jet stream

(jetstrim)

cok hizli ruzgar kanallaridir.
Tropopozun ust seviyelerinde, hava sicakliklari birbirinden farkli hava kutlelerinin kesistigi yerlerde meydana gelir.
hava kutlelerinin sicakligi birbirinden ne kadar farkliysa, basinci da o oranda farkli olur; bu da jet stream ruzgar hizinin o oranda artmasi demektir.
jet stream denilen bu hava kanallari cogu zaman saatte 100 deniz mili ile 200 deniz mili arasinda degisen ruzgar hizina sahiptir.
ozellikle kis mevsiminde, soguk karasal hava kutleleriyle, okyanustan gelen sicak hava kutlelerinin karsilasmasi sonucu jet streamler daha sik gorulur.

jet stream ruzgarinin ne kadar etkili olabilidigi ilk olarak II. ci dunya savasi sirasinda, japonya'ya ulasmak isteyen amerikan bombardiman ucaklarinin, kuvvetli karsi ruzgara maruz kalarak, hicbir asama kaydedememeleri ile anlasilmistir.

gunumuzde ise ucaklar, kuvvetli ruzgari arkalarina almak veya karsidan gelen kuvvetli bir jet stream'den kacinmak icin
rutin olarak ucus seviyelerinde duzeltmeler yapmaktadirlar.

tabii bazi durumlarda yaptiginiz duzeltmeler hicbir fayda saglamaz ve siz amerika'ya kafadan 200 deniz mili hizla gelen ruzgara karsi, akintiya karsi yuzen balik misali ucarsiniz.
bu da ucus saatinin uzamasi, fazla yakit harcanmasi anlamina gelir.

Jet stream hızı 60 kt.'dan daha hızlı olan ve tipik olarak 1500 nm. uzunluğunda, 200 nm. genişliğinde ve 12000 ft. derinliğinde olan rüzgardır. Troposfer seviyesinde görülürler.Yatay düzlemde yüksek sıcaklık değişimlerine sebep olurlar. 100 kt.'ın üzerinde sıklıkla görülürler ancak 200 kt'ın üzerine çıktıkları seyrek görülür. Ancak 300 kt. hızında olanları da rapor edilmiştir, bu uç örnekler doğu Asya/Japonya bölgesindendir.