sarhoş kuşlar

Dalda durduğu gibi durmuyor: mayalanmış meyvelerle beslenen bazı kuşlar içmeden sarhoş oluyor.
Kuzey yarıkürenin yumuşak kış meyveleriyle beslenen kuşlar eğlenerek şehri ayağa kaldırıyorlarsa, bunun sebebi alkollü olmaları olabilir.
Yumuşak meyvelerde alkol, ilk donlarla mayalanmaya başladıklarında oluşuyor. Bu kış meyveleriyle beslenen kuşlar, bilim adamlarına göre, sandığımızdan daha sık sarhoş oluyorlar.
“Çoğu kuş biraz çakırkeyif olur ve çok az insan onların sarhoş olduğunu anlayabilir,” diyor Meghan Larivee, Kanada'daki Environment Yukon resmi kuruluşundaki laboratuvar koordinatörü. “Ancak arada sırada bazı kuşlar işin ucunu kaçırıyor.”
Örneğin bu sonbahar Yukon, Whitehorse’da üvez ağacının mayalanmış meyvelerini mideye indirdikten sonra kafası güzel birkaç ipekkuyruk gibi (bombycilla garrulus). Her ne kadar kuşlara alkol ölçüm cihazı üfletemesek de, ipekkuyruklarının alkolün etkisi altında uçtukları Larivee’ye göre oldukça açıktı. Kendisine ulaşan bir e-postada “Uçuş hareketlerini gerektiği şekilde, hatta bazen hiç yönlendiremiyorlar ve doğru düzgün yürüyemiyorlar,” yazıyor.
“içeriye alındıklarında gagalarında meyve suyu lekeleri olan kuşlar sersemliklerini açıklayabilecek başka herhangi bir hastalık için muayene ediliyorlar. Genellikle birkaç saat içinde iyileşiyorlar,” diyor Larivee.
Daha talihsiz olanlarsa binalara çarparak ölüyor. Bu sonbahar Whitehorse’da bu şekilde iki ölüm kaydedildi.
Kuzey Amerika ve Avrupa’da bu tür olaylara dair birçok hikaye anlatılsa da, sebebin gerçekten de alkol olduğunu gösteren çok az çalışma yapılmış.
Paul Duff, Birleşik Krallık Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansında veteriner bilim insanı, bir diğer problemin de hayvanlarda alkol zehirlenmesini teşhis etmek için rutin bir testin yokluğu olduğunu ifade ediyor. “Testler nispeten pahalı ve alkol çabuk kaybolabiliyor. Toksiklik de karakteristik lezyonlar bırakmıyor,” diyor Duff.
Duff, 2011’de 12 karatavuğun şüpheli ölümüyle ilgili bir polis soruşturması kapsamında kuzey ingiltere’nin Cumbria ilçesinde bir ilkokula çağrılmıştı. Bir ciğer örneğinde kayda değer seviyede alkol bulunduğunu da gösteren otopsi sonuçları kuşların mayalanmış üvez meyvesi yedikten sonra öldüklerini ortaya koyuyordu. Aynı ajans, 1999 yılında bir grup kızıl ardıç (turdus iliacus) hakkında benzer bir teşhis koymuştu. Kuşlar meyve dolu bir çobanpüskülü fidanından betona düşerek ölmüşlerdi.
ipekkuyruklarının ve kışı yumuşak meyvelerle geçiren diğer türlerin görece büyük ciğerlerinin kuşların alkolle başa çıkmasına yardımcı olduğu düşünülüyor. Ancak genç kuşlar o kadar güçlü değil. Duff, 2011’de soruşturduğu karatavukların hepsinin de olgunlaşmamış olduklarını kaydetti. “Yetişkinlerin zehirli meyvelerden uzak durmayı öğreniyor olmaları da mümkün,” diye ekledi.
Özellikle kentsel alanlara toplanan sarhoş kuşlar için daha bariz bir risk faktörü buralardaki binalar ve sert yüzeyler. Kışın iskandinavya’dan güneye Britanya’ya uçan ipekkuyruklar sıklıkla doğrudan alışveriş merkezi otoparklarında ve yerleşim bölgelerindeki süs amaçlı meyve ağaçlarına gidiyorlar. Birleşik Krallık Kraliyet Kuşları Koruma Derneği’nde vahşi yaşam danışmanı olan Ben Andrews, “Böyle bir ortamda düzgün uçamamak ölümcül olabiliyor. Bizi arayan insanlardan pencerelerinin altında ölü ipekkuyruklar bulduklarına dair tek tük bildirimler aldık,” diyor. Andrews, sarhoş ama yaralanmamış görünen canlı bir kuşa rastlandığında hayvanı ayılıncaya kadar birkaç hava deliği açılmış karton bir kutuda tutmayı, sonra da salıvermeyi tavsiye ediyor.
Ancak eğer sarhoşluk salgınları yumuşak meyve yiyen kuşlar arasında o kadar sıra dışı değilse, iklim değişikliği bunları daha da sıklaştırıyor olabilir mi? Olağan bir sonbahar hadisesi olarak donma meyvelerin nişastayı şekere çevirmelerine neden olurken, çözülmeyle birlikte maya içeri girerek mayalanma sürecini hızlandırır, diye açıklıyor.
Larivee’nin son ipekkuyruğu hastaları Yukon hayvan birimine birkaç don ve sıcaklıktaki yükselmelerin neden olduğu çözülmenin ardından kabul edilmişlerdi. iklim Değişikliği Paneli’ne göre küresel ortalama yüzey sıcaklığı 1880-2012 yılları arası 0,85˚C arttı. Larivee “iklim değişikliğinden bahsederken daha uzun vadeli eğilimler dikkate alınmalı, ama bazı değişiklikleri şimdiden gözlemliyoruz,” dedi.
Bu etkiler en fazla kışın belirgin olsa da, “hem meyvelere mayalanmak için daha çok zaman tanıyacak uzun sonbaharlar, hem de meyvelerin içindeki şekerin oluşmasını sağlayacak erken donlar yaşayacağız muhtemelen,” diyor Larivee.

