sofizm

yunanca "bilgi" anlamına gelen "sophos" sözcüğünden türemiştir. asıl anlamı "bilen, bilgili" kişi demektir. sonraki dönemlerde bu sözcük yeni anlamlar kazanmış, "siyasette yararlı olmayı öğreten kimse","söz ve hitabet ustası" ve "safsatacı kişi, bilgi şarlatanı" gibi anlamlarda da kullanılmıştır.

esasen, bilgicilik anlamına gelen sofizm, bilgileri doğru kullanarak kaç farklı sonuç çıkarılabileceği üzerine kurgulanmış bir tür aristokrat eğlencesidir. zamanın bilim adamları böylelikle fikir jimnastiği de yapmaktaydı. fakat sofizm, doğru bilgilerin, insanları manüple etmede nasıl kullanılabileceğini öğreten bir akım olarak etkisini günümüze kadar sürdürmüştür.

bilgisini, bildiklerini para karşılığı satan geçmiş zaman filozofları.

m.ö. 5. yüzyılda atina'da ortaya çıkmış bir akımdır. sofizm deyimi bilgi anlamına gelen sophia sözcüğünden gelir, sofizm de bilgin, bilge kişi demektir.sofistler hekimlik, astronomi bilimlerini ancak özellikle de belagat sanatını (güzel ve etkili konuşma) öğretmek için gezici öğretmenlik yapan ve bundan para alan kimselerdi.ne var ki sonraki dönemlerde sofist sözcüğü bilginliği tanımlamak için değil de, 'bilgi şarlatanlığı yapan kimse' anlamında kullanılacaktı. Bu sözcük yüksek fiyatla bilgi satan ve yalnızca kendi çıkarlarını düşünen kişileri tanımlamıştır.bunun nedeni, daha sonraki dönem düşünürlerinin, sofistlerin görüşlerini eleştirmekle yetinleyip kişiliklerine de saldırmaları ve onları sahte satıcılar olarak göstermeleridir. ünlü sofistler arasında pratagoras, gorgias, kritias, antiphon, hippias... sayılabilir.
sofistler kurulu düzenin tüm kural ve kurumlarını eleştirme konusunda birleştikleri halde, yıkılan değerlerin yerine konacak yeni değerler konusunda birleşememişler, farklı görüşler ileri sürmüşlerdir.
sofistlere göre insan, ahlaki bir varlık olmaktan çok çıkarlarına ve kendine hizmet eden bencil bir yaratıktır. öte yandan tüm insanların kabul edebilecekleri objektif, genel, mutlak değerde bir gerçek de yoktur. insan her şeyin ölçüsüdür. insanın dışında ve üstünde mutlak bir 'gerçek' , 'doğru', 'iyi' olmadığına göre herkes kendi gerçeğini savunarak, karşısındakini ikna ederek onu kendi gerçeğine inandırabilir.

teorik bilginin yazar tarafından yorumlanmamış, özetlenmemiş kapsamlı bütünü ve devamı için (bkz: ayferi göze) (bkz: siyasal düşünceler ve yönetimler) (bkz: beta yayınları)