panteizm 

1. evrendeki herseyi tanri olarak goren gorus.paganizm den bir farki yoktur.aslinda ayni seylerdir,ancak ayirilmislardir.
   #154473 (Hexagram, 07.04.2006 00:12)
2. 3 e ayrilir.tabiatci panteizm,idealist panteizm,teolojok panteizm diye ayrilir.
   #154481 (Hexagram, 07.04.2006 00:14)
3. Kelime anlamı hersey tanridir veya tanri herseydir olan inanç sistemi. Diğer birçok dinle bağlantılı yanları vardır.
   
   (bkz: sufizm)
   (bkz: kabbala)
   (bkz: mistisizm)
   #154545 (baybars, 07.04.2006 00:40)
4. Geniş bir çerçeve içinde ele alındığında, Tanrının dünya ile olan olumlu ve organik ilişkisi bakımından deiz­mi aşan ve Tanrının dünyaya aşkın değil de, içkin olduğunu öne süren Tanrı anlayışı ya da görüşü.
   
   Panteizm, Tanrının dünyayla ve insanla mekanik ve dışsal bir ilişki içinde olduğunu öne süren deizme dönüşme eğilimi gösterdi­ğine inandığı teizme karşı felsefi ve dini bir tepki olarak gelişmiştir. Buna göre, teizm sonsuzla sonlu olan arasındaki ilişkiyi dışsal ve arızi bir ilişkiye dönüştürdüğü, sonluyu bağımsız, sonsuzu ise sınırlı hale getirdiği, ve insan ruhuyla Tanrı arasında gerçek, derin ve içten bir ilişki ve temasa yer bırakmadığı için, panteizm, sonluyla sonsuz arasında yakın ve özsel bir temas kurmak ve insanı Tanrıya yakınlaştırmak amacıyla, varolan her şeyin bir birlik meyda­na getirdiğini ve her şeyi kapsayan bu birli­ğin tanrısal bir yapıda olduğunu iddia eder. Başka bir deyişle, panteizm, Tanrıyla evre­nin bir ve aynı olduğunu öne sürer, sonlu ve sınırlı dünyanın ezeli-ebedi, sınırsız ve mut­lak Varlık’ın bir parçası, görünüşü ya da te­zahürü olduğunu savunur.
   
   Panteizmi eleştirenler, söz konusu Tanrı anlayışının aşkınlık fikrini reddetmek sure­tiyle, ateizme yardımcı olduğunu söylemiş­lerdir. Yine, panteizm Tanrı, her şeydedir demek suretiyle, varlık dereceleri arasındaki ayırımı ortadan kaldırdığı, örneğin taşla in­sanı bir tuttuğu gerekçesiyle eleştirilmiştir. Panteizmin, ayrıca sonlu olanla sonsuz ara­sındaki bağlantıyı sağlam bir temele oturta­madığı ve belli bir birliğe ulaşmada başarılı olamadığı söylenmiştir.
   
   Ve nihayet, panteizmin kötülük proble­mini de daha karmaşık hale getirdiği ifade edilmiştir. Buna göre, panteizm ya kötülüğü kökten yadsımakta, ya da kötü ile iyinin far­kını en aza indirgemektedir. Bundan dolayı da, onun günahı, ahlâki sorumluluğu ve kö­tülükle mücadelenin gereğini açıklayamadı­ğı söylenmiştir.
   #166344 (nirvana, 13.04.2006 11:09)
5. şark temsilcisi için;
   
   (bkz: ibni arabi)
   
   garp temsilcisi için;
   
   (bkz: spinoza)
   #255680 (rasko, 18.05.2006 02:56)
6. (bkz: kamutanrıcılık)
   #270509 (baudelaire, 22.05.2006 20:31)
7. tanrı ile doğanın özdeş olduğunu, hayattaki her şeyin tanrının devamı olduğunu savunan görüş.
   #311723 (asiti kaçmış kola, 04.06.2006 08:35)
8. "Varolan her şeyin kaynağı tanrıdır, ve varolan her şey onunla özdeştir. Evren ve tanrı birdir. Tanrı yaratan değil evrenin toplamıdır. Tanrısal nurun bir cüzü olan ruh ölmez, tek amacı kaynağa yani tanrıya dönmektir." Şeklinde özetlenebilecek felsefe.
   