Kaynak: http://www.nationalgeogra...izdeki-sarhos-kuslar/2357

görsel
görsel
görsel

Bazı ağaçların dallarında kalarak sıcak soğuk değişimleri ile fermente olan meyvelerle beslenen ipekkuyruk kuşları resmen sarhoş oluyormuş. Polonya'da bu şekilde sarhoş olup ağacın altında sızan kuşları insanlar güvenli yere götürüp ayılmalarını beklemiş.

Rusya'da da Marta Koskha adlı bir kadın arkadaşının öldü sanarak haber verdiği ipekkuyruk kuşlarının yedikleri fermante meyvelerden kaynaklı sarhoş olduklarını fark edince hepsini toplayıp güvenli bir yerde ayılabilecekleri ormana bırakmış.

Bizde olsa pilav üstü yahnisi yapılırdı çoktan bu kuşların.

Erdoğan tokatlının yönettiği, Edis Hun ve Selma Güneri'nin başrolleri paylaştığı "son kuşlar" (1965) filmini anımsattı. bu zamanının "ıskalanmış filmlerindir.

alıntıdır:

Sözünü ettiğimiz ıskalanmış filmler için “Yeşilçam geleneği” içinde ana akımı oluşturan filmlerin dışında kalan istisnalar da diyebiliriz. Başta Sinema Tarihçisi, Yazarı Nijat Özön olmak üzere, Sinematek çevresinin, Genç Sinemacıların eleştirdiği “yoz sinema” anlayışına karşın, olanaksızlıklar içinde iyi-ayrıksı sinema yapma çabasında olan ve yapan Ö. Lütfi Akad, Atıf Yılmaz, Memduh Ün, Halit Refiğ, Yılmaz Güney, Süreyya Duru gibi yönetmenler, ve filmleri hep oldu.