spin

temel parçacıkların sahip oldugu bir ozellik. temel parciklarin bir baska parcacik etrafinda donusu degil de kendi etrafindaki donusunu, acisal momentumunu simgeler. acisal momentum vektorel bir niceliktir. dolayısıyla bir temel parcacigin belli bir dogrultudaki spin durumunu olcersek (diyelim ki z eksenindeki spin durumu) asagi spin veya yukarı spin seklinde iki farkli yonde acisal momentum durumundan birini gormeliyizdir. gozlemlemedigimizde ise parcacigin spin durumu aynı anda hem asagi hem yukaridir yani superpozisyondadir. superpozisyon durumundaki parcaciklarin spin durumunu gozlemlemeye calistigimizda ise parcaciklarin yarisina yakini yukari diger yarisi ise asagi spini gosteriyor. parcacik sayisi ne kadar fazlas ise bu oran yarı yarıya daha yakınsıyor. bu yuzden spin 1/2 ismi veriliyor bunlara.

sevgili einstein burada yine her zaman oldugu gibi karisimiza cikiyor ve diyor ki "hayır, bir suru parcacigi yine olcelim ama ornegin 100 parcacigin 50'si asagi spinli 50'si yukari spinli olsun ve bunların boyle oldugunu bilerek olcumu tekrar yapalim" diyor. sonuc yine yarı yarıya olacak cunku biz olcsek de olcmesek de spinler zaten olcum oncesinde belli" diyor. bu basitce suna benziyor. ben bir su dolu bardaga bakıyorsam bakmadan once de orada su dolu bardak vardi diyor. benim bakmamla bir sey degismez" diyor ve gunumuzde bir gercek halini alan gozlemci etkisinin sacmaligina dikkat cekiyor. daha sonra ise ikinci darbeyi dolanıklık fenomenine "spooky action at a distance" diyerek dalga gecmek suretiyle yiyor. cunku bu da artık gunumuzde kanıtlanmıs bir gercek.