nikola ve bart

1927 yılında amerika dünyanın her yerindeki protestolara kulak asılmadan, neredeyse yargısız infaz edilen ve milyonlarca insanin masum olduğuna inandığı italyan göçmeni anarşistlerdir. tam isimleri; nichola sacco ve bart vanzetti'dir. tarihe geçen hikayeleri şu şekildedir;
anarşizmin amerika'da en çok güçlendiği dönemdi. gerek protestolar gerekse anarşist kitleler giderek büyümekteydi. amerikada bir bomba patlatılmıştır ve bu iki işçi yaka paça yakalanarak idam edilmiştir. ilerleyen zamanda bombanın hükümet tarafından patlatıldığı ortaya çıkmıştır.

nazım hikmet'in olayla alakalı şiiri;

onların cebinde fırkamızın bileti yoktu
onlar, kurtuluşun kapısına varmayı,
ferdin cesur hamlelerinden uman
iki saf ve namuslu çocuktu!
ne milyonların rehberiydi onlar,
ne de inzibatlı bir devrim ordusunun askeri!
devrimin sıra neferiydi onlar,
devrimin namuslu neferi.
yanıyordu kanlarında şavkı italya güneşlerinin
koştular temiz esmer alınlarla hayatın sesine
dövüştüler yanında dövüşen kardeşlerinin
yeni dünyaya düştüler eski zulmün pençesine!
yedi yıl ölümün karşısında gülerek durdular
elektrikli iskemleye
kadife bir koltukmuş gibi oturdular
yürekleri dört bin volta yedi dakika dayandı
yandı yürekleri
yedi dakika yandı
cani değildiler, kurban gittiler bir cinayete
kurban gittiler dolarların emrindeki adalete!
hayatlarında olmadılarsa da kitlelerin rehberi,
ölümleriyle şaha kaldırdı kitleleri
bu iki ihtilal neferi!

kıssadan hisse:

burjuvazi,
katletti içimizden ikisini
bu iki ölü ölmeyen ölümsüzdür!
burjuvazi,
kavgaya davet etti bizi
davetleri kabulümüzdür!
biz nasıl bilirsek hep bir ağızdan gülmesini,
biliriz öylece yaşamasını ölmesini
hepimiz - birimiz için,
birimiz - hepimiz için.