   Tek tanrılı dinlerden temel farkı yaradan-yaradılan ikilemini barındırmamasıdır.
   #369177 (CATY Blake, 23.06.2006 17:22)
9. tasavvuftaki vahdet i vucudtan ince bir çizgiyle ayrılması gereken inanış bütünü.
   #1367830 (yasak merve, 03.03.2007 01:30)
10. Bir bütün olarak kavranan evrenin Tanrı ile özdeş olduğu ve evrende açığa
    çıkan bileşik töz, güçler ve yasalar dışında Tanrı olmadığı öğretidir.
    Panteizmin çok çeşitli biçimleri vardır. Bunlar biri bütün olarak doğaya
    bilinç atfeden pansişizmden dünyanın yalnızca bir görüş ve temelde gerçek
    dışı olduğunu ileri süren akozmik panteizmine ussal Yeni Platoncu ya da
    türümcü görüşlerden sezgici ve gizemci görüşlere kadar değişir.
    
    Batı felsefesinin yakın dönemlerinde panteizm düşüncesini en yetkin biçimde
    dile getiren Spinoza'dır. Sonsuz niteliklere sahip bir tek sınırsız varlığın
    olabileceğini öne süren Spinoza'ya göre Tanrı ve doğa aynı gerçekliğe
    verilen iki ayrı addan başka şeyler değişti. Tersi durumunda Tanrı ve
    dünya birliğinin Tanrıdan daha büyük bir bütünlüğü olurdu. Spinoza Tanrının
    gerekliliğinden dünyanın gerekliliğini içerdiğini özgürlük olanağının bulunmadığını
    belirtti.
    
    Panteizm dogmalara bağlı Hıristiyan ilahiyatçılar tarafından yaratıcı ile
    yaratılan arasındaki ayrımı yok ettiği, Tanrıyı belirsizleştirdiği, aşkın
    yerine bütünüyle içkin bir tanrı kavaramı öne sürdüğü, insanın ve tanrının
    özgürlüğü düşüncesini dışladığı gerekçeleriyle reddedildi.
    Sorun burada Tanrıyı Evren dışında sayıp saymayacağımız noktasında
    dugumleniyor. Ama yine de sorun değil, sizin paradigmanızda devam
    edebilirim.
    
    Gorunen maddi coklugun mutlak gercekligi olmadigi gibi surekli
    varoluslari da yoktur. Diyorsunuz oysa madde sadece şekil değiştirir, yani
    mutlak yokoluş yoktur.
    
    Bilimsel kanıt falan illede istemem ayakları yere basan her türlü soyun
    düşünce ve akıl yurutmeye saygı duyarım.
    
    Zaten konu metafiziksel bir alanda maddi kanıtlar beklemek çok da akıllıca değil.
    insanın zamanından sonraki zamanı açıklayabilme şansınız varsa açıklar
    mısınız?
    
    Bu arada Evrimle ilgili temel bilginizi düzeltmeme izin verin.
    Evrimde hiç bir koşulda lineer bir ilerleme söz konusu değildir.
    Yatay dallanmalardan tutun tersine evrimlere kadar, lineerden logaritmik
    sıçramalara ( kambriyen patlaması) kadar her turlu durum söz konusudur.
    
    Bu arada başka bir paradigma öneriyorum. DNA dediğimiz varlığın,
    sonsuzlaşabilmek için tüm canlıları oluşturup (bunu dusunmeniz şart değil),
    kendine uygun formlar haline getirip (bu da şart değil), kozalar
    halinde onlarda konaklayıp onlar ölse bile kendini gelecek kuşaklara aktaran bir
    varlığı dusunun. Zeki, yaratıcı ve çoğalabilen bir varlık DNA.
    Ve asalaklık yaptığı, ortakyaşarlık yaptığı canlı formlar. işte ölümsüzlük.
    
    ilginç değil mi?
    Bilgi mahiyetinde olsa bile okumanızı salık veririm.
    #1487001 (lilith, 03.04.2007 15:33)
11. Panteizm ya da Tümtanrıcılık (Doğatanrıcılık Kamutanrıcılık) Evrenin bütününü Tanrı olarak kabul eden felsefî görüştür. Panteizm'de, pan-enteizm'den (kamusaltanrıcılık) farklı olarak herşeyi tanrının bir parçası olarak kabul edilir, tanrı her şeydir ve her şey tanrıdır. Panteizme göre Tanrı'nın evrenden ayrı ve bağımsız bir varlığı yoktur. Tanrı doğada, nesnelerde, insan dünyasında vardır. Her şey Tanrı'dır.
    
