1. 1.
    Laiklik neyi kapsar neyi kapsamaz?

    Öncelikle şunu belirtelim, ki laiklik devlete ait bir özelliktir. Devlet ile ulus arasında bir ayrım vardır. Ulus (millet) bir ülke içerisindeki tüm bireylerin toplamıdır (kaba bir açıklama oldu ama ayrıntısına girmek istemiyorum), devlet ise ülke içerisinde anayasa ile sınırlanmış üstün otoritedir. Bir ülkede devlet olup anayasa olmayabilir, ya da devletin otoritesi başka şekillerde kısıtlanabilir. Şimdilik en genel ve basit tanımlardan gidiyorum.

    Laiklik hakkındaki temel yanlışlardan biri, laikliğin devletin değil de bireylerin ya da toplumun bir özelliği olarak addedilmesidir. Devletler laik olurlar ya da olmazlar. Örneğin israil ve Suudi Arabistan laik değildir, Türkiye ve Fransa ise laiktir. Toplumun büyük bölümünün bir inanca bağlı olsa da bir devlet laik olabilir. Hatta laik çoğu devlette, toplumun büyük çoğunluğu bir dine mensuptur.

    Laik bir devlette bireyler toplumsal düzeni bozmamak kaydıyla istedikleri inancı yaşayabilirler. Burada toplumsal düzenin bozulması ibaresi önemlidir. Çünkü herkesin inancına saygı gösterilirken toplumsal düzeni bozan bir dine yaptırım uygulanır. Belki çok farazi bir örnek olacak ama bir insan çıkıp "Ben X dinine inanıyorum ve bu dine göre insanlara tekme atmam gerekiyor" dendiğinde bu dinin pratiğine müdehale edilir. Yani bu dine mensup olmayan vatandaşların tekme yemesi devlet tarafından engellenir. Daha gerçekçi bir örnek, insan kurban etmeyi seçen dinler örneğinde görülebilir. Devlet insan kurban etmenin önüne geçmek için bu dinin bu özel ibadet şekline izin vermeyebilir.
    2 ... mosquito