süleyman şah

türklerin araplaşmasının bir yan ürünü olarak ismi "süleyman" olan otman gazi han dedesi, ertuğrul gazi han babası olan kayı boyu, karakeçili aşireti lideri...

osmanlı devleti'nin ilk dönemi ile ilgili olarak anlatılan rivayetlerin yanında, ertuğrul'un babası süleyman şah ile osman bey'in adları da tartışma konusu yapılmıştır.
kayı boyu soyunda osman bey'e kadar arap ismine rastlanmaz.
ertuğrul bey'in oğullarının, kardeşlerinin, kardeş oğullarının ve evvellerinin tamamının adları hep türkçe'dir.
işte, ertuğrul gazi han babası süleyman şah'ın adına gelecek olursak, bu adın arap harfleri ile yazılışının "süleyman" şeklinde okunmadığı, "salamon" yahut "selman" şeklinde yazılıp okunduğu öne sürülmektedir.

aşık paşazade tarihi'nde de, kayı ceddinin ismi bütün yazmalarda gösterilen şekli selman olduğu halde süleyman olarak görülmektedir. selman ismi şii dünyasında selman-ı pak'a binayen son derece saygı arz etmekte olan bir isimdir.
aşık paşazade tarihini günümüz türkçesine çeviren hüseyin nihal atsız, ilk sayfada aşık paşazade'nin soy kütüğünü verirken şeyh selman adının karşısına parantez içinde (veya süleyman) diyerek not düşmüştür.

soyu kayı soyuna dayanan aşık paşazade bu eserinde kendi soyunu şöyle arz eder;
"ben ki fakir derviş ahmet aşıki'yim, babam şeyh yahya, onun babası şeyh selman, onun babası aşık paşa, onun babası zamanın kutbu baba ilyas'tır ki seyyid ebulvefa'nın halifesidir..."

cevat hakkı tarım'da mezar taşları kitabelerine dayanarak, aşık paşa'nın oğlunun adının "selman" olarak kaydedildiğine dikkat çeker. zira, süleyman adı ile salamon/selman adı arap harfleri ile farklı yazılır.

pek çok araştırmacı solomon/süleyman adının ortadoğu kültürlerine sonradan girdiğini, aslında turan kökenli olduğunu vurgulamaktadır.
türkoloji uzmanı rus bilim adamı potanin geçtiğimiz yüzyılda solomon adının kökeni hususunda yaptığı araştırmalar neticesinde, bu adın türk kökenli olduğu kanaatine varmıştır. potanin'e göre bu ad, doğu türklerinin inançlarında, mitlerinde ve destanlarında çok önemli bir yer işgal eden çolpon/tsolmon/solmon adından kaynaklanmaktadır. bu görüşe binayen çolpon/solmon hem bir yıldız, hem de bu yıldızla ilgili kutsal bir varlığın adıdır. ilgili mitolojik metinler ve efsaneler, iskit ve hun dönemlerinden başlayarak batıya doğru yayılmış, sonuçta ortadoğu ve batıda halk edebiyatı örneklerinde ve dini metinlerde yer almıştır...

işte kayı soyunun ceddi olan süleyman şah'ın adı da tıpkı torunu gibi sonradan arapçalaştırılmış ve aslında solmon yahut selman olan ismi islamın osmanoğulları üzerindeki etkisi dolayısıyla süleyman olarak dönüştürülmüştür...