schisma

Yunanca ve Latince'de ayrılma anlamında, özellikle Doğu (Bizans/Ortodoks) ve Batı (Roma/Katolik) kiliselerinin birbirinden ayrılmasını ifade eden kavram.

Ortaçağ boyunca birbirinin amansız rakibi olan ve çekişen istanbul'daki Doğu Roma-Bizans Patrikliği ve (Batı) Roma'daki Papalık, defalarca birbirlerini karşılıklı afaroz ettiler ve en son olarak 1054 yılında kesin olarak ayrıldılar. Daha önce kesin ayrım olmamasına karşın bu tarihten sonra Ortodoks ve Katolik Kiliseleri ayrı örgütlerini oluşturdular ve birbirleriyle ilgileri kalmadı, ilişkileri giderek daha da kötüleşti.

Coğrafi-idari bölünme şu şekildeydi: Bizans Ortodoks Patrikliği Batı'da Tuna Nehri ve Sırbistan'dan Doğu'da Fırat nehri, Kapadokya ve Ermenistan'a ve Güneydoğu'da Suriye'ye kadar; Roma Katolik Kilisesi (Papalık) ise Adriyatik sahili ve Tuna Nehrinin batısı ve genel olarak Batı Akdeniz ve Batı Avrupa.

13. yüzyılda Bizans-Ortodoks Kilisesi Rus-Ortodoks Kilisesini oluşturdu, 16. yüzyılda ise Kuzey-Batı Avrupa'daki Germen ve Anglosakson (ingiliz/iskandinav) bölgeleri Katolik Kilisesi'nden ayrılıp, Protestan/Kuzey Avrupa Kilisesini oluşturdular.

Bizans-Ortodoks Kilisesi yönetim bölgesinin ahalisi ise Osmanlılar döneminde büyük ölçüde Müslümanlaştı.