kureysan

Guneydogu ve Dogu Anadolunun en onemli seyid soyu kureyşan soyudur. Abasan, mirzali, mervan ve izol asiretleri taninan asiretlerin başinda yer alir. Ailenin biricik torunu, guzelligi dillere destan zelal kureysan olarak bilinir. Kazim Dede, huseyin dede, yusuf dede, mercan dede kureysan soyunun degerli dedeleridir. Kazim dede 2006 yilinda ( urfa, siverek) vefat etmistir.

Yurt disinda yasayan Zelal Kureyşan dedesinin vasiyeti uzerine asiretin sorumlulugunu almayi kabul etmistir. Zelal Kureyşan, Guneydogu anadolu ve Dogu Anadolu da ilk kadin kirve unvanini alan kisidir. Ailenin sakindigi ve korudugu bu kürt kizina ait resim bir tek facebook da yer alir. Kendisine ulasmanin imkansiz denilecek kadar zor oldugunu soylemek dogru olur.

kureyş ocağı adını kureyş işimli pir den alır. mekke’de en kalabalık, en eski tarihçeye sahip olan asil bir kabiledir. islam peygamberi hz. muhammed ve hem damadı hem de amcasının oğlu hz. ali, kureyş kabilesinin mesuplarıdır. kureyş, hz. muhammed’in ve hz. ali’nin 11 göbek öteden atasıdır. kerbeladan sonra hz .ali’nin ailesinden, soyundan geriye kalanlar hayata tutunmak için horosan bölgesine göç etmişlerdir. uzun yıllar sonra ailenin bir kısmı anadoluya dersim bölgesine göçmüştür ve burayı mesken etmişlerdir. dersim bölgesine yapılan göçte ailenin ileri gelenlerinden seyyid hacı kureyş baba’dir. fakat kureyş ocağının iki mensubu yani dersime göç eden seyyid hacı kureyş baba’yla mekke’de rahmetli olan ocağın asıl piri kureyş karıştırılıyor bu hadise soyun devamındaki isim benzerliğidir.
dersime ailesiyle gelen kureyş baba, soyuna yakışır bir şekilde alevi geleneklerini göreneklerini yaşatmıştır ve bölgede büyük saygınlık kazanmıştır. Soydan geldiği için halen ocağın kendini bu yola adayan aile büyükleri alevi dedeliği yapmaktadır.
mekke’den kalkıp tarihle birlikte yaşam savaşı veren
hz. ali’nin ailesi, peygamber soyu, yani arap kökenlidir. Ayrıca Kureyş kabilesi için inmiş sure vardır, adı bizzat kureyş suresidir. içeriği ise kısaca “sizi koruyan rabbinize kulluk edinizdir”. horosan ardından dersim’de daha da kalabalıklaşan ve 7-8 ayrı koldan aşiret yapısını alan bir alevi ocağıdır. kureyşanlılar 12. imamlar soyundan gelen seyyid'lerdir, ocakzadedirler. çoğunluk olarak aile içi evlilik yapmışlardır fakat bölge kürtleriyle kız alıp verip kürtleşmişlerdir. dersim kürtçesi ana lisanlarıdır. ana lisanından dolayı, kureyş ocağına zamanla şiveyle kureyşan demeye başlamışlardır. Dersim/Nazımiye’de eskiden yaşadığı ve orayı türbe haline getirdikleri seyyid hacı kureyş baba türbesi vardır. Kureyş baba’nın eldiveni ve çarığı sandıklarda saklanıyor. Ve asla kurban kesilmeden sandık açılmıyor. Ayrıca Kureyş baba, Dersim halkının en önemli evliyalarından Düzgün baba’nın öz babasıdır.

bu sülalenin türkmenlikle hiçbir alakası yoktur. Tek iddaa kureyşan’lı Seyyit Mahmut hayrani zamanında memleketinden kalkıp mevlana’nın huzuruna konya’ya gitmiştir ve dergahına katılmıştır. vefatından sonra konya’da türbesi yapılmıştır. Buna istinaden asimile uygulamak isteyenler ve asimile olanlar türbe konya’da diye tüm kureyşan’lıları konya’lı Türkmen damgası vurmuştur bunlar tamamen yalandır. ve seyit Mahmut hayrani’yi kendilerince kanıt göstermişlerdir, yanlış anlaşılmamalıdır bizim hiçbir kökene düşmanlığımız, kinimiz yoktur tek derdimiz aslımızı, özümüzü kökenimizi korumaktır. maalesef ki bizleri asimile etmek isteyenler taraflı bir şekilde yalan tarih aktarmaktadır. en eski secere kureyşan ailesine ait olduğundan, okuduğum kitaplar, belgeler doğrultusunda ve bölgedeki aile büyüklerimle konuştuktan sonra bir kureyşan’lı olarak size bu aktardıklarımı yoğun bir araştırma ardından yazıyorum. ailenin geçmişi anlattığım özet gibidir. bizim gibi tarihte dışlanmış, katledilmişlerin tarihini düşmanlarımız yazmaya çalıştığı için lütfen geçmişimizi, özümüzü unutmayalım. yalanları tek yürek olup göğüsleyelim. bizden olup asimile olan kişilere bir söz var; “aslını inkar eden haramzadedir.”
ve son sözle sizlere selam olsun değerli canlar.
pir sultan abdal ‘ın da dediği gibi “dönen dönsün ben dönmezem yolumdan.”