şeb i yelda

Süryanice’den Farsça’ya geçmiş bir sözcük olan yeldâ doğum anlamındadır. Şeb-i yelda, Mesih'in doğduğu zamanla örtüştürülmeye çalışıldığından bu adla anılır.

iranlılar bu gecede Mitra'nın doğduğuna inanırlar. Gerçekte ise Yeldâ, Avrupalıların 25 Aralık'ta kutladıkları Noel ile aynı tarihe rastlar. Yeldâ “yılın en uzun gecesi”dir ve bu geceden itibaren günler yavaş yavaş uzamaya başlar.

Yılın bu gecesi iranlılar tarafından uğursuz kabul edilir ve uğursuz sayılmasının nedenleri arasında, kışın şiddetli soğuğuyla birlikte karanlıklar Ehrimen'inin saldırılarının sürmesi yer alır.

iranlılar bu gecenin uğursuzluklarından korunmak için sabah güneş doğuncaya dek ateşler yakarak çevresinde eğlenir, sofralar kurup meyezd dağıtırlardı.

(bkz: şeb i yelda sofrası)
görsel
Kirmanlılar, Kârûn'un bir oduncu kılığında evlerin kapısına gelerek evdekilere odun verdiğine, bu odunların altına dönüştüğüne inanır ve bu gerekçeyle sabaha dek uyanık kalırlar.

Bu tören birtakım değişikliklerle günümüze kadar gelmiştir.

(Prof. Nimet Yıldırım, Fars Mitolojisi Sözlüğü, s.810.)