hamit hamza paşa

Kayseri'nin Develihisar kasabasından Ahmed Ağa adında bir tüccarın oğlu olup istanbul'da Çatalçeşme semtinde doğmuştur. Tahsil gördükten sonra Babıâli sadaret mektubî kalemine devam etmiş ve bu sırada mektupçu bulunan Ragıp Mehmet Efendi '(Paşa)nın himayesini görmüş ve o suretle mektubî ser halifesi ve Ragıp Efendi reisül küttab olunca sadaret mektupçusu olmuştur ( 1755 Temmuz).

Hâmit Hamza Efendi on sene mektupçulukta kalarak 25 Ekim 1755 de reisül küttab Kâmil Ahmed efendi (Paşa)nın sadrâzam kethüdası olması üzerine onun yerine reisül küttab ve aynı sene (19 Aralık) da Kâmil Ahmed Efendi'ye vezirlik verilmesiyle yine onun yerine sadrâzam kethüdası olmuş ve 10 Temmuz 1756'da azlolunarak bir gün sonra defter eminliğine tayin edilmiştir.

Ragıp Paşa sadrâzam olunca vezirlik verilen Ahıshalı Mehmed ağa'nın yerine 21 Nisan 1758 ikinci defa sadrâzam kethüdalığına getirildi; 21 Nisan 1759 da azlolunup bir sene sonra yani 22 Mart 1760'ta büyük Ruznamçeci ve 29 Haziran 1760'ta çavuşbaşı ve 30 Ağustos 1760 da Subhizâde'nin yerine üçüncü defa sadrâzam kethüdası oldu. Bir sene sonra "hasb ez zarure" kaydıyle azledilmiş, fakat vezir-ı âzamın kendisine teveccühü sebebiyle tevkii yani nişancı olmuştur.

Hâmit Hamza Efendi'ye 16 Ekim 1762 de vezirlik verilerek nişancılık üzerinde bırakıldı ve Selanik sancağı da has tayin olundu ve efendisi Ragıp Paşa'nın delaletiyle vezirliğe aid bütün levazımatı pâdişâh tarafından temin olundu.

24 Mart 1763 de Ragıp Paşa hastalanarak sadaret işlerine bakamadığından, ona vekâleten Hâmit Hamza Paşa kaymakam tayin edildi ve Koca Ragıb Paşa'nm vefatı üzerine de sadrâzam oldu 9 Nisan 1763).

Ragıp Paşa gibi değerli bir hükümet reisinin yerini doldurmak zordu. Hâmit Hamza Paşa, fazla ihtiyatkârlığı, vehim ve tereddüdü sebebiyle dahilen ve haricen kararlar alınması icab eden bir devirde bu halleri sebebiyle işleri yürütemedi; bundan dolayı tayininden yedi ay sonra, yani 1 Kasım 1763 tarihinde azlolundu. Pâdişâhın teveccühü devam ettiği için malları müsadere edilmediği gibi borçlarını ödemek için üçüncü Mustafa tarafından nakden ihsan verilmek suretiyle kendisine ikram olunarak Girit valiliğine tayin olundu ve yerine de üçüncü defa köse Bahir Mustafa Paşagetirildi.

Hâmit Hamza Paşa 6 Mart 1767 de Mora muhassallığına ve 23 Şubat 1768 de Hanya sancağına ve 1768 Haziran'da Hanya ile beraber ikinci defa Girit valiliğine tayin olundu.

20 Haziran 1770 de Cidde ve Habeş valisi olan Hâmid Hamza Paşa, aynı senede hac esnasında vefat ederek Mekke'de Gureba mezarlığına defnedildi. Orta derecede iktidarlı, Babıâli işlerine vakıf olup yolsuzlukla ve rüşvetle ile lekelenmemiştir. Ölümünde yaşı yetmişti. Sülüs, nesih ve divanî yazılarda mahirdi.
*