kurt dili ve edebiyati 

1. Tanım I:
   
   Her ırkın kendisine ait bir konuşma ile yazı dili ve bu konuşma ile yazı dilinden kaynaklık bulup gelişen, gelişirken de nesiller yollu aktarım ile mevcudiyetini koruyup devam ettiren söze ya da yazıya dayalı edebiyatı yani; düşünsel çerçeveden yol alıp gelişen kültürel özellikler ile yoğrulan farklı alt dallara( gramer, yazım kuralları, o ırka mensup bireylerin var ettiği edebi ürünler ile türler ve nihayetinde geçmiş nesillerden kalma yazılı veya sözlü kaynaklar ) ayrılan dilsel ve edebi çeşitliliğe dayalı, o etnik yapıyı betimleyen ve tarif eden yapılar ve olgular vardır ve bu kürt etnik unsuru içinde geçerli olup, kürt ırkına mensup bireylerin konuştuğu ve ortaya koyduğu, tıpkı diğer ırkların konuştuğu ve ortaya koyduğu mensubu olunan halkın özünü ve bütünselliğini tamamlayan unsurları ifade etmede ve gerek kendileri gerekse de diğer fertler veya halklar ile anlaşmalarını sağlayan, bunun yanında o halkın tarihsel gelişimine açıklık getirir bir özellik sergileyen ve o ırkın konuştuğu dil yapısını, özelliklerini, kurallarını, yazım tekniklerini ve o dilin ortaya koyduğu; dile dayalı edebiyat çeşitlerinin kapsama alanına giren örneklerini içinde barındıran, kürt ırkına mensup insanların yazılı ve sözel dilleri, dil özellikleri ve o dilde verilen eserler bütünüdür.
   
   Tanım II:
   
   Nüfusunun azımsanamayacak bir bölümünü oluşturan bir halkın dili ile ilgili Türkiye cumhuriyeti devletinin hiçbir üniversitesinde yer verilmeyen, yer verdirilmeyen lakin, yer verilmiş olması halinde; o dil ile edebiyatının okutulup öğretileceği bölüm olacak olup fakat, hale hazırda olmayan ve olması görülür bir gelecekte pek mümkün gözükmeyen bölümdür.
   
   Tıpkı türk dili ve edebiyatı gibi bir zenginliği içinde barındıran ve günümüzde çeşitli kürt kökenli yazarlar, düşün adamları ve aydınlar tarafından verilen örnekler ile bu zenginliği ispatlanan kürt edebiyatı, yaygın bir öğrenim ve öğretim faaliyetinin bulunmaması ve geçmiş zamanlarda -ki özellikle 90'lı yıllardaki yasaklar ile bezeli süreçte- yüzeye çıkmasının engellenmesi ve çeşitli kürt sanatçılarının eserlerinin yasaklanıp yurda sokulmaması ve Kürt dilinde roman, öykü, şiir, deneme vb. edebiyat eserlerinin yazılmasının ve yazılsa bile bunların basımının ve basılsa bile dağıtılmasının ya da satışının yasak olması, engellenmesi nedeniyle kürt edebiyatı ve dili, büyük kitleler tarafından görülememiş, bilinememiş ve öğrenilemeyerek ilerletilememiştir. Yinede özellikle yurt dışında yaşayan kürt yazarların çabaları ve verdikleri eserler ile kürt edebiyatı üzerindeki puslu havanın dağılmasında önemli bir etken olmuştur.
   
   (bkz: Mehmed uzun)
   
   Kürt edebiyatından öte, kürt dilini ve özelliklerini bireylerin ilgisine sunacak ve o dili konuşan fertlerin kendi dillerinde eğitim ve öğretim görmelerini sağlayacak bir ortam yoktur ve bu haliyle kürt dili, kürt halkının en fazla yaşadığı bu coğrafyada suretinden eser bırakılmayacak bir şekilde görünmez kılınmış ve öğrenimi ile öğretimi yasaklanmıştır. Ta ki ab sürecinde, ab'nin dikte ettiği ev ödevlerine kadar. Ne acıdır ki devlet, yüzyıllardır iç içe yaşamış ve et ile tırnak olmuş iki halktan birinin dilini, bu kaynaşmayı ve sindiremeyen ve o tırnağı kesmek için fırsat kollayan emperyalist ab'nin dürtüklemesi ile bazı adımlar etmiştir. Kendi halklarından biri olanın doğuştan kazandığı bir hakkın kullanımını gönüllülük esasına göre benimsememiştir. Halbuki olması gereken bu değildir, devlet özgürlükleri dış baskılar ile değil kendi halkının hak ettiğini düşünerek var etmelidir ama ne yazık ki böyle olmamıştır.
   
