kapat

şehzade bayezid

  1. 5 5
    kanuni sultan süleyman ve hürrem sultan ın oğulları şehzadelerden biri. diğer kardeşlerinin ölmesi üzerine sadece şehzade selim kendisine taht konusunda rakip olmuştur. ancak bu rekabette hürrem sultan ın şehzade selim den yana çıkması nedeniyle güç kaybetmiş ve en nihayetinde isyan bayrağını açmıştır. bu isyan, kanuni nin sokullu mehmed paşakomutasında gönderdiği ordu ile takviye ettiği şehzade selim tarafından bastırılmıştır. bundan sonra bayezid iran a kaçmıştır. bu mülteci günlerinde babasına yazdığı ve suçsuzluğunu savunduğu mektup, divan edebiyatında mektup alanında önemli yer tutar. dörtlüklerin son dizesi şöyle biter (şimdilik tamamını bilmediğimden bu kadar, ama bulursam bir yerden copy-paste yaparım):

    "Bî - günahım Hak bilür devletlü sultanım baba"

    kanuni nin cevabi mektubu ise bir başka divan şiiridir:

    "Ey demadem mazhar-ı tuğyan u isyanım oğul
    Takmayan boynuna hergiz tavk-ı fermanım oğul
    Ben kıyar mıydım sana ey Bayezid hanım oğul
    Bi-günahım dime bari tevbe kıl canım oğul

    Neşet-i Haktır übüvvet ram olan olur kerim
    "La tekul üf" kavlini inkar eden kalur yetim
    Taat ü isyana alimdür Hudavend-i Kerim
    Bi-günahım dime bari tevbe kıl canım oğul

    Tutalım iki elün baştan başa kanda ola
    Çünki istiğfar edersün biz de affetsek n'ola
    Bayezid'im suçuna bağışlarum gelsen yola
    Bi-günahım dime bari tevbe kıl canım oğul"
    #494057
  2. 1 1
    onlar da şehzadeydi:

    (bkz: yıldırım bayezid)
    (bkz: ikinci bayezid)* (bkz: cem sultan)
    #494062
  3. 4 4
    bayezid in mektubu;

    Ey serâser âleme sultan Süleymanım baba
    Tende cânım cânımın içinde canânım baba
    Bayezidin'e kıyar mısın benim cânım baba
    Bî-günahım Hak bilür devletlü cânım baba.

    Enbiyâ serdefteri yani ki Ådem hakkı çün
    Hem dahi Musa ile isa vü Meryem hakkı çün
    Kâinatın serveri ol Ruh-i Azam hakkı çün
    Bî-günahım Hak bilür devletlü sultanım baba.

    Kim sana arz eyliye halim eyâ şah-ı kerim
    Anadan kardaşlarımdan ayrılıp kaldım yetim
    Yok benim bir zerre isyanım sana, Hak'dır alîm
    Bî-günahım Hak bilür devletlü sultanım baba.

    Bir nice masûmum olduğun şehâ bilmez misin
    Anların kanına girmekten hazer kılmaz mısın
    Yoksa bu kulunla Hak dergâhına varmaz mısın
    Bî-günahım Hak bilür devletlü sultanım baba.

    Hak Tealâ kim cihanın şâhı itmişdir seni
    Öldürüp ben kulunu güldürme şâhım düşmeni
    Gözlerim nuru oğullarımdan ayırma beni
    Bî-günahım Hak bilür devletlü sultanım baba.

    Tutalım iki elim başdan başa kanda ola
    Bu meseldür söylenür kim, kul günah itse n'ola
    Bayezid'in suçunu bağışla kıyma bu kula
    Bî-günahım Hak bilür devletlü sultanım baba.
    #494212
  4. 4 4
    kanuni nin cevabı;

    Ey demâdem mazhar-ı tugyân-ı isyânim ogul
    Takmıyan boynuna hergiz tavk-i fermânım ogul
    Ben kıyar mıydım sana ey Bayezid-Hânım ogul
    Bî-günahım dime, bari tevbe kıl cânım ogul.

    Enbiyâ vü evliyâ ervâh-ı azam hakkı çün
    Nuh u ibrahim u Musa ibn-i Meryem hakki çün
    Hatm-i âsâr-i nübüvvet Fahr-i Alem hakki çün
    Bî-günahım dime, bari tevbe kıl cânım ogul.

    Neş'et-i Hakdır, übüvvet-râm olan olur kerîm
    "Lâ tekul üf" kavlini inkâr eden kalır yetim
    Taate isyana âlimdir Hudâvend-i Kerîm
    Bî-günahım dime, bari tevbe kıl cânım oğul.

