde bulunurken, müşteriye 100 tane yerine 110-120 tane patates vermektedir.

burger king, "king boy ile biz size 150 patates değil 110-120 tane patates vermeyi beyan ettik, aha da işte burada beyanımız" diyebilir. bunu dese bile ben, 110-120 tane patates için bana 150-160 tanelik kutu gösterdiği ve servisi bu kutu ile yaptığı için yine kendimi aldatılmış hissedeceğim. madem 120 tane beyan ettin 120 tanelik kutu görselinin reklamını yap ve 120 tanelik kutu ile servis yap, müşteriye 150 tanelik daha büyük bir kutu göstererek, müşterinin algısyla oynayıp müşteriyi kandırma.

velhasıl her şekilde kandırılıyoruz.

hoşuma gitti alıntıladım.