boeing e 3a sentry

''awacs''

kaynak: http://www.tayyareci.com/...rikanucak/postww2/e3a.asp

E-3 ; ABD ve NATO savunma güçleri komuta kademesine hava durumu, kumanda, kontrol ve haberleşme sağlayan havadan erken uyarı ve ikaz sistemidir (=AWACS). Çöl Fırtınası harekatında da ispatlandığı gibi en önde gelen hava savaşı kumanda ve kontrol uçağıdır. ilk prototipi olan EC-137D 9 Şubat 1972'de uçmuş, 1977 den itibaren servise girmeye başlamıştır.

E-3 'Sentry' Boeing 707/320 ticari uçağının üstüne döner bir dom ilavesi ile modifiye edilmiş bir modelidir. Dom 9.1 metre, kalınlığı 1.8 metre olup gövdeden 3.3 metre yükseğe iki dikme ile yerleştirilmiştir. Yeryüzünden stratosfere kadar tarama görevi yapabilen bir radar alt sistemine sahiptir. Alçaktan uçan nesneler için 320 kilometre, orta ve yüksek irtifada uçanlar için ise çok daha uzun bir radar menziline sahiptir. Algıladığı uçakları düşman veya dost olarak tanımlayabilir.

E-3 deki diğer alt sistemler navigasyon, haberleşme ve bilgisayarlardır (bilgi işlem). Konsollardaki video ekranlarında bilgisayarlarda değerlendirilen girdiler grafik ve tablo formatında sunulur. Konsol operatörleri tarama, tanıma, silah kontrolu, savaş yönetimi ve haberleşme işlemlerini gerçekleştirirler.

E-3 ün radar ve bilgisayar alt sistemleri savaş alanı ile ilgili geniş bilgi toplayabilir ve kullanıma sunabilir. Bilgi olayların gerçeklesine paralel olarak toplanır. Düşman uçaklarının ve gemilerinin konumları, izlenmesi ile dost uçak ve deniz birliklerinin konum ve statüsü de buna dahildir. Bu bilgi geri bölgelerdeki ve gemilerdeki ana kumanda ve kontrol merkezlerine gönderilebilir. Kriz esnasında bu doneler ABD'deki Ulusal Kumanda Merkezi ne de iletilebilir.

Havadan karaya operasyonların desteklenmesinde E-3 taciz, keşif, hava nakil, yakın hava destek için gerekli bilgileri de aktarabilir. Buna ilaveten hava muharebelerinde komutanların kontrolu ellerine geçirebilmeleri ve üstünlük sağlayabilmeleri için gerekli bilgileri de sağlar.

Hava savunma sistemi olarak E-3 'Sentry' ABD veya NATO ülkelerinin hudutlarının çok ötelerindeki havasal düşman ekipmanlarını belirler ve izler. Av-önleme uçaklarını bu düşman hedeflerine yönlendirebilir.

E-3 'Sentry' Türk Hava Kuvvetleri tarafından da NATO programının bir parçası olarak kullanılmaktadır.

E-3 specs/doneleri:

Crew/mürettebat: 17, engines/motorlar: 4 x Pratt & Whitney TF-33-PW-100/100A turbofans, thrust/itiş gücü: 4 x 93.3kN, wingspan/kanat açıklığı: 44.42m, length/uzunluk: 46.61m, height/yükseklik: 12.6m, wing area/kanat alanaı: 283.35m2, start mass/kalkış ağırlığı: 147,418kg, max speed/azami hız: 853km/h, ceiling/tavan: 8,840m, range w.max.fuel/azami yakıtla menzil: 12,000km