    Rahm-u şefkat zîb-i iman olduğun bilmez misin
    Ya dem-i masumu dökmekden hazer kılmaz mısın
    Abd-ı âzâd ile Hak dergâhına varmaz mısın
    Bî-gühanım dime, bari tevbe kıl cânım oğul.

    Hak reayâ-yı mûtia râi itmiştir beni
    isterim mağlub idem ağnama zi'b-i düşmeni
    Hâşâ-lillâh öldürürsem bî-güneh nâgeh seni
    Bî-günahım dime, bari tevbe kıl cânım ogul.

    Tutalım iki elin başdan başa kanda ola
    Çünki istigfar idersin biz de afv itsek n'ola
    Bayezidim suçunu bağışlarım gelsen yola
    Bî-günahım dime, bari tevbe kıl cânım oğul.

    dikkat edildiğinde yazılan her paragrafın oğulun yazdığı aynı sıradaki paragrafa bir cevap olarak yazıldığı görülecektir
    #494232
  5. 3 3
    Şehzade Mustafa nın, hürrem sultan ın oyunları neticesinde öldürtülmesiyle, hürrem den olma oğullar şehzade selim ve bayezid arasında taht kavgası başlar, selim daha büyük olmasına rağmen sakin yapısı nedeniyle başa geçmesi için bayezid desteklenmiştir, ama çevrilen oyunlar neticesinde bayezid konya ya kaçmak zorunda kalır, burda adam topladığı haber alınınca kanuni tarafından selim komutasında bir ordu gönderilir yapılan savaşta bayezid yenilir ve irana kaçar ama burada hapsedilir. kanuni gibi oğulları selim ve bayezid da şair kişilikleri ile bilinen hanedan üyelerindendir, yukarıdaki mektubu iranda hapsedildiği sırada babasına yazmıştır. kanuni nin şehzade mustafa meselesinden dolayı affetmeye yakın olduğu verdiği cevaptan anlaşılıyor olsa da selim taraftarlarının baskısıyla 1561 de bayezid iran da öldürülmüştür.
    #494615
  6. 3 3
    Şehzade Bayezid iran'a kaçınca iran şah'ından söz alır ve şah kendisini kanuni'ye vermeyeceğine dair söz verir. Ancak osmanlı devleti'nin israrları üzerine kendince:"ben kanuni'ye vermeyeceğimi söyledim, selim'e verebilirim" der ve bayezid'i selim'e teslim eder, selim'de bayezid'i öldürttürür ve hiç beklemediği şekilde osmanlı tahtına oturan bir padişah olur.
    #2887847
  7. 3 2
    sehzade bayezid kanuni sultan süleyman'ın oğlu.. kardeşi selim ve onun taraftarları tarafından devlete isyankar durumda gösterilmiş yaptığı savaşlarda mağlup olup iran'a sığınmıştır. osmanlı sarayı ve iran sarayının anlaşması sonucu 5 oğlu ile birlikte iran'da idam edilmiştir.
    #2963689
  8. 2 0
    irana sığındığı yoktur 1559 senesinde şehzade selim e konya muharabesinde yenilince tekrar eski irtibarını kazanmak için 12.000 kişilik ordusu ile iran üzerine yürür. burada Şah tarafından ilk başlarda iyi karşılansada savaş çıkaracağı anlaşılınca esir alınır ve hürremin sahte mektupları tarafından suleyman han tarafından şah a öldürttürülür. şah 500.000 altın ve pek çok sayıda ziynet eşyası alır bunun için.
    #5438097
  9. 3 1
    Evet beyler ilber ortaylı mode on. Toplanın beyler hikayeyi anlatıyorum. Şehzade bayezid, kanuni ile hürremin oğullarından biridir. Bayezidin amacı mustafa ön planda hürrem rüstem ve saz arkadaşlarıyla uğraşırken güç toplamak ve devlet-i aliyyenin başına geçebilmekti. ancak rüstem denilen götoş güzelim mustafayı kanuniye kırdırınca beyazidin planı tamamen çökmüştür. Cenkten sonra annesine " hala yaşıyorsan annem olman sayesindedir. " diyerek kızgınlığını iletmiştir. hatta rüstem şerefsizini öldürmek amacıyla yeniçerilerle aradığıda söylenir. doğruluğu tartışılır. Neyse efenim. Mustafa hakkın rahmetine vardıktan sonra elinde kalan pekte kuvvetli olmayan ordusuyla selimi kısa yoldan elemek ister. böylece tek şehzade olacak ve kanuniden sonra direkt tahta oturacaktır. Derhal orduyu hazırlatır ve selimin üzerine yürür. bu haberi alan kanuni zaten mehmedin cihangirin ve mustafanın