   Kürt dili ve edebiyatı, yasaklı kılınmamalı, incelenmeli, üniversitelerde bölümler açılıp kürsüler kurulmalı, geçmiş zamanlarda ve bugünlerde bu dilde verilen edebiyat eserlerine ulaşılması önündeki engeller kaldırılmalı ve Türkiye cumhuriyeti'nin bir zenginliği olan kürt dili ve edebiyatı, bir kazanım ve birleştirici bir unsur olarak algılanıp korunmalıdır.
   #1868734 (bluevelve, 05.07.2007 19:54)
2. fazla bir örneğe sahip olmasa da şöyle bir kaç nadide esere sahiptir bu edebiyat.
   
   -uuuu
   -auuuu
   -auauau
   -hav hav
   -hırrrrr
   #1868738 (markasiz, 05.07.2007 19:56)
3. kuzey ırak özerk bölgesinde bir derstir, sevindiricidir..
   #1868758 (mümkünsüz, 05.07.2007 20:02)
4. daha öncesinde; belirli bir ülke sınırı, bayrak vs... gibi şartların olgunlaşması gerekir. yoksa öyle haybeden " üniversitede böyle bir bölüm açalım " olayı olmaz. edebiyat yazılı kaynaklarla başlar; bunun yanı sıra süreç halinde bir olguluktan * bahsedildiği üzere olsa gerek biraz ufku karanlık bir hadisedir.
   #1868770 (fayaka, 05.07.2007 20:06)
5. şüphesiz ki dünyada* canlı bir kürt dili var. ancak kürt dilinin tarihsel birikimi, 4 yıllık bir lisans programını doldurmak için yetersizdir.
   
   ortada 2 gerçek var. birincisi kürt dili gerçeği, ikincisi kürt dilinin eser ve birikim maiyetinde pek de zengin olmadığı*...
   
   edit 2009: yaa böyle işte. bu memlekette urdu dili ve edebiyatı varken milyonluk bir topluluğun dilini "eser yok" gerekçesiyle akademiden yoksun bırakmak akl-ı evvel'liğini yapmışım. hadi birikim açısından görece* zengin değil ama iki alfabeyle** çeşitli lehçelerde 4 ülkede konuşulan bir dil olarak yine de bir geçmişi yani kağıda dökülmüşlüğü yok mudur? 4 yıllık lisans programını doldurmaz demişim. oysa farsça, arapça ve türkçe dialektik bilmeden kürtçe öğrenilmez, işte bunu unutmuşum. pek de hoş dolar yani. olması gerektiği gibi oluyor. teşekkürler sağduyulu türk bürokrasisi.
   #1868834 (endustriyel siyah, 05.07.2007 20:18 ~ 13.01.2009 04:54)
6. sadece kürtlerin kullanabildiği dil ve edebiyattır. diğer ırkların bu dili öğrenmesi mümkün değildir. öyle iğrenç bi dildir. hiçbir zaman resmi olmayacaktır.
   #1868873 (nahil, 05.07.2007 20:28)
7. belli amaçlara hizmet eden örgüt ve siyasal kişilikler tarafından kürtler tarafından öğrenilmeleri engellendiği iddia edilen, devlet tarafından kendilerine bu haklar verilmeye başlandığında ise kürt kökenliler tarafından bile itibar edilmemiş, şimdilerde medya dahil hemen hiçbir platformda esamesi okunmayan edebiyattır.
   
   diyarbakır ve hatay nufusuna kayıtlı yüzlerce öğrencinin iran, ırak ve suriye'deki universiteleri tercih ederek zaten kendi tercihlerini yapmış durumdadırlar. o halde yaşasın kürtlere haklarını veren ahmedinejad, yaşasın besar esad, yasasın barzani! tez zamanda edebiyatlarını ve dillerini öğreniler de kürt dilini dünya lisanı haline getirirler umarım. *
   #1868896 (kara hilal, 05.07.2007 20:32)
8. atıl kurt dediğnizde size mal mal bakan köpeğinizin, dili öğrenip - hauuu rof rof diye bağırdığınız taktirde coşacağı dildir.
   #1868945 (selfless, 05.07.2007 20:42 ~ 21:49)
9. sadece sanal alemde kalacak, en fazla sözlüklerde 5 dakika sol framei işgal edecek edebiyattır.
   
