ilimlerin siniflandirilisi

mahzen-ul ulûm adlı eserin konusu.

mahzen-ul ulûm'a göre ilk sırayı yazı ilimleri alır.

ulum i hattiye ( hat ilimleri)
.... ilm-i hatt (harflerin yazılışları)
.... ilm-i edevad-ı hat
.... ilm-i kavanin-i kitabet
.... ilm-i Tahsin-i huruf
.... ilm-i keyfiyet-i tevellüd-i hutut an usuliha
.... ilm-i tertib-i huruf-i tehecci
.... ilm-i terkib-i eşkal-i besait-i huruf (harflerin şekilleri)
.... ilm-i imlayı hatt (yazılar yazılırken ortaya çıkan durumlar bakımından harfler ve yazılış şekilleri)
.... ilm-i imlayı hatt-ı Arabi (Arabi yazılar yazılırken ortaya çıkan durumlar bakımından harfler ve yazılış şekilleri)
.... ilm-i hatt-ı Mushaf
.... ilm-i hatt-ı aruz
.... ilm-i kitabet (harflerin yazılışı)

(arabam var, 09.05.2008 20:10 ~ 20:39)

mahzen-ul ulûm'a göre ikinci sırayı lafz ilimleri alır.

ulum i lafz (lafz ilimleri)
.... ilm-i meharic-i huruf
.... ilm-i lügat (kelimelerin manaları)
.... ilm-i vad
.... ilm-i iştikak (kelimeler)
.... ilm-i tasrif (hususi sigalar)
.... ilm-i nahv
.... ilm-i me'ani
.... ilm-i beyan (delaletin açıklığı bakımından Arabi lafız)
.... ilm-i bedi (Arabi kelamı güzelleştiren şeyler)
.... ilm-i aruz
.... ilm-i kavafi
.... ilm-i karz-ı şir (güzelliği ve çirkinliği bakımından şi'rdeki kelimeler)
.... ilm-i mebadi şir (insanı teşvik eden ve sakındıran şi'rler)
.... ilm-i inşa (nesir sözler)
.... ilm-i mebadi-i inşa ve edevatihi
.... ilm-i muhadana
.... ilm-i devavin
.... ilm-i tevarih (tarih)
.... ilm-i edeb / edebiyat (söz ve yazıda hatadan sakınmak bakımından Arabi kelamdır)
.... ilm-i muhadarat ( mana ve terkibde hale ve makama uygun söz söylemek)
.... ilm-i urud (vezin bakımından vezinli sözler)

(arabam var, 09.05.2008 20:11 ~ 20:40)

mahzen-ul ulûm'a göre üçüncü sırayı arabi sayılab ilimler alır.

(ulum-i arabiyyenin kollarından sayılan ilimler)
.... ilm-i emsal
.... ilm-i vakayı-i ümem ve rusumihim
.... ilm-i isti'malat-i elfaz
.... ilm-i teressül (cemiyetin tabiatına uygun olan ıstılahlar ve sakınılması icab eden ibareler bakımından yazan, yazılmış ve kendine yazılan)
.... ilm-i şurut ve sicillat
.... ilm-i ehaci ve uğlutat (zahiren Arabi kaidelere uymayan lafızlar)
.... ilm-i elgaz
.... ilm-i mu'amma
.... ilm-i tashif (harflerin noktalarının değiştirilmesi ile manası tamamen değişmiş kelimeler ve sözler)
.... ilm-i maklub
.... ilm-i cinas
.... ilm-i müsamerat-i mülük
.... ilm-i hikayat-i salihin
.... ilm-i ahbar-i enbiya aleyhimüsselam
.... ilm-i megazi ve siyer
.... ilm-i tarih-i hülefa
.... ilm-i tabakat-i kurra
.... ilm-i tabakat-i müfessirin
.... ilm-i tabakat-i muhaddisin
.... ilm-i siyer-i sahabeti
.... ilm-i tabakat-i şafi'iyye
.... ilm-i tabakat-i hanefiyye
.... ilm-i tabakat-i malikiyye
.... ilm-i tabakat-i hanabile
.... ilm-i tabakat-i nuhat
.... ilm-i tabakat-i etıbba

(arabam var, 09.05.2008 20:12 ~ 20:41)

mahzen-ul ulûm'a göre dördüncü sırayı zihin ilimleri alır.

zihinde ma'kulatı saniyeden bahs eden ilimler
.... ilm-i mantık (anlaşılması başkasına muhtaç olan şeyler)
.... ilm-i adab-ı ders
.... ilm-i nazar
.... ilm-i cedel
.... ilm-i hilaf

(arabam var, 09.05.2008 20:13 ~ 20:41)

mahzen-ul ulûm'a göre beşinci sırayı madde ilimleri alır.

