zenon

kıbrıslı zenon i.ö. 331-233 yılları arasında yaşamıştır.
stoa ekolünün kurucusudur. zenon, kendinden önce faaliyet gösteren okulların tedrisatından geçmiştir. öğretisinin temeli sokratesin şu temel ilkesine dayanır; "doğru düşünmek". iyi davranmak doğru düşünmekle mümkündür. felsefe doğru düşünmeyi öğreten bir bağlamda hayat felsefesidir. insanın hedefi iyi yaşamaktır, bunun tek yolu doğru bilgidir. iyi yaşamanın yolu sınırlandırılmış töre-ahlaktan geçer. önemli olan doğaya uygun yaşamaktır. sınır bu bağlamdır. doğaya karşı koymamalıyız. bilge insan, doğa misali duyumsamazdır. her türden acıya ve hazza karşı tepkisizdir. iyi yaşamak, mutlu olmaktır. mutluluğa doğayla barışık-uyumlu yaşamakla varılır. anlığımız, yani duyulardan bağımsız bilme yetimiz boş yapraktır. boşluk doğanın izlenimleriyle şekillenir. kavramlaşır. anlaşılacağı gibi bilgi, canlı doğanın-özdekin yansımasıdır. doğada var olan cisimlerden başka gerçeklik yoktur. doğru, iyi gibi soyutluklar, cisimsiz varlıklardır ve sadece ad'dan ibarettir. hakiki, hakikat doğa ve doğada var olan cisimlerdir. naturum sequi, doğaya uygun davranmak, aynı zamanda akıla uygun davranmaktır, yani insanın kendine uygun davranmasıdır. bu düşünce temelinde zenon 4 temel erdeme ulaşır: doğru seçen, doğru katlanan, ölçülülük, adil paylaşım. bu parametreler doğrudan tabiatın yansımasıdır. zenon tabiatı, en doğru seçen, sabırla katlanan, ölçülü ve adil varlık olarak kavrar, felsefesini bu ilkelere dayandırır. asıl gerçek özdek-maddedir. sadece madde, özdek gerçeklik etkin ve edilgin davranabilir. doğanın bu vasfına uygunlukla bilgeliğe varabiliriz. bu anlamda doğaya uygun yaşamayı erdemlilik sayan zenon, ulaşılacak hedef olan bilgeliğe de doğanın etkin edilginliğine koşut, teorik ve pratik erdem kavramını inşa eder. teorik erdem nesneler üzerinde doğru bilgilenmek, pratik erdem akla uygun davranmaktır. bu iki erdem, birbirine bağlıdır. zira doğru bilgi edinilemezse, akla uygun davranmak mümkün değildir. bu iki erdeme eren ve davranan bilge kendine yeterli hali ifade eder. tıpkı doğada rastladığımız kaya misali. bir kaya kadar mutludur, artık onu kimse, sarsamaz, yıkamaz. yani duyumsamzlığa ermiştir.