food poisoning

Gıda zehirlenmesi (food poisoning)

Herhangi bir gıdayı hazırlayan kişinin gıdayı hazırlamadan önce ellerini iyi bir şekilde yıkamamasından kaynaklanabilir.
Gıdayı hazırlamak için kullanılan ekipmanların yeterince temiz olmamasından kaynaklanabilir.
Süt ürünlerinin buzdolabı dışında başka bir yerlerde uzun süre muhafaza edilmesinden kaynaklanabilir.
Donmuş hazır gıdaların uygun sıcaklıkta saklanmaması durumunda ortaya çıkabilir.
çiğ balık ve istiridye vs. Deniz canlılarının çiğ tüketilmesinden kaynaklanabilir.
iyi yıkanmayan sebze ve mevyeler tüketildiğinde
et ürünlerinin veya yumurtanın tam pişirilmemesinden kaynaklanabilir.
Şehirlerde ve kırsal alanlardaki içme kullanma suyunun iyi arıtılmamasından kaynaklanabilir.
Bu listeyi uzatmanız mümkündür......

Gıda zehirlenmesine neden olan bazı mikroplar (bakteri, virüs, parazit. vs...) ve toksinler

-Cholera
-e. coli enterisis
-toxins in spoiled or tainted fish or shellfish ( bozulmuş ya da kokmuş balık ve kabuklu deniz canlıları toksinleri )
-staphylococcus aureus
-salmonella
-shigella

Gıda zehirlenmesi yaşayan bireylerde görülen simptomlar:

-Karın krampları
-ishal (bazen kanlı ishal de olabilir)
-Yüksek ateş ve titreme
-Baş ağrısı
-Mide bulantısı ve kusma
-Vücudun direncini yitirmesine bağlı vücutta kırgınlık.

bireylerde gıda zehirlenmesine bağlı aşağıdaki belirtiler mevcut ise , en yakın bir sağlık kuruluşuna gitmesinde fayda vardır.

-Dışkıda kan ve irin görüldüğünde
Gıda zehirlenmeleri balık , mantar, ve deniz ürünlerinden kaynaklandıgında
-Çocuklarda gıda zehirlenmesi görüldüğü 12. saatin sonunda hala istifra ediyorsa
-Yetişkin bireylerde ishal 5. Günde de geçmemiş ve hala devam ediyorsa
-Çocuklarda ishal 2. Gününde de geçmemiş ve hala devam ediyorsa
-Çok yüksek ateş görülmesi durumlarında

***
bebekler ve yaşlı insanlarda gıda zehirlenmesi çok büyük bir risk teşkil etmektedir. Bunların dışında ciddi bir sağlık sorunu yaşayan böbrek hastalarında, diabet, kanser, hiv veya aids ve bağışıklık sistemi zayıf olan insanlarda da gıda zehirlenmesi önemli bir sorun oluşturur.
Not: Hamile ve bebeğini emziren annelerin gıda zehirlenmelerinden kaçınmak için ekstra önlemler alması şarttır.

Gıda zehirlenmesinin belirtileri, bireyin (zehirli) gıdayı tüketmesini takiben 2 ila 6 saat arasında görülecektir. Bu süre gıda zehirlenmesinin neyden kaynaklandıgına baglı olarak kısalabilir veya uzayabilir de .

***

Kaynaklar (references)
Schiller LR, Sellin JH. Diarrhea. In: Feldman M, Friedman LS, Brandt LJ, eds.Sleisenger & Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease
Sodha SV, Griffin PM, Hughes JM. Foodborne disease. In: Mandell GL, Bennett JE, Dolin R, eds.Principles and Practice of Infectious Diseases
Craig SA. Gastroenteritis. In Marx JA, Hockberger RS, Walls RM, et al, eds. Rosen's Emergency Medicine: Concepts and Clinical Practice

Çeviri: buzcocuk