Maddeye ait ilimler
.... ilm-i ilahi (hadislerin mevcut olması bakımından mevcut(varlık)
......... ilm-i ma'rifet-i nefs-i insaniyye
......... ilm-i ma'rifet-i nefs-i melekiyye
......... ilm-i ma'rifet-i me'ad
......... ilm-i emarat-i nübüvvet (nübüvvetin alamet ve delilleri)
......... ilm-i makalat-i firak
.... Ulum-i riyadiyye (maddeden tecridi, ayrılması mümkün olan maddi şeylerdir)
......... ilm-i aded
............. Füru-i ilm-i aded
................... ilm-i hisab (sayılar)
................... ilm-i hisab-i taht ve meyl
................... ilm-i cebr ve mukabele
................... ilm-i hisab-i hattaeyn
................... ilm-i hisab-i devr ve vesaya
................... ilm-i hisab-i derahim ve denanir
................... ilm-i hisab-i feraiz
................... ilm-i hisab-i heva
................... ilm-i hisab-i ukud bil-esabi
................... ilm-i a'dad el-vefk
................... ilm-i havass-i a'dad / ilm-i aritmetik (sayılara ait hususiyetler)
................... ilm-i teabiyy-i adediyye
......... ilm-i hendese (miktar, ölçü)
............. Füru-i ilm-i hendese
................... ilm-i ukud-i ebniye
................... ilm-i münazara (iddia edilen şeyin delilleri ile, başkası için isbat edilmesi bakımından delillerdir)
................... ilm-i meraya'l - muhrika
................... ilm-i merakiz-i eskal
................... ilm-i cerr-i eskal
................... ilm-i mesaha
................... ilm-i istinmat-i miyah
................... ilm-i alat-i harbiyye
................... ilm-i remy
................... ilm-i ta'dil (zamanın iç içe oluşu, vakitler)
................... ilm-i benkemat
................... ilm-i milaha (gemi ve deniz)
................... ilm-i sebaha
................... ilm-i evzan ve mevazin
................... ilm-i alt-i mebniyye ala zarureti adem-i hala
......... ilm-i heyet
............. Füru-i ilm-i heyet
................... ilm-i zicat ve takvim
................... ilm-i hisab-i nücum
................... ilm-i kitabet-i takavim
................... ilm-i keyfiyet-i irsad
................... ilm-i alat-i rasadiyye
................... ilm-i mevakit
................... ilm-i alat-i zıllıyye
................... ilm-i ekr
................... ilm-i ekr-i müteharrike
................... ilm-i tasdih-i küre
................... ilm-i suver-i kevakib
................... ilm-i mekadir-i uluviyat
................... ilm-i menazil-i kamer
................... ilm-i coğrafya (yer küresi)
................... ilm-i mesalik-i büldan
................... ilm-i bürüd ve mesafatiha
................... ilm-i havass-i ekalim
................... ilm-i edvar ve ekvar
................... ilm-i kuranat
................... ilm-i melahim
................... ilm-i mevasim
................... ilm-i mevakit-i salat
................... ilm-i vad-i usturlab
................... ilm-i amel-i usturlab
................... ilm-i vad-ür-rub-i muceyyeb ve mukantarat
................... ilm-i amelü rub-i daire
................... ilm-i alat-i saat
........ ilm-i musuki (nameler)
............ Füru-i ilm-i musuki
................... ilm-i alat-i acibe
................... ilm-i raks
................... ilm-i gabh
.... ilmi-i tabi'i / ilm-i tabiyye (cisim)
......... ilm-i tıb (insan bedeni)
............. Füru-i ilm-i tıb
................... ilm-i teşrih (bedeni meydana getiren organlar)
................... ilmi-i kehhale (insan gözü)
................... ilm-i etımme (yiyecekler)
................... ilm-i saydele
................... ilm-i tabh-i eşribe ve me'acin
................... ilm-i kal-i asar min -es - siyab
................... ilm-i terkib-i enva-i midad
................... ilm-i cerraha
................... ilm-i fasd
................... ilm-i hacamat
................... ilm-i mekadir ve evzan
......... ilm-i baytara
......... ilm-i beyzera
......... ilm-i nebat (bitkiler)
......... ilm-i hayevan (hayvanlar)
......... ilm-i fellaha
......... ilm-i me'adin
......... ilm-i cevahir
......... ilm-i kevni ve fesad
......... ilm-i kavs-i kuzah
......... ilm-i firaset
.............. Füru-i ilmi firaset
................... ilm-i şamat ve hıylan
................... ilm-i esarir
................... ilm-i ektaf
................... ilm-i ıyafet-i eser / ilm-i ıyafe (kaçan hayvan izi)
................... ilm-i kıyafet-i beşer (insan kıyafeti)
................... ilm-i ihtida bil berari ve akfar
................... ilm-i riyafe (su akıtmak, getirmek)
................... ilm-i istinbat
................... ilm-i nüzul-i gays
................... ilm-i ırafe
................... ilm-i ihtilac (insan bedeninin hareketleri, çalışması)
......... ilm-i ta'bir-i rüya (hayaller ile gabya dair işler arasındaki münasabettir)
......... ilm-i ahkam-i nücum
.............. Füru-i ilm-i ahkam-ı nücum
................... ilm-i ihtiyarat
................... ilm-i reml
................... ilm-i fal
................... ilm-i kur'a
................... ilm-i tayere
......... ilm-i sihr
............. Füru-i ilm-i sihr
................... ilm-i kehanet
................... ilm-i neyrencat
................... ilm-i havas
................... ilm-i ruka
................... ilm-i azaim
................... ilm-i istihdar
................... ilm-i da'vet-i kevakib
................... ilm-i kalfetirat
................... ilm-i hafa
................... ilm-i hıyel-i sasaniyye
................... ilm-i keşf-i dek
................... ilm-i şa'beze
................... ilm-i taalluk'i kalb
................... ilm-i istiane bihavass-i edviye
......... ilm-i tılsımat
......... ilm-i simya
......... ilm-i kimya

