soguk savas 

1. II. Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasında sürdürülen sürekli gerginlik ve sınırlı çatışma biçimi. Soğuk savaş, 1917'den başlayan Doğu-Batı çekişmesinin bir ürünüdür. Bu çekişme II. Dünya Savaşı'ndan sonra daha belirgin hale geldi. Soğuk savaş geriliminin azaldığı ya da çok yoğunlaştığı dönemler olmuştur.
   
   "Soğuk Savaş" deyimi ilk kez 1947 yılında ABD'li Bernard Baruch tarafından kullanılmıştır. II. Dünya Savaşından sonra Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa'da SSCB'nin etkisi artmaya başladı ve bu bölgedeki ülkeleri bir ölçüde kendi şemsiyesi altına aldı. Bundan korkan ABD ve ingiltere, Batı Avrupa'da ve başka yerlerde ve Sovyet yanlısı komünist partilerin iktidara gelmemesi için çeşitli girişimlerde bulundular. Uyguladıkları Marshall Planı ile Batı Avrupa ülkeleri ABD'nin nüfuzu altına girerken, Doğu Avrupa ülkelerinde de Sovyet yanlısı komünist hükümetlerin kurulması ile Soğuk Savaş doruğa ulaştı. Bunun yanında ABD, Truman Doktrini çerçevesinde, Batı Avrupa'nın SSCB'ye karşı korunması için çaba harcadı. Bunun sonucu olarak da NATO (North Atlantic Treaty Organization-Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) kuruldu. Buna karşı, SSCB'de Varşova Paktı'nı kurdu ve Çin'de Sovyet yanlıları iktidarı ele geçirdiler. Böylece soğuk savaşı daha belirgin hale getiren bloklar oluştu ve çeşitli çatışma konuları ortaya çıktı.
   
   Kore ve Vietnam savaşları, Berlin Sorunu, 1956-59 yılları arasında Ortadoğu'daki çekişme, U-2 casus uçağı olayı, Küba krizi gibi olaylar soğuk savaşın doruğunu oluşturdu. Soğuk savaşta blok liderlerinin kendi blokları içerisinde yer alan ülkelerin içişlerine karıştıklarına rastlanmıştır. 1962'den sonra (özellikle Küba bunalımından sonra) yavaş yavaş ortaya çıkan "detant" (yumuşama) dönemiyle karşıt iki blok, yerini daha karmaşık bir yapıya bıraktı. Yeni bağımsız ülkeler ortaya çıktı. Nükleer silahların yayılmasının önlenmesi konusunda görüşler vurgulamaya başladılar. iki blok arasındaki çekişmeyi sona erdirmek için 1975 yılında iki blok ülkelerinin katıldığı AGiK (Avrupa Güvenlik ve işbirliği Konferansı) çerçevesinde Nihai Senet imzalandı. Fakat Asya ve Afrika'daki karışıklığın tırmanması bu detente (yumuşama) sürecini sona erdirdi. 1980'lerin başında yeniden soğuk savaş dönemine girildi. Fakat 1985 yılında SSCB Komünist Parti Genel Sekreterliğine Mikhail Gorbaçov'un gelmesi ile, iki blok arasındaki buzlar eriremeye başladı. Ve 1989 yılında Doğu Avrupa'da başlayan rejim değişikliği, ve soğuk savaşı simgeleyen Berlin Duvarı'nın yıkılması ile II. Dünya Savaşından sonra başlayan süreç sona ermeye başladı.
   #31461 (arabaciarabayatasget, 21.01.2006 22:46 ~ 22:47)
2. Abd ve Rusya 2.Dünya savaşından sonra bir süre müttefiklik ayağına iyi geçinmeye çalışmıştır fakat bunun imkansızlığı marshall yardımından sonra ortaya çıkmış ve bu iki eski müttefik naparızda karşımızdakini göt ederiz düşüncesiyle garip bi teknolojik savaşa girişmiştir.Yok uzay programıydı yok yıldız savaşlarıydı derkene bunca yükü kaldıramayan rusya ekonomisi çökmüş ve artık tek kutuplu kalan dünyayı abdyle başbaşa bırakmıştır.
   #31483 (Crusty, 21.01.2006 22:54)
3. dunya genelinde, ekomomiye, siyasete, teknolojik gelisime, askeriyeye, herseye cok degisik etki etmis bi donem. incelemesi zevklidir, olaylari cozmek ve isleyen mekanizmayi anlamak guzeldir. bos zamanlarinizda ugrasin boyle seylerle. hele bugunde ve yarinda etkilerini gordugunuzde hepten ilgisini ceker insanin.
   zor bi donemdir, o zamanlar yasamis herkes icin.
   #31495 (child, 21.01.2006 23:00)
4. ilişkilerde tarafların birbirine düşmanlık beslemesi, şiddet kullanarak değil de, beden dili ile karşı tarafa düşmanlığın, hoşnutsuzluğun iletilmesi.
   #275203 (asiti kaçmış kola, 24.05.2006 17:30)
5. oyun teorisinde; iki ülkeninde maksimum kazancının +10, maksimum zararının -20 olarak açıklanmıştır. bu mücadelenin sıcak savaşa dönüşmemesini gayet net açıklamaktadır.
   
