tesseract

uc boyutlu uzaydaki iz dusumunun acilimi 8 tane kuptur. yani teserakt 8 adet kupun ic ice gecmis halidir. karsilastirma yaparsak, bir kupun iki boyutlu uzaydaki iz dusumunun acilimi 6 tane karedir. buradan teseraktin nasil bir sey oldugu anlasilabilir ancak gercek goruntusu bilinemez ve tecrube edilemez. cunku teserakt zamanda ozgurce hareket edebilen bir nesne. interstellar filmindeki teserakt buna guzel bir ornektir. kuplerin her birinde farkli olaylar gecer ve bu olaylarla gidip etkilesebilirsiniz cunku zaman, uzay gibi tecrube edilebilen ve vektorel niteligi olan bir boyut halini almistir. teseraktin icindeyseniz gecmise veya gelecege gidebilir, evrenin baslangicini veya sonunu gorebilir, zamanda ozgurce hareket edebilirsiniz. teserakt geometrik bir nesnedir ve dogada var olup olmadigini bilemeyiz cunku bizim asla tecrube edemeyecegimiz bir seydir. eger bir teserakt bizim uzayimizla bizim gorebilecegimiz sekilde etkilesime girseydi onun hareket halindeki belli bir parcasini gorurduk ve ne olduguna anlam veremezdik. cok sacma ve fizik kurallarina aykiri bir olay olurdu bu. flatland kitabinin kahramanlari olan karelerin ve cemberlerin yasadigi seyleri yasardik. belki temel parcaciklar, eger varsa teserakti tecrube edebilir. cunku onlar zamanda yolculuk yapabiliyor. biz ise bu sekilde evrildik ve makro dunyaya ait varliklariz. bilincimizin beden denilen yapiya hapsolmus olmasi bize dogayi tecrube etme konusunda bazi kisitlamalar getiriyor. evreni gozlerimizle gorup tanimliyoruz. gorduklerimiz ise doganin kendisi degil. bizim "gerceklik" dedigimiz sey aslinda bilincimizin, isik vasitasiyla retinaya ulasan bilgilerin cevrilmis ve saf olmayan halini bilginin kendisi olarak kabul etmesi ve buna gore dogayi yorumlamasindan ibaret.