(arabam var, 09.05.2008 20:16 ~ 20:42)

mahzen-ul ulûm'a göre altıncı sırayı amel ilimleri alır.

ilm-i hikemiyye-i ameliyye
.... ilm-i ahlak (insan nefsi)
.... ilm-i tedbir-i menzil (müşterek hallerde, birlikte yaşamakta itidal)
.... ilm-i siyaset
......... Füru-i ilm-i hikmet-i ameliyye
.............. ilm-i adab-i müluk
.............. ilm-i adab-i vezare
.............. ilm-i ihtisab (şehir halkının idaresi)
.............. ilm-i kavd-i asakir ve cüyuş

(arabam var, 09.05.2008 20:20 ~ 20:42)

mahzen-ul ulûm'a göre yedinci sırayı şeri ilimler alır.

(ilm-i şer'iyye)
.... ilm-i kıraet (okuma)
......... Füru-i ilm-i kıraet
.............. ilm-i tecvid (kuranı tertil ile okuma)
.............. ilm-i şevaz
.............. ilm-i meharic-i huruf
.............. ilm-i meharic-i elfaz
.............. ilm-i vukuf
.............. ilm-i ılel-i kur'an
.............. ilm-i resm-i kitabet-i kur'an
.............. ilm-i adab-i kitabet-i Mushaf
.... ilm-i tefsir-i kur'an
......... Füru-i ilm-i tefsir-i şerif
.............. ilm-i mekki ve medini
.............. ilm-i hadari ve seferi
.............. ilm-i nehari ve leyli
.............. ilm-i sayfi ve şitai
.............. ilm-i firaşi ve nevmi
.............. ilm-i aradi ve semai
.............. ilm-i evvel-i ma neze ve ahiri ma nezel
.............. ilm-i sebebi nüzul
.............. ilm-i ma nezel ala lisanı ba'd - ı sahabe radiyallahü anhüm
.............. ilm-i ma tekerrere nüzulühü
.............. ilm-i ma teahhara hukmühu an nuzuluhi ve mateahhara nüzulühu an hükmihi
.............. ilm-i ma nezel müferrekan ve ma nezel cem'an
.............. ilm-i ma nezel müşian ve ma nezel müfreden
.............. ilm-i ma ünzele minhu ala bad-ı enbiya ve ma lem yünzel
.............. ilm-i keyfiyeti inzal-i kur'an
.............. ilm-i esma-i kuran ve esmai suverihi
.............. ilm-i cemihi ve tertibihi
.............. ilm-i aded-i suverihi ve ayatihi ve kelimatihi ve hurufihi
.............. ilm-i huffazıhi ve ruvatihi
.............. ilm-i ali ve nazil min esanidihi
.............. ilm-i mütevatir ve meşhur
.............. ilm-i beyan-i mevsul lafzan ve mevsul ma'en
.............. ilm-i imale ve feth
.............. ilm-i idgam ve izhar ve ihfa ve iklab
.............. ilm-i med ve kasr
.............. ilm-i tahfif-i hemze
.............. ilm-i keyfiyet-i tahmil-i kur'an
.............. ilm-i adab-ı tilavetihi ve talihi
.............. ilm-i cevaz-i iktibas
.............. ilm-i ma vakaa fihi bi gayr-i lügat-i hicaz
.............. ilm-i ma vakaa fihi min gayr-i lügat-i arab
.............. ilm-i garib-i kuran
.............. ilm-i vücuh ve nezair
.............. ilm-i meani-i edevatilleti yahtacü ileyh-el - müfessir
.............. ilm-i muhkem ve müteşabih
.............. ilm-i mukaddem-i kur'an ve muahhirihi
.............. ilm-i amm-i kur'an ve hassıhi
.............. ilm-i nasih-i kur'an ve mensuhıhi
.............. ilm-i müşkül-i kuran
.............. ilm-i mutlak-i kur'an ve mukayyedihi