   (bkz: you will never win)
   #2464973 (pablo escobar, 13.10.2007 15:41)
10. (bkz: provokasyon sen ne güzel bir şeysin)
    #2465104 (dogancan, 13.10.2007 16:11 ~ 16:12)
11. kürt dili kadar eskidir, efsaneleri ve destanları ünlüdür. (bkz: mem ü zin)
    #2465446 (nobran ne ya, 13.10.2007 17:53 ~ 18:09)
12. (bkz: laz dili ve edebiyatı)
    (bkz: çerkez dili ve edebiyatı)
    (bkz: zaza dili ve edebiyatı)
    (bkz: arnavut dili ve edebiyatı)
    (bkz: bulgaristan dili ve edebiyatı)
    (bkz: x dili ve edebiyatı)
    
    Türkiye Cumhuriyeti'nde ki bütün etnik gruplar için ayrı bir ders vermek lazım, değil mi? canım.
    #2466834 (CirkinOrdekYavrusu, 13.10.2007 23:52 ~ 14.10.2007 00:42)
13. geçen gün çok önemli bir yazarını, mehmed uzun'u, kaybetmiş edebiyattır. başı sağolsundur.
    #2466873 (07daydreamer, 14.10.2007 00:00 ~ 21:54)
14. kürt filolojisi.
    #2466879 (imitasyon, 14.10.2007 00:01)
15. (bkz: mehmed uzun)
    #2467013 (muhtar, 14.10.2007 00:27)
16. haşo hüşo selo kero mero v.b kelimelerle sıfatlandırabilen, bu sıfatlandırmanın acıklanmasından dolayı liboş-diaspora fanlarından eksi oy alacak olan entry'nin cevap verdilgi konu baslıgıdır.
    
    (bkz: fransızca = sosyetik kürtçe)
    (bkz: imitasyon kültür edebiyat ah ne güzel)
    #2467179 (TwOfIsTeD, 14.10.2007 00:53)
17. (bkz: yok böyle bisi)**
    #2469545 (arka plan, 14.10.2007 18:32)
18. fakir fukara dili ve edebiyatı
    küçük emrah dili ve edebiyatı
    çarşı dili ve edebiyatı
    
    bölümlerinin de açılmasını gerektirecek lüzumsuz şey, evet evet sadece şey.
    
    edit:sürü halinde gezip seri şekilde eksi veriyorlar *
    
    (bkz: seri eksi oy veren ibne)
    #2466937 (ifrit, 14.10.2007 18:35 ~ 01.07.2009 18:56)
19. kurt dili ve edebiyati
    
    fakir fukara dili ve edebiyatı
    küçük emrah dili ve edebiyatı
    çarşı dili ve edebiyatı
    
    bölümlerinin de açılmasını gerektirecek lüzumsuz şey, evet evet sadece şey.
    #2469553 (ifrit, 14.10.2007 18:35)
20. kürtce farsca türkce ve arapca gibi dillerden toplama bir dildir ve böyle bir dilin edebiyatıda kendi gibi toplama ve özenti olur.
    #2469554 (akraba evliligi urunu, 14.10.2007 18:35)
21. sözlükteki faşist zihniyeti gözönüne sermek için birebir açılmış başlık! şöyle dışardan sözlüğü inceleyen birisi için, sözlüğün bilgi birikimini(!), yazarların öne sürdüğü savları(!) göstermesi bakımından muazzam!
    
    hadi ironiyi bırakıp direkt girelim en iyisi olaya:
    
    bu başlıktan çıkarmamız gereken özet; hezeyana kapılıp gözü dönmüş birçok faşist cahilin tüm kinlerini garip sesler çıkartmak suretiyle klavyaye boşaltmasından ibarettir!
    
    umalım ki bundan sonraki girdiler, daha aklı selim ve aydınlatıcı bir biçimde yapılabilsin!
    #2472277 (fena halde leman, 15.10.2007 12:42)
22. (bkz: diloloji)
    #2472280 (mayolu pogaca, 15.10.2007 12:42)
23. (bkz: kendi kendine gelin güvey olmak)
    #2472320 (sngl, 15.10.2007 13:00)
24. kurtlerin dili olduğu kadar pkk'nın da kullandığı dildir.
    #2472352 (Kajmer, 15.10.2007 13:11)
25. yeniden ve tekrardan içine pkk kini kusanlar için malzeme olmuş edebiyat, ne demişti ahmet kaya: "bu halkın kültürünü ve varlığını kabul etmek zorundasınız." edemeyenler kürtler ve türkler kardeştir mavalını okumasın, peki dalga geçen kibarzadelere sorarım ahmet arif nerelidir, cahit sıtkı tarancı hangi memleketin evladıdır, türkçülüğün esasları kitabının yazarı ziya gökalp hangi toprakta yetişmiştir. kürt dilini kabullenmek neden bazılarında hazımsızlık yaratır anlamış değilim.
    #2466919 (burada seviyorum seni, 29.12.2007 12:06 ~ 18.02.2009 18:32)