necdet özmen

Yıl 1976.

suudi arabistan’ın cidde kentinde deniz suyunu tatlı suya çeviren bir tesisin açılışı yapılmaktadır.

türkiye’nin o tarihteki suudi arabistan büyükelçisi necdet özmen de tesisin açılış törenine katılanlar arasındadır.

türk büyükelçisi necdet özmen konuşması sırasında; “bu ilk tuzdan arıtma tesisi…” ifadesini kullanır kullanmaz, fransız büyükelçisi oturduğu yerden ayağa kalkarak seslenir.

— no sör, der. bu ilk tuzdan su arıtma tesisi değildir.

—öyle mi, der bizim büyükelçi. hemen ardından da, ilki hangisidir diye sorar merakla…

— ilki osmanlıların yaptığıdır, der fransız elçi. şaşırır türk büyükelçisinin kendi ecdadının yaptığı işlerin farkında olmamasına.

fransız büyükelçi daha sonra necdet bey’e okusun aydınlansın diye bir kitap hediye eder. kitabın adı “bir arap kentinin portresi: cidde” başlığını taşımaktadır.

kitapta osmanlıların cidde’de yaptığı ilk denizden tatlı su arıtma tesisine ait resim de yer almakta ve resmin altında şu satırlara yer verilmektedir:

“modern deniz suyu arıtma tesislerinin öncüsü olan bu kondansatör türkler tarafından yapılmış olup, onlarca yıl cidde’ye mütevazı miktarda içme suyu sağlamıştır. bu tesis 1940’lara kadar faaliyette kalmış, fatıma vadisinden getirilen su cidde’ye ulaştığında sökülerek kaldırılmıştır.

hikayesinde bahsi geçen tarihi ayarı almış elçidir.