.............. ilm-i mantuk-ı kur'an ve mefhumihi
.............. ilm-i vücuh-i muhatabatihi
.............. ilm-i hakikat-i elfaz-i kur'an ve mecaziha
.............. ilm-i teşbih-i kur'an ve istiaratihi
.............. ilm-i kinayat-i kur'an ve ta'ridatihi
.............. ilm-i hasr ve ihtisas
.............. ilm-i icaz ve ıtnab
.............. ilm-i haber ve inşa
.............. ilm-i bedai-i kur'an
.............. ilm-i fevasil-i ay
.............. ilm-i hevatim-i suver
.............. ilm-i münasebet-i ayat ves suver
.............. ilm-i ayat-i müteşabihat
.............. ilm-i icaz-i kur'an
.............. ilm-i ulum-i müstenbata min-el - kur'an
.............. ilm-i aksam-i kur'an
.............. ilm-i cedel-i kur'an
.............. ilm-i ma vakaa fi'l - kur'an min-el-esma ve küna ve elkab
.............. ilm-i mübhemat-i kur'an
.............. ilm-i fedail-i kur'an
.............. ilm-i efdal-i kur'an ve fadılihi
.............. ilm-i müfredat-i kur'an
.............. ilm-i havass -i kur'an
.............. ilm-i mersum-i hattı ve adab-ı kitabetihi
.............. ilm-i tefsirihi ve te'vilihi ve beyani şerefihi
.............. ilm-i şurut-i müfessir ve adabihi
.............. ilm-i garaib-i tefsir
.............. ilm-i tabakat-i müfessirin
.............. ilm-i havass-ı huruf
.............. ilm-i havass-ı ruhaniyeti minel- evfak
.............. ilm-i tasrif bi'l - huruf ve esma (hica harfleri)
.............. ilm-i huruf-i nuraniyye ve zulmaniyye
.............. ilm-i tasrif bil-ism-i a'zam
.............. ilm-i kesr ve bast
.............. ilm-i zayirce
.............. ilm-i cefr ve camia
.............. ilm-i def-i mata in-i kur'an
.... ilm-i rivayet-i hadis
......... Füru-i ilm-i hadis
.............. ilm-i şerh-i hadis
.............. ilm-i esbab-ı vurud- i hadis ve ezminetihi
.............. ilm-i nasih-i hadis ve mensuhıhı
.............. ilm-i te'vilu akval-i nebi alyhissalatü vesselam
.............. ilm-i rumuz-i hadis ve işaratihi
.............. ilm-i garaib-i lügat-i hadis
.............. ilm-i def-i ta'n an-i hadis
.............. ilm-i telfik-i ehadis
.............. ilm-i ahval-i ruvat-i ehadis
.............. ilm-i tıbb-i nebi aleyhissalatü vesselam
.... ilm-i dirayet-i hadis
......... Füru-i ilm-i hadis
.............. ilm-i mevaiz
.............. ilm-i adiyye
.............. ilm-i asar
.............. ilm-i züht ve vera
.............. ilm-i salat-i hacat
.............. ilm-i megazi
.... ilm-i usul-i din el müsemabil - kelam
.... ilm-i usul-i fıkıh (şer'i hükümlerin kuran, sünnet, icma ve kıyas-ı fükehadan çıkarılışı.
......... Füru-i ilm-i usulü fıkıh
.............. ilm-i nazar
.............. ilm-i münazara
.............. ilm-i cedel
.... ilm-i fıkıh
.......... Füru-i ilm-i fıkıh
.............. ilm-i feraiz (tereke ve varis)
.............. ilm-i şurut ve sicillat (yazı ile tespit edilmiş hükümler)
.............. ilm-i kaza
.............. ilm-i hükm-i teşri
.............. ilm-i fetava

