nusirevan

nüşinrevan ya da nuşirevan-ı adil olarak da geçer.
adaleti ile ünlü hükümdardır.
peygamber efendimiz'in (s.a.v.) "ben sultan-ı adil zamanında doğdum" dediği söylenir.

iran'daki Sasani Devleti hükümdarlarından. Sasani Hanedanının yirmincisidir. Asıl ismi Hüsrev'dir. Pehlevi dilindeki "Anoşek-revan=Ölmez, ebedi ruh" manasına "anuşirevan" veya "Nuşirevan" lakabıyla meşhur olmuştur. Adının Arapça karşılığı olan "Kisra" ünvanı daha sonraki Sasani hükümdarları için kullanılmıştır. Kubad'ın en küçük oğludur. Peygamber efendimiz; "Ben, adil sultan zamanında dünyaya geldim." buyurarak onun adaletini övmüştür.
Nuşirevan; Romalılarla, Hunlularla, Hindlilerle ve başka komşularıyla yaptığı birçok savaşlarda galip geldi. Sasani Devletinin sınırlarını Akdeniz'e ve Karadeniz'e ulaştırdı. Maveraünnehr taraflarından da birçok yerleri sınırları içine kattı. Roma imparatoru Jüstinianos'un ilerlemesinden endişe ederek ona harb ilan etti. Roma imparatorunu hezimete uğratıp elli sene müddetle, her sene otuz bin altın cizye vermeye mecbur etti. Yemen'i, Dara'yı aldı ve Kapadokya'ya girdi. Babası zamanında ahlaksızlıkları ve bozuk fikirleriyle insanları etkisine alan Mejdek ve seksen bin adamını kılıçtan geçirerek komünizm belasını ortadan kaldırdı. Kırk sekiz sene adaletle hüküm sürdü. Onun adaleti hadis-i şerifle medhedildi.
Nuşirevan, hükümdarlık zamanında askeri reformlar yaptı ve yeni bir vergi toplama sistemi geliştirdi. Mejdekileri ülkeden atmasına rağmen adil ve hoşgörülü kişiliğiyle ün kazandı. ilim ve hikmet sahibi kimseleri her taraftan toplayıp ikram ve ihsanlarda bulunurdu. Kale, köprü gibi birçok binalar ve eserler yaptırdı. 579 senesinde vefat etti.
hz. muhammed'in: "keşke nuşirevan da benim ümmetimden olsaydı" dediği rivayet edilir.
(bkz: nuşirevan ın adaleti)
(bkz: baykuşlar ve nuşirevan)