öncül

bir çıkarımın öncüller kümesini oluşturan önermelerinden herhangi biri , mukaddem, bir tasımda sonucu hazırlayan ilk iki önermeden her biri, mukaddem, bir bilimsel çalışmada ise koyulurken, araştırmaya konu edilmeksizin doğru sayılan önerme.

inatçı.

öncül önce gelen manasına da gelir mukaddem manasına da.
halkımız daha çok öncülü ilk gelen manasında, "öncül oldu" şeklinde kullanır.

mantıkta öncül her şey değilse bile çok şeydir, öncülün yanlış ve/veya eksik kurulumu ya da öncüle yanlış mana verilmesi argümanı amacının dışına iter, anlatılmak isteneni devre dışı bırakır, hatta bazen argümanı çürütebilir de.

mesela toplumuzda yaygın kullanılan cümlelerden bir tanesi :

babamın eşekleri vardı,
birini aldım,
çakmaya gittim.

cümlesindeki 3 öncülle verilen bilgide çakma kelimesinin çok anlamlı olmasından mütevellid, (çakmak, çakmak-ğ a, çakma-ya) bu kelimeden sonucun tecavüz etmeye gitme manası çıkartılabileceği gibi, kazıkla zinciri toprağa çakma manasında doğru anlaşılırsa anlatılmak istenenin doğru aktarıldığı manası çıkmaktadır.

hoş gerçek manada eşeğe tecavüz konusunda yazar * muzaffer izgü, köylerde eşeklerle ilişkinin kadınların durumunu korumakta olduğunu erkekleri de eşcinsellikten uzak tutmakta olduğunu söylemektedir ama biz buna katılmamaktayız, bu hayvan istismarıdır, efendim ki zaten konuyla da alakası yok. * * *