klotoit

bir spiral çeşidi olan klotoit (aynı zamanda euler spirali de denir), yarıçapı sıfırdan başlayıp sonsuza doğru artarak devam eden bir eğridir. karayolu uygulamalarında klotoit, yol geometrisi içerisinde aliymanı (yani sağa veya sola sapmadan düz olarak devam eden yol parçası) kurba (yani viraja) bağlamak için kullanılır.

geometrik olarak uygulanmaları zor olmasına rağmen, kullanılmalarında iki önemli yarar vardır. birincisi, aliymandan kurba veya kurptan aliymana geçen araçlara sürüş rahatlığı sağlamaktır. yarıçapı sabit yatay bir kurp üzerinde sabit hızla hareket eden bir araca yine sabit bir ölçüde merkezkaç kuvveti etkir. bu aracın kurptan aniden aliymana geçmesi durumunda (yani klotoit yoksa) sürücü aracı kontrol etmede zorlanır. ancak klotoit uygulanması durumunda bu kuvvet tedrici olarak azalarak sıfıra düşer. bu durumun tersi de doğrudur, yani aliymandan kurba geçiş durumunda.

ikinci önemli neden ise, dever uygulanmasını kolaylaştırmaktır. klotoit olmayan projelerde dever, Ls mesafesinin 2/3 ü kurbun dışına, 1/3 ü ise kurbun içinde kalacak şekilde uygulanır. ancak projede klotoit varsa, dever klotoitin başlangıcında değişmeye başlar ve kurbun başladığı noktada dever sabitlenir. aynı şekilde kurbun bittiği noktada dever tekrar değişmeye başlar ve klotoit bitip aliymana geçildiğinde dever balık sırtı olarak da tabir edilen orijinal haline dönmüş olur.

klotoitsiz projelerde aliymandan kurba geçiş noktası TO (tangent origin) ve kurptan aliymana geçiş noktası TF (tangent final) olarak adlandırılırken, klotoitli projelerde aliymandan spirale geçiş noktası TS (tangent to spiral), spiralden kurba geçiş noktası SC (spiral to curve), kurptan spirale geçiş noktası CS (curve to spiral) ve spiralden aliymana geçiş noktası ise ST (spiral to tangent) olarak adlandırılır. (ingilizcesi clothoid)