   son iki senemi üzerine çalışmakla geçirdiğim son derece sancılı dönem.
   #444415 (arude50, 20.07.2006 19:05)
6. sıcak çatışmaya dönüşmesi halinde 3, dünya savaşının çıka bileceği ortam sovyetler buyük ölçüde savaşı
   kaybetmiştir. nitekim rejim yıkılmış sovyetler doğu avrupayı kaybetmiştir.
   
   başak bir teoriye göre sovyetler bilerek ve isteyerek savaşı kaybetmiştir bu teorinin dayanağı
   abd nin batı avrupada hegomanya kurmasını baltalamak için için yapıldığıdır bir başka deyişle
   eğer ruslar doğu avrupayı gözden çıkarmasaydı avrupa bölünür ve pastanın büyük ve önemli payı abd de kalırdı rusya yine sıcak denizlere ulaşamazdı ama abd avrupadaki konumunu çok yükselte bilirdi.
   #444456 (Ben hakimim masum bey.., 20.07.2006 19:14)
7. ikinci dünya savaşı sonrası başlayan, sovyetler'in çin'le beraber abd'ye nanik yapmasıyla iyice alevlenen. sovyetler'in dağılışıyla sona eren olaydır.
   #2099026 (Tyrael, 09.08.2007 13:54)
8. Soğuk Savaş, Sovyet Bloğu ülkeleri ile Batılı güçler arasında 1945'den 1990'a kadar devam etmiş olan uluslararası siyasi ve askeri gerginlik.
   ikinci Dünya Savaşı'ndan sonra Doğu ve Batı bloklarının zaman zaman savaş çıkarma tehditlerinin bütün dünyada gerginlik yaratmıştır. Bu dönemde, insanlarda nükleer kıyamet paranoyası doğmuş, dünya devletleri ise bu iki bloktan birinin yanında yer almaya çalışmışlardır. Gerginlik hiçbir zaman "taraflar arasında" sıcak savaşa dönüşmemiş olsa da taraflar her anlamda birbirlerini yıpratmaya çalışmışlardır. Genel kabule göre soğuk savaş Sovyetler Birliği'nin dağılması ve Berlin Duvarı'nın yıkılması ile sona ermiştir.
   
   Soğuk Savaş askeri ve siyasi etkilerinin yanısıra sanat, spor, edebiyat, bilim gibi tüm alanlarda dünyayı derinden etkilemiştir.
   
   Kaynak:
   
   Oxford Dictionary of English 2e, 2003, Oxford University Press
   #2125073 (lost control, 13.08.2007 16:25 ~ 16:26)
9. 1945 yılından 1991 yılına kadar devam etmiş, doğu bloku ülkeleri ile batılı güçler arasında ekonomik, siyasal, askeri gerginlik.
   #2691952 (olursaolur, 13.12.2007 03:19)
10. adı gibi soğuk olmayan zaman zaman kore'de ya da vietnam'da gerginliğin boşaltıldığı, en gerilimli zamanının küba krizi dönemi olduğu, sovyetlerin yıkılmasıyla son bulan uluslararası ilişkiler için yeni dönem başlangıcı olan, insanı insan olduğu için utandıran dönem. yaşamadım bilmiyorum ama heralde bugünden pek de farklı değildir hatta daha kötüdür. iki tane dünya jandarması olması daha korkunç geliyor.
    #2803667 (mamma mia, 07.01.2008 17:50 ~ 20:48)
11. kocaman bir yalanın tüm dünyaya yutturulmasıyla veri kabul edilmiştir soğuk savaş..
    
