uretim yonetimi

sadece benim otomasyonda goremediğimi sanıp bunlaıma girmeme neden olan ders.

prof.dr.müh. bülent kobu'nun kitabı.

endüstri mühendisliği'nde de okutulan bir ders.

Üretim/işlemler yönetiminin güçlüğü,birden fazla ve bazen birbirleriyle çelişebilen amaçlar sistemi altında çalışmasından kaynaklanmaktadır.Çok genel bir tanım verecek olursak ,üretim işlemler sisteminin amacını, tüketicinin arzuladığı ürünü, arzuladığı zamanda, yerde, kalitede ve minimum maliyetle üretmek şeklinde tanımlayabiliriz.
Kar amacı gütsün ya da gütmesin, tüm işletmelerde müşteri istek ve beklentilerini karşılayacak ürün ve hizmetlerin üretilmesi temel amaç olarak kabul edilmektedir.Bu sağlanamadığı takdirde işletmenin sürekliliği söz konusu değildir.işletmede müşteriye sunulacak ürünün üretimiyle ilgili kararlar üretim/işlemler fonksiyonu bünyesinde verilir.Bu nedenle, müşteri beklentilerinin karşılanması şeklinde tanımladığımız işletme amacı, bir alt düzeyde üretim/işlemler sisteminin de temel amacını oluşturur.
Ne kadar kötü yönetilirse yönetilsin herhangi bir sistemde sınırsız kaynak kullanımıyla müşteri doyumu sağlanabilir.Oysa doğada olduğu gibi, endüstriyel sistemler içinde de kaynaklar kıttır ve bunların sınırsız kullanımı mümkün değildir.Dolayısıyla,üretim kaynaklarının verimli kullanımı bir zorunluluktur.Doğru işgücünün seçimi ve eğitimi,üretimde doğru yöntemlerin kullanılması, atıl kapasiteye ve stok birikmelerine izin verilmemesi, doğru teknolojinin kullanılması, optimal kuruluş yerinin seçimi, fabrika içinin malzeme ve işgücü hareketlerini minimize edecek şekilde yerleştirilmesi gibi alt amaçlar, kaynakların verimli kullanılması şeklinde tanımlanan amaç içinde gizlidir.Ayrıca unutulmamalıdır ki, düşük maliyetle ve yüksek kalitede üretim, sadece kaynakların verimli kullanılmasıyla mümkündür.
Rekabetin yoğunluğu,müşterilerin giderek çeşitlenen istek ve beklentileri, işletmelerin amaçlar setini daha da genişletmiştir.Müşteri doyumunun yaratılması için, ürün teslim sürelerini mümkün olduğu kadar kısa ,stok düzeylerini düşük tutmaları, ayrıca ürün ve hacim değişikliklerini gerçekleştirebilecek esnekliğe sahip olmaları gerekmektedir.
Eskiden birbirleriyle çeliştikleri kabul edilen bazı amaçların aslında bir arada gerçekleştirilebileceklerine ilişkin örnekler yaşanmıştır.Örneğin geleneksel görünüşe göre kalite ile maliyetler arasında ters yönlü bir ilişki vardır.Oysa, 1970’lerden itibaren Japon işletmelerin kaydettiği başarılar,yüksek kalite ve düşük maliyetin birbirleriyle çelişmediğini, aksine üretimde kalite sağlanarak maliyetlerin düşürülebileceğini kanıtlayan somut bir örnek olmuştur.
* *