struma gemisi

turkiyenin belki de en kara tablolardan birisi struma gemisidir. romanya’dan yola çıkan bu gemi içerisinde 780 tane yahudi taşıyordu. gemi normalde bir nehir gemisiydi ve hayvan taşımacılığı için kullanılıyordu. ancak bazı kafesler kamaralara dönüştürülmüştü. gazetelerde verilen ilanlarda, günde 3 öğün yemek verileceği, motorun yenilendiği ve israel toprakları için vize alındığına dairdi. bunları araştırmak için bir kaptan tutuldu, rüşvet alan kaptan gemi hakkında pozitif bilgi verdi.

gemi ortalama bir bilet için $1000 ödeyen 750 yolcuyla israel’e gitmek üzere yola çıktı. yolda bir sürü kez motor bozuldu. tamiri için yolculardan para toplandı. çok az gıda veriliyordu gemide. boğazlara vardığında, geminin motoru tamamen bozulmuştu. gemi karantinaya alındı. kimsenin inip çıkmasına izin verilmiyordu. hahambaşılık düzenli olarak gemiye yiyecek ve su sağlamaya çalışıyordu ancak destek yetersizdi. gemide tuvalet azlığından hijyen sorunları vardı ve salgın hastalıklar çıktı. ellerindeki tıbbi yardımlarla, gemide yolcu olan doktorlar hastalıkları tedavi etmeye çalıştı.

türkler gemideki insanların türkiye’ye yerleşmek istediğini düşünüyorlardı. o zamanlar socony isimli bir petrol şirketinin sahibinin oğlu bu gemide israel’e gitmeye uğraşıyordu.şirketin türkiye distribütörü vehbi koç’tu. socony’nin sahibi vehbi koç’a türk yetkilileri ile temasa geçmesi için istekte bulundu. emniyet ile temasa geçen koç bir sonuç alamadı ve en sonunda içişleri bakanlığına kadar gitti, bakanın inisiyatifi ile mr. walker’in oğlu serbest bırakıldı. gemiden bir kadın kanama geçirdiği için, 3 aileye de vizeleri olduğu için izin verildi. jdc ingiltere'den israel topraklarına gitmek için 2000 tane vize aldığını ve bunların çoğunu struma’daki yolcular için kullanacağını açıkladı, ancak türk hükümeti yine de gemiyi terk etmelerine izin vermedi.

gemi türk musevi cemaati tarafından masrafları karşılanacak şekilde havuza alındı ve motoru tamir edilmek üzere çıkartıldı. havuzdayken, polisler gelip gemiyi römork ile çekmek istedi, ancak bir polis gemiyi karadenize götüreceklerini ağzından kaçırınca yolcular ve polis arasında kavga çıktı. kayıkla gemiye 80 polis daha geldi. yolcular odalarına kapatıldı, motoru tamir için çıkarılan gemi römorklar ile karadenize çekildi. şile’den 5 kilometre açıkta römorklar gemiyi bıraktı. daha sonra bir rus denizaltısının vurduğu sanılan struma karadeniz açıklarında infilak etti.

gemiden 2 kişi kurtuldu. geminin ikinci kaptanı ve stolinar isimli 18 yaşında genç bir yahudi. geminin ikinci kaptanı daha sonra öldü. stolinar ise enkaz ile kıyıya yüzmeye çalıştı. başarılı olamayınca enkaza geri döndü, çakı ile bileklerini keserek intihar etmeye çalıştı. parmakları o kadar donmuştu ki, çakıyı açamadı. daha sonra yakınlarda gecen bir balıkçı teknesi tarafından kurtarıldı.

hastanede iyileştikten sonra 3 hafta boyunca sorguya çekildi. çoğu kişi patlamadan değil, sorgudan sağ olarak kurtulmasının mucize olduğunu söylemektedir. emniyet amiri, yardım gönderilmemesinin sebebinin denizde fırtına olması olduğunu söyleyince, kendisi, hayır deniz yağ gibiydi demiştir. bunu üzerine de amir ‘ben ne konuştuğumu biliyorum’ demiştir. stolinar daha sonra tren ile israel topraklarına gitmiştir.