otuz yil savaslari 

1. Katolik ve protestan mezheplerine bağlı toplulukların taraf olduğu almanya merkezli savaştır. Dini konuda yıkıcı iç savaşlardan biri olarak başlayan ve zamanla başka devletlerin de katılımıyla uluslararası niteliğe bürünen bu savaşı anlamak için 16. yy avrupası'ndaki güç dağılımına şöyle bir göz atalım.
   1600lere bakıldığında kutsal roma imparatorluğu resmen katolikti ancak imparatorluk bünyesinde protestanlar çoğunluktaydı.Ayrıca almanya 1500lerde avrupa'nın gelişmiş bir ülkesiyken 1600'lerde gerileme belirtileri göstermeye başlamıştı. kutsal roma imparatorluğu'nun denetimci yönetimden rahatsız olan protestan devletler haklarını korumak için bir birlik kurarken ingiltere, fransa ve hollanda ile de görüşmelere başladılar. katolik alman devletleri ise kutsal roma imparatorluğu'nun desteği ile bavyera önderliğinde birleştiler, bu grup ise ispanya'nın desteğine güveniyordu. böyle böyle almanya gitgide parçalanıyor, birbirine karşı savaşa hazırlanan ve dış destek arayan iki kampta toplanıyordu. bu savaş hem katolik-protestan davası üzerinde bir alman iç savaşı olmakla beraber kutsal roma imparatorluğu'na karşı yalnız protestan devletlerce değil katoliklerce de beslenen bir hoşnutsuzluğun dışavurumuydu da. aynı zamanda otuz yıl savaşları, alman topraklarında sürdürülen fransa ile habsburglar , ispanya-hollanda ve danimarka, isveç ile transilvanya'nın da karıştığı bir uluslararası savaştı. bu savaş, fransız devrim savaşları öncesinde avrupa'daki en büyük savaştır ve protestanların zaferi sonucu westphalia antlaşması ile bitmiştir.bunun sonucunda fransa 16. yüzyılda arasındaki dini iç savaşlardan bütünlüğünü sağlamış halde çıkarken almanya bunu başaramadı ve 30 yıl savaşlarından parçalanmış halde çıktı.
   daha fazla bilgi için (bkz: oral sander) (bkz: siyasi tarih)
   #797148 (camilleclaudel, 31.10.2006 23:13 ~ 23:14)
2. 1618-1648 tarihleri arasında avrupa nın belli başlı büyük devletlerinin karıştığı savaştır. ilk zamanlar mezhep savaşı şeklinde katolikler ve protestan ve calvinistler arasındaki çatışmalardan ortaya çıkmışsa da, politik oyunlar nedeni ile savaşın boyutu din meselesini aşmıştır.
   taraflar:
   ------------
   protestan birliği
   danimarka
   bohemya
   isveç
   norveç
   hollanda
   fransa(katolik olmasına
   rağmen kutsal roma germen impara
   yorluğunun gücünün artmasını iste
   mediğinden, protestan alman
   prensliklerini destekledi)
   ingiltere
   alman prenslikleri.
   
   katolik birliği
   kutsal roma germen imparatorluğu
   ispanya
   avusturya
   bavyera
   katolik alman prenslikleri.
   
   savaş genellikle kutsal roma germen imparatorluğu merkezli gelişmiştir. önceleri katoliklerin protestan ve calvinistlere karşı kazandığı zaferler dönemi yaşanmıştır. savaşa danimarka dahil olmuş ama durumu protestanların lehine çevirememiştir. işe sonradan isveç ve katolik olmasına rağmen, kendisi gibi katolik olan kutsal roma germen imparatorluğunun güçlenmesini istemeyen fransa da protestanlar lehine dahil olunca süreç katoliklerin ve habsburg hanedanının* aleyhine gelişmiştir. 1648 yılında imzalanan westfalya antlaşması ile
   a- fransa avrupa da başat güç haline gelmiştir.
   b- kutsal roma germen imparatorluğunun merkezi güç oluşturma çabaları başarısılıkla sonuçlanıp, alman toprakları üzerinde küçük alman prensliklerinin varlığı devam etmiştir.
   c- isveç de avrupa denge politikasında önemli bir güç haline gekmiştir.
   d- savaşta kullanılan paralı askerlik sisteminin sakıncaları nedeni ile avrupa da artık modern anlamda ulus ordu ve devlet oluşturma çabaları başlamıştır.
   e- savaş ispanya nın güçsüzlüğünü ortaya koymuş ve ispanya fransa ve portekiz karşısında giderek güç kaybetmeye başlamıştır.
   f- katolik inancının kuzey avrupada egemen olması engellenmiş ve güneyde habsburg topraklarında sınırlı kalması sağlanmıştır.
   g- ileride görülecek olan alman militarizmi ve saldırganlığını körükleyen bir neden olmuştur.
   not: bu savaşta osmanlı devleti protestanları desteklemiştir.
   #982200 (balsikeste baysungur, 11.12.2006 19:37 ~ 12.12.2006 00:09)
3. 1618 ve 1648 yılları arasında yaşanan ve avrupa'da bulunan pek çok devletin katıldığı savaşlar dizisidir. adından da anlaşılacağı gibi, pek tabii 30 yıl sürmüştür. aslen bir protestan-katolik savaşı olarak algılanabileceği gibi, savaşı sadece din eksenine oturtmak yanlış olacaktır. dini sebeplerin yanında siyasal güçlerin politik çıkarları da savaşa yön vermiş ve savaş pek çok politik sonuç doğurmuştur. savaşın galibi protstanlar olmuş ve westphalia barisi ile savaş sona ermiştir.
   #2482515 (illumination, 17.10.2007 22:31)