    aslında ne soğukluk,ne de savaş vardır,herşey abd'nin kurduğu yeni düzene alternatif düşmancıklar üretmesi sonucunda yazılmış bir senaryonun ürünüdür.
    
    abd'nin II.dünya savaşı sonrası dış politika tezini belirleyen wilsonculuk ve sovyetler'in leninizmi,birbirlerinin zıddı gibi görünmelerine rağmen kalkış noktaları itibariyle temelde görüş birliği halindeydiler.örneğin;
    
    --hem wilsonculuk hem de leninizm,self determinasyonu desteklemekteydiler.
    
    --tüm devletlerin ekonomik kalkınması tezini savunuyorlardı,nitekim özellikle abd üretim fazlasını satacak devletlere,yani müşterilere ve pazarlara ihtiyaç duymaktaydı.
    
    --ikisi de merkezi devletlerin varlığını istemekteydiler.
    
    hele churchill ile stalin'in yaptıkları bir "yüzdeler antlaşması" vardır ki,"düşman kardeşler" gibi görünen batı ve sscb'nin nasıl bir mutabakat içinde olduklarını tüm çıplaklığıyla ifşa eder.
    
    tarih 9 ekim ekim 1944'tür,ingiltere başbakanı churchill,dışişleri bakanı eden,sscb devlet başkanı stalin ve dışişleri bakanı molotov,Moskova'da toplantı halindedir.churchill,yarım sayfa kağıda aynen şunları yazar ve stalin'e verir: romanya:rusya--yüzde 90 , diğerleri yüzde 10 , yunanistan:büyük britanya--yüzde 90(abd ile uyum içinde), rusya--yüzde 10 , yugoslavya:yüzde 50 , yüzde 50 , macaristan:yüzde 50 , yüzde 50 , bulgaristan:rusya--yüzde 75 , diğerleri--yüzde 25.
    
    stalin kağıdı alır,tercümeyi dinler ve tükenmez kalemini alarak kağıda büyük bir onay işareti koyarak churchill'e geri verir.böylece avrupa'nın savaş sonrası alacağı şekil 3 dk'dan daha kısa bir sürede belli olmuştur.churchill stalin'e der ki:"milyonlarca insanın kaderini ilgilendiren bu tür konuları böyle rastgele bir şekilde düşünmeksizin çözmüşüz gibi gözükürse sadece kendi çıkarlarımızı gerçekleştirmek istediğimiz düşünülmez mi?haydi kağıdı yakalım". bunun üzerine stalin de:"hayır,kağıdı sakla"cevabını vermiştir.bu diyaloğa inanmayanlar,churchill'in anılarını anlattığı kitabının 6.cildinin 198.sayfasına bakabilirler.
    
    aynı zamanda şu konular da anlaşma kapsamına alınmıştı;sscb doğu avrupa,korenin bir kısmı ve çin'de egemen olabilecek,hem amerika(britanya da dahil tabii)hem de sscb,avrupa'da savaş çıkmayacağı garantisi verecek,her iki taraf da mevcut statükoya muhalif grupları(abd'de solcular,sovyetlerde milliyetçiler)bastıracaklar(dikkat edin "desteklemeyecekler"değil,bizzat "bastıracak"lar.)
    
    tüm bu aşikar gelişmelere rağmen,abd ve sscb iki düşman olma rolünü çok iyi oynamışlar,hatta churchill'in meşhur "demir perde" tabiri ve abd dışişleri bakanı foster dulles'ın "ya sovyetlerdensiniz,ya batıdan,tarafsızlık gayr-i ahlakidir"cümleleri,kitleleri harekete geçirerek soğuk savaş teranesine inanmalarına sebep olmuştur.
    
    churchill'in "demir perde"tabirini kullanması üzerinden daha birkaç yıl geçtikten sonra hemen "aslında iki sistem birarada yaşayabilir","barış içinde birarada yaşama" gibi teoriler üretilmeye başlanmıştır,nitekim ortada bir soğuk savaş yoktur,ortada abd'nin rolleri dağıttığı yeni dünya düzeni ve bu rolün esas oğlanı olan sscb'nin başarılı aktörlüğü sözkonusudur.abd ile sscb,hiçbir zaman ciddi manada karşı karşıya gelmemişlerdir,küba krizi biraz elektriklenmenin arttığı bir dönemdir,ama değil sscb,en zayıf devletler bile zaman zaman statüko zıddı eylemlere girişebilirler.
    
