1. 1.
    okula anaokulla başlar çoğu öğrenci. okulu sevmesine gerçekten yardımcı olur anaokulu.
    sonra 1.sınıfa geçilir. ilköğretim hayatı başlar. insan olmanın, ahlakın temelleri atılır.

    ilköğretim, öğrencilerin daha masum olduğu yıılardır nispeten. yaş büyüdükçe, sınıflar
    geçildikçe sınavlar artmaya başlar. sınavların, yazılıların sayısı arttıkça öğrenci
    masumiyetini kaybeder iyiden iyiye ve kopya hayatına girmiştir artık öğrencinin.
    başlarda utanır kimseye söyleyemez. ama bakar ki normal(!) bir şeydir. herkes kopya
    çekmektedir. hatta bununla övünenler bile vardır. kopya çekmeyen öğrenciye öğrenci denmez.
    kopya çekmeyenler salak yerine konur. o da bu duruma ısınır.

    eğitimin üst basamaklarına çıkıldıkça vazgeçilmez olur kopya, profesyonelleşir.
    çeşitli teknikler gelişir. hatta bazı yöntemler oturup ders çalışmaktan daha
    zordur ama illegal olmanın verdiği haz her şeyin üstündedir ahlakın bile.

    şimdi sıkı durun. kopya nedir? çalmaktır. en ufak fırsatı bile kaçırmamaktır. hatta
    nitelikli dolandırıcılıktır. yolsuzluktur. kopya çekerek, kopya çekmeyi hak olarak görerek
    büyüyen nesiller ileride çalıştığı kurumlarda da hiç bir fırsatı(!) kaçırmayacaktır. köşe
    dönmeci olacaktır. bugün avrupa'da ve ortadoğu'da kamu kurum ve kuruluşlarında
    en çok yolsuzluk yapılan ülkelerin başında geliyoruz. çünkü yetiştirilme tarzımız böyle.
    sonra ağlıyoruz ''talan düzeni var, soyuluyoruz, nerde bu devlet'' soyuluyoruz ama hep bir
    gün soyma hayaliyle yaşıyoruz ve o gün gelince de hiç arkamıza bakmıyoruz.

    şüphesiz eğitim sisteminin gereksiz uygulamaları, çağ dışı müfredatlar, gözlemden, deneyden,
    bilimden uzak dersler bizi kopyaya itiyor. ama ahlak olarak zayıf bireyle olarak yetiştirildiğimiz
    bir gerçek.

    halkımız da böyle bir tedrisat sisteminden geçtiği için yöneticilere bakışı ''çalsın ama iş yapsın'',
    ''yesin ama bizede ucundan yedirsin'' şeklindedir. hırsızlık kanıksanırsa, vurgunun, yolsuzluğun galebe
    çalması normaldir.

    peki çözüm nedir? ''tek yol devrim'' demiyorum ama toplumu oluşturan ve denetleyen bütün mekanizmaların
    tepeden tırnağa -özellikle eğitim sisteminin- tekrar gözden geçirilmesi gerekiyor.
    ... sara nobetcisi