proto yhwh moloch baal hammon dönemi

yani el'in kökeni birçok aptal ateistin iddialarının aksine ne zerdüşt kökenli, ne de ay tapınmacılığıyla alakalı, tamamen zırva bu.

yaptığım kişisel okumalar sonucunda el'in tamamen kenan topraklarına, bugünkü lübnan-filistin-israil-ürdün bölgesine ait olduğunu çıkarsadım.

musevilikte dualizm etkileri te detronomide görülüyor, babil sürgününde. tek tanrıcılığa dair fikirlerinin ilk krallığın mısır'la olan ticari-kültürel etkileşimleri sonucu geliştiğine inanıyorum, buna dair mektuplar, yazışmalar da var, zamanı geldikçe paylaşacağım. ancak museviliğin yhwh-yakup-israil ekseninde gelişen tek-tanrıcı teolojisi tamamen kendine özgü bi doğaya sahip. tamamen tek bi ulusa ait, ve bu doğrultuda teşekkül ediyor.