    Pandeizm: Panteizmin deistik formudur.
    #1793755 (leggare, 20.06.2007 02:17)
12. tanri kavrami hakkindaki inanc ve ogretiler'den biri.
    #1798745 (leggare, 21.06.2007 03:08)
13. anadoludaki önemli temsilcilerinden biri şeyh bedreddin'di.
    #2431561 (kisil, 05.10.2007 19:44)
14. + yaşasın panteizm.
    - bütçemizin mkdun necla. saçların parlamıyo işte, yalan pantene filan.
    #2431632 (meviq, 05.10.2007 19:59)
15. varolan her şeyin tanrı'nın bir parçası olduğunu savunmak olup panteizm tanrı'yı tekleştirmek veya çoklaştırmaktan çok tek tek parçaların tanrı'yı oluşturduğunu söylemektir.
    #2623967 (barva, 24.11.2007 10:01)
16. panteizm, evrenin bütününü tanrı olarak kabul eden felsefî görüştür. Panteizm de, pan-enteiz den farklı olarak herşeyi tanrının bir parçası olarak kabul edilir, tanrı her şeydir ve her şey tanrıdır. Panteizme göre Tanrının evrenden ayrı ve bağımsız bir varlığı yoktur. Tanrı doğada, nesnelerde, insan dünyasında vardır. Her şey Tanrıdır.
    
    panteizm, Tanrı ile evreni bir, aynı ve özdeş kabul eden görüştür. Panteizm, anlam olarak tümtanrıcılık demektir. Panteizme göre Tanrının evrenden ayrı ve bağımsız bir varlığı yoktur. Tanrı doğada, nesnelerde, insan dünyasında vardır. Her şey Tanrı'dır. Bu algılamada Tanrının, evrenin kendisi olduğunu savunulur. Panteistler evrende varolan her şeyin (atom, hareket, insan, doğa, fizik kanunları, yıldızlar... ) aslında bir bütün olarak Tanrıyı oluşturduğunu söylerler. Bu bakımdan evrende vuku bulan her olay, her hareket aslında doğrudan Tanrının hareketidir. Bu görüşün ilginç ve çarpıcı bir sonucu, insanın da Tanrının bir parçası olduğudur. Panteizme göre; Tanrı her şeydir ve her şey Tanrıdır. Tanrı , Evren - insan ayırımı yoktur. Böyle bir ayrım aklın yanılsamasıdır. Aşkın bir Tanrı var olmadığı gibi, her hangi bir yaratmadan da söz edilemez. Evreni algılayış biçimi olarak Panteizm, Hindu, Buda dinlerinde hayal gücü geleneğine uygun bir anlayıştır. Felsefî bir tasarım olarak Panteizm ise, eski Yunan felsefesinde Plotinos (205-270), Rönesans'tan sonra Giordano Bruno (1548-1600) ve Spinoza (1632-1677) tarafından temsil edilmiştir. Düşünsel kökü Antik Çağ Yunan Stoacılığına dayanan Panteizmin ileri sürdüğü evrenin Ruhu Anlayışı, Hegelciliği ve Spinozacılığı doğurmuştur. Tek Tanrılı Dinlerdeki Tanrı-Alem ayrılığı, Yaratan-Yaratılan diye bir ikilem, Panteizmde yoktur. Doğayla Tanrı bir ve aynı şeydir. Tanrı yaradan değil, varolandır ve evrenin tümüdür. Evrende görülen şeylerden gayri bir Tanrı yoktur. Tanrı, evrendeki bütün varlıkların toplamıdır. Evrenin başlangıcı ve sonu yoktur. Evrendeki mevcut canlı cansız her şeyin bütünlüğü Tanrıdır. Önsüz ve sonsuz olan Tanrı, hem makro kozmosta (evrende), hem de mikro kozmosta (insanda) bulunur. Antikçağ Grek Stoacıları, Yeni Platoncular ve Doğunun Vahdet-i vücut anlayışı, Yahudilerin Kabalası gibi çeşitli felsefî biçimlere bürünen bu inanç, çağımıza kadar süregelmiştir. Panteist olarak adlandırılan bazı Yahudi, Hıristiyan ve Müslüman düşünürler vardır. Ancak, Panteizmi üç semavi din genelde reddetmektedir. Panteizm, Arapçada karşılığı Vücudiyye sözcüğüdür. Tanrı anlayışı olarak her şeyi Tanrı tanımak, varlığı, ancak ona vermek olarak özetlenebilir. Bunu, sonsuzluk, sonsuz olan varlık; Tanrı, tabiat olarak tarif edenler de olmuştur. Bu, Vahdet-i Vücut, yani varlığın değil, Vahdet-i Mevcut, yani fiziki evrenin, tabiatın birliği inancına varır ve tabiatın Tanrı oluşuna, tabiattan başka bir varlık, bir Tanrı, bir gerçek bulunmayışına inanmaktır. Özetle, Vahdet-i Mevcut, son tahlilde Ateizmden, Tanrı tanımamaktan başka bir şey değildir. Vahdet-i Vücut yaklaşımında, Tanrı yaratılmışların hiçbirine benzemez ve bu inanç eşyanın hakikatini Tanrıda görür oysa, Panteizmde fiziki evrenin kendisi Tanrıdır. Panteizme göre evrenin toplamı Tanrıdır ve evrenin dışında gizemcilerin savundukları gibi bir Tanrı yoktur.
    
