ak ata

türk mitolojisinde deniz tanrısı.

|ak/ağ| kökleri, türk dillerinde çok şey ifade ederler. bunlar içerisinde başlıcaları; ağmak-akmak, ağlanmak veya aklanmak yani, beyazlamak, temizlenmek, ışımak, yükselmek, aşama kaydetmek, yukarı çıkmaktır. bunların tümüne birden baktığımızda; bir temizlenmişlik, arınmışlık hali ve bu halin doğal sonucu olarak da aşama kaydederek erdemli insan olmaya varan bir yükseliş hali göze çarpar.

- işte! deniz tanrısı 'ak ata', bu saflığın yaratıcısı olarak karşımıza çıkar ve o, Dünya'nın diğer ucunda yer alan kutsal okyanusta yani Akdeniz'de yaşar.

'Demir Yay gücü'nü simgeler ve 'Demir Yaylı' olarak betimlenir. Balık kılığına girebilir.

Su, türk mitolojisinde ezeli başlangıcı ve yaratıcı karmaşıklığı simgeler. yüzeyinden ayna gibi yansıyan görüntü ruha aittir. Dünyanın yaratılışı ise doğrudan su ile bağlantılıdır. 'Ak ata' sonsuzluğu ve Tanrısal kapsayıcılığı sembolize eder.

Akdeniz’de yaşar. Demir Yaylı olarak betimlenir. Demir Yay gücü simgeler. Balık kılığına girebilir. Su ezeli başlangıcı ve yaratıcı karmaşıklığı simgeler. Dünyanın yaratılışı doğrudan su ile bağlantılıdır. Ayrıca insan vücudunun ve dünyanın dörtte üçü sudur. Denizler sonsuzluğu ve Tanrısal kapsayıcılığı sembolize eder. Kısır kadınlar mağaralarda duvarlardan damlayan suları içtiklerinde ve nisan yağmurlarını bir kapta biriktirip içtiklerinde çocuk sahibi olacaklarına inanırlar. Suyun şekilsiz ve yapısız oluşu onu bir madde olarak algılamaktan ziyade kut kavramı ile ilişkilendirilmesine sebep olmuştur. Aynı şekilsizlik ve enerji olarak algılama durumu ateş için de geçerlidir. Su bir sınırdır, burada uygarlık biter; ötesi farklı bir algıya açıktır. Yüzeyi ayna gibi ters görüntü verir. Ruh da su gibi akışkan ve biçimsizdir. Sulardaki varlıklar yaşlanmazlar, hastalanmaz ve çirkinleşmezler. Sümer Su Tanrısının adı Enki’dir ve Türkçe Engin sözcüğüyle bağlantılı görünmektedir. Ürüng sözcüğü değişik Türk lehçelerinde şaman, üfürükçü gibi anlamlara da gelir. Moğollarda pek çok Tanrıya sıfat olarak Sagan (Sagağan) yani beyaz sıfatı verilmesi bu Tanrı ile bağlantılıdır. Sura, Çuvaşçada beyaz demektir. Çeçen ve inguş dillerinde ise Sura sözcüğü Süt anlamına gelir. Moğolcada Sara ise Ay demektir ve kavramlar dilbilimsel olarak da hep birbirleriyle bağlı veya bağlantılıdır. Yakutçadaki Ürüng sözcüğü beyaz ve gümüş demektir. Akça Han ile karıştırılmamalıdır.