organizm

Örgencilik: (örgen: organ, uzuv)
Yaşamı örgenleşmenin sonucu sayan öğreti. Canlıcılık ve dirimselcilik karşıtıdır. Yaşamın gerçekleşmesinde ruhun ya da herhangi bir dirimsel ilkenin etkisini yadsır. Bu anlayışa göre yaşam, örgenleri harekete getiren herhangi başka bir güçten değil. bizzat örgenlerin kendisinden oluşur. Toplumu canlı bir örgenliğe benzeten ve bundan ötürü de yaşambilimsel yasaların canlı örgenlikte olduğu gibi toplumda da geçerli olduklarını savunan idealist toplumbilim kuramı da bu adla anılır.

Özellikle Fransız toplumbilimcisi Durkheim tarafından ortaya atılan bu idealist görüş, kimi yazarlarca yaşambilimcilik adıyla anılan Spencer, Worms, Schaeffle gibi toplumbilimcilerin toplumbilim anlayışlarından farklı tutulmuştur.

Bu anlayışa göre örgencilik, yaşambilimcilik'ten farklı olarak, toplumlarda -tıpkı vücutla örgenleri arasında olduğu gibi- parça ve bütün ilişkisini gözönünde tutar ve vücut örgenlerindeki farklılaşmayı toplumlarda da arar. Bu anlayış kimi çevirilerde organizmcilik deyimiyle de çevrilmiştir.

Örgencilik öğretisi felsefe alanında, xvııı. yüzyılda Paris tın fakültesince benimsenmiş ve özellikle dirimselciliğe karşı çıkarılmıştı. Yeni gerçekçi Whitehead'in doğa öğretisine de organizm felsefesi adı verilir. Whitehead'e göre doğa bir örgenliktir, bundan ötürü de evrimseldir.. Doğa, bütünüyle, yaratıcı ilerlemeler ve olaylar sürecidir. Bütün bu savlar, kolaylıkla anlaşılabileceği gibi, bilimdışıdır.

ukteyi veren: Seytanin Fisildadiklari *