    Açıkçası her zerre onun kendisidir. Gizemciliğe göre de, her zerre ilahi güzelliği yansıtan bir ayna ve araçtır. Evrenin yaratılış nedeni, Tanrının güzelliğini yansıtmak ve göstermek içindir.
    Panteizm üç Türdür;
    1. Tabiatçı Panteizm: Tek realite tabiattır. Tanrı da tabiatın içinde var olandır. (Dideron, Boron Holbach)
    2. idealist Panteizm: Tek realite ruhtur. Tanrı da ruhun özünde var olandır. (Hegel, Fichte, Brunschvicg)
    3. Teolojik Panteizm: Felsefî anlamda asıl Panteizm budur. Evrende tek realite Tanrıdır. Diğer bütün varlıklar, evren, dünya, tabiat, insan, ruhlar vs. her şey Tanrının varlığında oluşmuştur. Hiçbir şey onun dışında değildir, her şey odur.
    
    Bruno, Boehme, Spinoza gibi filozofların ileri sürdüğü Tek-ilkeci (monist) Panteist görüş, giderek Tasavvuf içinde de benimsenmiştir. Tasavvuf düşüncesi de özünde bir panteist anlam taşımaktadır. Anadolu mutasavvıflarından Hallac-ı Mansur ve Mevlâna bu düşüncededir. pan-enteizm (Çift kutuplu Kamu-Tanrıcılık ya da Diyalektik Tanrıcılık ) Spinoza ağırlıklı Panteizm algılayışına göre, Tanrı her şeydir ve her şey Tanrıdır. Tanrı-Evren-insan ayırımı yoktur, böyle bir ayrım aklın yanılsamasıdır. tanrıbilimsel olarak Tanrı, Evren, insan bir ve aynıdır. Aşkın bir Tanrı var olmadığı gibi, her hangi bir yaratmadan da söz edilemez. Spinoza nın bu görüşü, ailesinin göç ederek ayrıldığı Endülüs ispanya sındaki ünlü mutasavvıf Muhiddin-i Arabî nin etkisiyle oluşmuştur. Bilindiği gibi Arabî nin görüşü "Vahdet-i Vücut" olarak ileri sürülmüştü. Ancak bir çoklarının sandığının aksine, Spinoza nın Panteizmi ile Arabî nin Vahdet-i Vücut anlayışı birbirinin aynı değildir. Spinoza da Tanrı evrendedir ve evren kadardır. Arabî de ise Evren Tanrıdadır ve bu durum Tanrıyı sınırlamamaktadır. ingiliz düşünürü White Head e göre, Tanrının her türlü değişmenin ötesinde değişmez bir niteliği ve bunun yanında bir de değişen ve oluşan bir niteliği vardır. Tanrı değişmeyen yanıyla devinimi başlatmıştır ve Evrenin bilincindedir. Ancak Tanrı bu konumda kalmış olsaydı, ilk devindirici, özgür, öncesiz ve yetkin olarak kalacak ama varoluşa katılmamış olacaktı. Diğer niteliği ile ise Tanrı, değişme ve oluşma sürecinin içinde ve bilincindedir. Bu nedenle Tanrının evrende içkin (evrenin maddesine karışmış-içinde bulunan) olduğunu söylemek de doğrudur. Evrenin Tanrıda içkin olduğunu söylemek, Tanrı-Evren ilişkisinin karşılıklı olduğunun farkına varışın göstergesidir. Süreç felsefesi olarak da ifade edilen ve White Head ile başlayan bu akıma Pan-enteizm ya da Diyalektik teizm denir. Pan-enteizme göre Tanrı, hem değişmeyen (mutlak), hem de değişen (göreli) dir. Hem zamanın içinde, hem dışında, hem sonlu, hem de sonsuzdur. Aynı zamanda hem tikel hem tümel, hem neden hem sonuçtur.
    
