la bebe 

17. evvela (bkz: iç anadolu şivesi). bir de buna bakınız (daha önce yazılmış ama bir de ben tekrarlayayım) (bkz: ankara yı sevme nedenleri)
    
    efendim, kulağa küstahca gelebilir ama şahsen iç anadolu şivesi üzerine tez yazmayı düşünecek kadar konuya hakim olduğumu düşünüyorum. dolayısıyla "la bebe" kullanımı üzerine de dilim döndüğünce bir iki kelam etmek isterim.
    öncelikle "la bebe" kalıbının manasını irdelemeye çalışalım sonrasında ise kalıbın en doğru nasıl telafuz edileceğini tarif edelim.
    efendim, "la bebe" ankara yerlileri yahut iç anadolu'dan bu şehre göç edenler tarafından kullanılır. ama yapılacak kısa bir araştırma göstermektedir ki kalıbı ilk kullananlar ankara yerlileridir. ankara yerlileri arasında bir sempati aracı olarak kullanıldığı düşünülür. ve genelde kavramı "öğrenenler" tarafından "abi işte bu la bebe 'naber lan' gibi bi kalıp olsa gerek" diye düşünülür. oysa bu düşünce eksiktir. la bebe kullanımı içinde bir değer yargısı barındırır. "la bebe" denilen kişi mahalle literatüründe artık delikanlılığını kaybetmiş kişidir. bebe olmak demek aşağıda vereceğim bizzat başıma gelen örnekle daha iyi anlaşılır.
    
    yaşım 7 falan olmalı, mahallede maç yapmaya çalışıyorum. çalışıyorum zira hayatım defansta ellerim cebimde beklemekle geçti, zaten ne zaman kaleye konmaya başladım orda futbol hayatım da bitti. neyse uzatmayalım, 7 yaşlarında olmalıyım. ben böyle defansta ellerim cebimde sırıta sırıta gezmekteyim ve takımımız da mütamadiyen gol yemekte. bu gelişmelerin üzerine takımımızın en güçlüsü olan benden bir hayli büyük bir "abi" öfkeyle bana yaklaştı ve "nabüyoğn la? bak adam gibi topa dal atarım takımdan" dedi. ben de her duyarlı insanevladı gibi "abicim ne önemi var topa dalmanın, gollerin. şurda fair play çerçevesinde takılan bir grup mahalle arkadaşıyız. ben zaten bunları ilerde anlatacak anım olsun diye yaşıyorum yoksa ben futbolun kitlelerin afyonu olduğunu--" falan demekteyken bir an için bu vatandaş beni itti ve yere düştüm. ben tam kendimden büyük bu heyhula karşısında ayağa kalkacak ve spartaküs gibi kallavi bir dayak yeme pahasına onurumu savunacaktım ki takımda beni iten godoş kadar nüfuz sahibi bir başka "abi" araya girdi. "bırak la bebeyi" dedi. bunun üzerine ben hakkım bir adalet dağıtıcısı tarafından savunulduğu için keyiflenecek oldum, oysa "la bebe" lafı her ne kadar "la" kısmı bana söylenmemiş olmasa da beni bitirmişti. zaten olmayan itibarım zedelenmişti. ben her ne olursa olsun kendi başına hakkını dayak yeme pahasına koruyan bir martin edilen iken artık "la bebe" olmuştum. o günden beri mahalle arkadaşlığı kurmadım.
    
    neyse efendim ne diyorduk mevzu dağıldı. çocukluk hezeyanlarımı anlattığım bir psikolog koltuğunda hissettim kendimi.
    gelelim la bebe kullanımının okunuşuna. bu konu çok önemli ve hassas. zira yarın bir gün ankara'da mahalli statüsünü geliştirme ihtiyacı duyabilecek bir yeğeniniz/evladınız/kardeşiniz olabilir.
    "la" kısmı, mümkün olduğunca kalın söylenmeli. kesinlikle nota olan "la" gibi okunmamalı. yoksa daha baştan taşakoğlanı olursunuz. bu kısımda katabildiğiniz kadar kalınlık katın "la" sesine.
    "bebe" kısmı ise "la"nın aksine ince okunacak. iki "e" de ince okunmalıdır. bibi der gibi yapın ama ince "e"leri hissederek aslında "bebe" deyin. inanın zor değil.
    
    ne yazık ki uygulamalı anlatım sözlük başında bu kadar olabildi, diliyorum iç anadolu şivesi kursları açtığımda daha büyük kitlere fayda sağlayacağım.
    #3091439 (martin edilen, 04.03.2008 04:41)