(arabam var, 09.05.2008 20:22 ~ 20:43)

mahzen-ul ulûm'a göre sekizinci sırayı fıkıh ilimleri alır.

Fıkıh meselelerinin ana başlıkları
.... Kitab-üt-taharet
.... Kitab-üs-salat
.... Kitab-üs-zekat
.... Kitab-üs-savm
.... Kitab-ül-hac
.... Kitab-ün-nikah
.... Kitab-üt-talak
.... Kitab-ül-ıtk
.... Kitab-ül-eyman
.... Kitab-ül-hudud
.... Kitab-üs-sirkat
.... Kitab-ül-cihad
.... Kitab-ül-lakit
.... Kitab-ül-lukata
.... Kitab-ül-abık
.... Kitab-ül-mefkud
.... Kitab-ül-şirket
.... Kitab-ül-vakf
.... Kitab-ül-büyu
.... Kitab-ül-kefalet
.... Kitab-ül-havale
.... Kitab-ül-kaza
.... Kitab-üş-şehadet
.... Kitab-ül-vekalet
.... Kitab-üd-da'va
.... Kitab-ül-ikrar
.... Kitab-üs-sulh
.... Kitab-ül-mudarebe
.... Kitab-ül-ida
.... Kitab-ül-ariyet
.... Kitab-ül-hibe
.... Kitab-ül-icare
.... Kitab-ül-mekatib
.... Kitab-ül-vela
.... Kitab-ül-ikrah
.... Kitab-ül-hicr
.... Kitab-ül-me'zun
.... Kitab-ül-gasb
.... Kitab-üş-şüf'a
.... Kitab-ül-kısmet
.... Kitab-ül-müzarea
.... Kitab-ül-müsakat
.... Kitab-üz-zebayıh
.... Kitab-ül-üdhıyye
.... Kitab-ül-hazar vel-ibaha
.... Kitab-u ihya-il-mevat
.... Kitab-ül-eşribe
.... Kitab-ül-sayd
.... Kitab-ür-rehn
.... Kitab-ül-cinayat
.... Kitab-üd-diyat
.... Kitab-ül-vesaya
.... Kitab-ül-hünsa
.... Kitab-ül-feraiz

(arabam var, 09.05.2008 20:30 ~ 20:44)

ilkçağ ve ortaçağ felsefe tarihinde, bilgi felsefesiyle ilgilenmiş birçok filozofun aynı isimde kitabı vardır.

(stalker, 09.05.2008 20:38)

Müslümanlar arasında ilk çalışmalar kindî ile başlamıştır.

(arabam var, 09.05.2008 21:02)

feci şekilde bir ek$i sözlük klonudur. yukarıda yazanların hepsi yalan olmakla beraber sadece uludağ sözlük yazarlarını bağlamaktadır. sitede yazanlar birinci dereceden el emeği göz nuru olup yürütülmesi durumunda iş bu kişi uludağ a tatile ıssız bir kulubeye davet edilecek 'ben içerdeyim gel canım nedir problem' denilip uludağ gazozuna ilaç konmak suretiyle etkisiz hale getirilecek ve sonra ibreti alem için bilimum dağ hayvanatına yem yapılacaktır. ayrıca soğuk içilmesi tavsiye olunur ve bundan doğabilecek bir boğaz tahribatı durumunda bana ne denilir.