    Hartshorne Tanrının bir soyut bir de somut iki yüzü olduğunu söyler. Soyut niteliğiyle Tanrı, mutlak, etkilenmez, erişilmez ve değişmezdir. Somut yanıyla ise etkilenir ve değişir. Tanrı bu iki niteliğinde de yetkindir. Ancak bu yetkinlik klâsik Teizmdeki gibi değildir. Oradaki yetkinlik değişmeyen donmuş bir yetkinliktir. Buradaki yetkinlik değişir, ancak bu değişme tanrısal bir değişmedir. Yani yetkinliğe doğru değil, yetkinlik içinde bir değişmedir. Bu tanımla Pan-enteizm, hem Deizmden hem de Panteizmden ayrılır. Özet olarak; Panteizm ile Pan-enteizm arasında önemli bir fark vardır. Panteizmde her şey tanrıdır. Pan-enteizimde ise, her şey Tanrıdan sudur etmiştir (oluşmuştur). Ruhun tek amacı, oluştuğu Tanrıya dönmektir. Bunun da yolu tek evrensel yasa olan evrim/tekamül den geçmektir.
    
    wikipedia dan alıntıdır.
    #2939838 (sol eliyle dusunen adam, 02.02.2008 22:59 ~ 23:06)
17. buna göre ise tanrı evrenden aşkın ondan ayrı değil.
    o doğanın kendisidir,deyim yerindeyse.
    türkçe'de tümtanrıcılık diye karşılık bulur. en başta plotinos olmak üzere islam dünyasına bakınca
    farabi,ibni sina batı'da ise spinoza, hegel falan savunur...
    
    bir takım estetik ve ahlaki sonuçlarından bahsedebiliriz. eğer
    her şey tanrınun kendini açığa vurması ise her şey güzeldir iyidir ve kutsaldır.bütün varlıklar
    arasında bir akrabalık vardır. ahlaki davranış ise
    bütün varlıkları tanrı'nın bir görüntüsü olarak onları sevmekte yatar.
    
    dinsel bakımdan kurtuluş burada fena fillah yani insanın asıl kaynağına yani özünü ve tözünü meydana getirene dönmesidir.
    #3151038 (ess ess, 16.03.2008 23:07)
18. Allah ile âlemi bir ve aynı, hatta Allah'ı âlemin yegane cevheri sayan düşünce akımına verilen bir isimdir. Panteizm düşüncesinde madde ve ruh bağımsız varlığa sahip değildir. Ancak bütün varlıkların tek sebebi olan üstün bir cevherin sıfatları ve görünüşleridir. Bu kavram ilk kez 18. asırda irlandalı J. Tolanda tarafından kullanılmıştır. O'na göre Allah'ın âlemden ayrı ve müstakil bir varlığı yoktur. O, bir kanundur, bir kuvvettir.
    
    Panteizm kendi içinde sudurcu, idealist ve tabiatçı olmak üzere üç kısma ayrılmıştır. Genel olarak panteist düşünce; tanrı anlayısının aşkınlık fikrini inkar ederek ateizme yardımcı olduğu, "Tanrı her şeydedir" demek suretiyle, varlık dereceleri arasındaki ayırımı ortadan kaldırdığı, örneğin taşla insanı bir tuttuğu gerekçesiyle eleştirilmiştir. Ayrıca sonlu olanla sonsuz arasındaki bağlantıyı sağlam bir temele oturtamadığı ve belli bir birliğe ulaşmada da başarılı olamadığı görülmektedir. Daha açık bir ifade ile panteizm muhtemelen vahdet-i vucüd prensibinden yola çıkarak "ittihadiyye", Allah ile âlemin karışması gibi bir çıkmazın içine düşmüştür. Dolayısıyla varlıklar arasındaki bütün değerler yerinden oynamıştır. Böylece Panteizm, kötülük problemini de daha karmaşık hale getirmiştir. Çünkü günah ve kötülükle mücadele için ahlâkî sorumluluk esasını kaybetmiştir. Çünkü bu sisteme göre insan, fizik âlemin bir parçası, ahlâk da tabiat düzenine zarurî ve pasif bir itaat olur. http://www.diyanet.gov.tr...ku.asp?id=1554&harf=P
    #3201889 (ferdi, 28.03.2008 18:51)
19. (bkz: tüm tanrıcılık)
    #3201893 (gutter ballet, 28.03.2008 18:52)
20. tanrı evrenle özdeşleşmiştir, heryerdedir inancını kabul etmiş görüş.
    evren = tanrı
    #3417786 (ismimuzundiyenickimkisaolsun, 19.05.2008 15:15)