azerbaycan

1. milliyetçilik, türklük, etnisite üzerinden tartışmaların dışına çıkarılması gereken ülkedir. azeriler bunu isteyebilir, yapabilir ama türkiye bir ırk devleti değildir. türkiye'de oturanlar vatandaşlık bağıyla bağlıdırlar cumhuriyete. geçmişte tersine davranışların zararını gördük. kendimizin zarar gördüğü kimi yöntemleri azerilere önermemiz mantıklı değildir. iki ülkenin tarihsel, kültürel, etnik kimi ortak noktalarının yararını göremiyorsak, zararını engellemeye çalışmalıyız en azından. abartılı yorumlardan, bir yanlışı eleştirirken başka bir yanlışa savrulmaktan kaçınılmalıdır.

2. dil üzerinden tartışmada bilimsel olana itibar edilmelidir. azerbaycan dilinin, türkçe'nin bir varyantı/kolu-lehçesi (ne derseniz) olduğu bellidir. devletlerin ona ne isim verdiği ise daha çok ideolojiktir, politiktir.

3. doğalgaz üzerinden ucuz-pahalı tartışmasına son verilmesi gereken ülkedir. fiyat, karşılıklı çıkarların en iyi denge noktasında nasıl olsa oluşacaktır.

4. politik tartışmalardaki en önemli ölçü demokrasidir, hukuktur. düne kadar türkiye için demokrasi ve hukuk daha az önemliydi. şimdi biraz daha önemli. ab süreci zaten bunu zorunlu kılıyor. azerbaycan için ise hem hukuk hem demokrasi ne yazık ki hala uzakta. türkiye, laik cumhuriyet vurgulu otoriter yapıdan demokratik cumhuriyet'e doğru evrilmenin anlaşılır sıkıntılarını yaşıyor. azerbaycan ise adı cumhuriyet ama iktidar babadan oğula devrediliyor, seçimler epeyi göstermelik, hukuk can çekişiyor, otoriter lafının hafif kalacağı, diktatoryal bir yapı. cumhuriyet lafının şehveti bizi aldatmasın. saddam dönemi ırak'ı da cumhuriyetti. hukukun, demokrasinin egemen olmadığı yerde yapılanların sonuçlarını biz geçmişte derinden yaşadık, yaşıyoruz. herkese hukuk ve demokrasi tavsiye edelim. onun da eksiklikleri var ama şu an daha iyisi yok.

5. sakin olmak, serinkanlı olmak, sabırlı olmak en iyisidir. şu an atılan adımların (ermeni açılımı, kürt açılımı, suriye açılımı, ırak açılımı, kıbrıs açılımı, alevi açılımı, gayrimüslüm açılımı) sonuçları türkiye'yi çok olumlu etkileyeceği gibi, doğrudan ve dolaylı olarak azerbaycan'ı da elbette etkileyecek. kimsenin kuşkusu olmasın ki bugünler tüm dünyada barış ve demokrasi günleridir. otoriterliğin değil demokratik açılımların "moda" olduğu günlerdir. iyi şeylerin moda olmasında da korkmayalım çünkü geçmişte şiddet modaydı, silahlar, savaşlar, diktatörlükler, çatışmalar revaçtaydı. değişen dünyaya gözümüzü kapatmayalım. demokrasi ve hukuk, azerbaycan'da şu an moda olmayabilir ama onlar da bu modadan uzak duramayacaklardır. ülkemizin sakin duruşu, anlayışlı davranması, oradaki kaba milliyetçi, çıkarcı, hukuk dışı davranan, otoriter eğilimlerin de sonunun gelmesine katkıda bulunacaktır.

yani tartışırken bayrak, doğal gaz, dil fetişizminin eskimiş yöntemlerine itibar etmeyelim. özetle, azerbaycan'daki demokratik muhalefetin elini güçlendirecek biçimde davranmaya devam.