    soğuk savaş masalının bitmesinin ardından,yeni bir masala ihtiyaç vardır,bu yeni masal da 90'ların başında hortlatılan "islam'ın yeni düşman olarak belirlenmesi" stratejisidir.nitekim güçlü devlet düşmanını yenen devlet değil,düşmanını "tayin eden" devlettir,bu tayinde atamalar yoluyla düşmanlık payesi verilenler ya ayakta uyumaktadırlar,ya da alçakça bir planın parçası olmaktan gurur duymaktadırlar.nitekim soğuk savaş zırvasının hemen ardından nato genel sekreteri olan şahıs:"islam fundamentalizmi,komünizmden bile tehlikelidir"demiştir,yine birçok abd'li stratejist,örneğin huntington teorisinde batı medeniyeti ile islam medeniyeti arasında bir savaşın cereyan edeceğini iddia etmektedir.
    
    bütün bu olanların belirli bir planın parçası olduğunu göremeyecek kadar tarih çizgisinden saptırılmamızın tek sebebi,günde yüzlerce dış-iç politika haberleriyle birtakım şeylere şartlandırılıyor olmamızdan ileri gelmektedir kanımca.nitekim,bir tahtaya kafamızı yapıştırarak bakarsak,sadece gözümüzün tahtada değdiği yeri görmemiz mümkündür.ama tahtadan uzaklaşıp bir daha bakarsak tahtaya hakim olmamız kolaylaşır.bunun tek yolu da,olguları birbirinden kopuk şeyler olarak görmemekten geçer.
    #2825761 (munferit kalabalik, 12.01.2008 00:37)
12. çift taraflı sovyet ajanı igor gouzenko'ya stalin in emriyle kgb tarafından düzenlenen operasyonun başarısız olması sonucunda fitili ateşlenen mevzu.
    #2860896 (gulce, 19.01.2008 03:03)
13. (bkz: igor sergeyevic gouzenko)
    #2860902 (mulayim, 19.01.2008 03:06)
14. sovyetler birliği'nin dağılmasının ardından tarihin tozlu sayfalarına gömüldüğünü düşünülen fakat üzerine yapılan bu yorumlarla tarihi bir yanılgıya sebep olan olgu.
    
    uzun süredir piyasada yoktu böyle bir şey. ancak tekrar başlamasına yönelik tohumların atıldığını görmediyseniz bu gülünç olur. sovyetlerin yıkılması ile, abd; dünya sahnesinde tek başına kaldı ve ardından üzerine kaldıramayacağından büyük yükler ve sorumluluklar aldı. bu durum dünya kamuoyunun büyük tepkisini çekti. bu tepkinin doğurduğu terörist eylemler ile birlikte dünya artık iyice güvensiz bir ortama dönüştü.
    
    bu esnada fazlalıklarından kurtulan ve enerji politikalarının da yardımı ile kısa sürde eski gücüne dönen rusya; büyüyen dünya devi çin ve birleşik devletlerin kadim düşmanı iran birlikte hareket etme kararları aldı (ki bu saydığım üç ülke dünya üzerinde muazzam bir güç oluşturur). hedeflerinde ve karşılarında ise nato var (kabaca abd, ab ve türkiye).
    
    türkiye rusya'nın kadim düşmanı ve sıcak denizlere inmesinin önündeki tek engelidir. yeni ve yakın çağ tarihi boyunca türk rus savaşları hep olmuştur. türkiye'nin nato üyesi olmasını ve boğazları nato donanmasına açmasını düşünürsek zannedersem bu soğuk savaşta artık türkiye'nin taraf olmama lüksü yoktur.
    
    evet dostlar; soğuk savaş ne yazık ki 8 ağustos 2008 gürcistan rusya savaşı nın ardından tekrar hayata dönmüştür ve umudumuz sıcak savaşa dönüşmemesidir.
    
    başka bir deyişle;
    birbirinizin inancını saygısızca karalamaya,
    sapıklıklarınızı ifşa etmeye,
    insanların ortak değerlerini piç etmeye kaldığınız yerden devam edebilirsiniz uuserler.
    #3886225 (maca papazi, 29.08.2008 10:15)