ölümleriyle yaralıyken birde beyazidi öldürmek zorunda olduğunu anlayınca iyice yıkılır. ama yapacak birşey yoktur. selim kurtarılmalıdır. tez istanbuldan ve yol üzerinden birleşip güçlenen büyük bir orduyla bayezide doğru gider. en sonunda cenk alanına varılır. selimin ve süleymanın kuvvetleri birleşir büyük bir ordu oluşturulur. bayezidin ordusuysa onların 6/1 kadardır. Sülüman çokta adam kaybetmeden bayezidi bozguna uğratmayı başarır. Ama bayezid daha savaş bitmeden fedaileri ile kaçıp sancağına varmıştır. ailesini çoluğunu çocuğunu alır ve doğuya kaçmaya başlar. sinopta iken babasına " kıyma bayezidine canım baba " tarzı şiirler yazar. kanuniden ise " tövbe de piç " gibi cevaplar alır. En sonunda irana kaçar. Kanuni oğlunu ister ancak iran vermez. adam mal mı şehzadeyi beleşe versin osmanlıya ? Kanunide ben artık dayanamam diyerekten binlerce altın yollar ve bayezidini öldürtmek üzere yollar. artık bayezid cariyeleri ve şehzadeleri için çok acıdır. bir gece hepsi sessizce ve teker teker boğulur-zehirlenir. cesetleride belli bir miktar altıncık karşılığında devlet-i aliye yollanır. Artık selim beleşe tahta geçmiştir. kendi bile inanamaz buna. zira en güçlü adaylar birbirlerini teker teker elerken selim sik gibi ortada kalmış ve padişahlığa terfi etmiştir. .
    #14528300
  10. 3 3
    Hürrem ve Kanuni nin 3. şehzadesidir.
    Hürrem den olmayan yetenekli Mustafa'ya karşı annesi büyük oğlu Mehmet'i yetiştirmiştir.Mehmet'te büyüyüp abisi Mustafa'nın yerine Manisa sancağına geçmiştir.Mustafa Amasya'ya gönderilmiştir.Bu birçok kişiye göre Mehmet'in veliaht seviyesine yükseltilmesi anlamına geliyordu.Padişah günün birinde öldüğü zaman Amasya'ya göre istanbul'a yakın olan sancaktan Mehmet gelip tahta oturacak anneside valide sultan olacaktı.Tabi bunun önünde sadece yeniçerilerin Mustafa sevgisi durabilirdi ancak Mehmet'te kendini saydıracak potansiyel mevcuttu.Ama daha göreve başladıktan kısa bir süre sonra hastalıktan ölmesi anne ve babasında büyük üzüntüye sebep oldu.Bir süre sonra kardeşi selim yerine geçti ama selim her ne kadar saray eğitimi görsede padişahlık karizmasından yoksundu.Ayrıca devlet işleriylede ilgili değildi.Manisa'da olması hiç önemli değildi çünkü ocaklının istemediği kimse kolay kolay padişah olamazdı.işte burada Bayezid devreye giriyordu.Abisi Mustafa'ya karşı annesinin desteğini almıştı.Fiziki olarak babasına en çok benzeyen oğluydu.Yeniçeri ocağında askerin çok konuştuğu konuysa Mustafa idi.Amasyada neler başardığı dilden dile dolanıyordu.Tabi bu konuşmalar padişahında kulağına gidiyordu.Aslında hem memnun oluyordu hemde taht üzerinde fitne çıkacağından endişeleniyordu.O sıralarda lala Mustafa ve Bayezid konya sancağınını yönetiyorlardı.Kanuni'ye ise Bayezid in ne kadar başarılı olduğu falan anlatıyordu.Hatta oda kendisinden sonra Bayezid in padişah olabileceği ihtimalini düşünüyordu.Yıl 1553'e geldiğinde Kanuni 3. ve son iran seferine çıkarken Bayezide rumeliyi koruması için Edirne'ye saltanat naibi olarak vazifelendirdi.Sefer sırasında türlü oyunlarla Mustafa katledildi.Bu olay çok halk ve asker tarafından ağır şekilde kınandı.Sadrazam rüstem'i koltuğundan etti.Seferde sona ermiş,ordu geri dönmeye başlamıştı.Ancak rumelide şehzade mustafa ismini kullanarak birileri ayaklandı ve edirne den bizzat Bayezid müdahale edip bu isyanı bastırdı.ikinci Düzmece Mustafa isyanı olarak bilinen bu olay padişah'a farklı şekilde anlatıldı.isyanın bizzat Bayezid'in çıkardığı,kendini göstermek istediği için tezgah kurduğunu söylerler.Olayı bazı tarihçiler doğrular bazıları yalanlar.Neticede annesinin Kanuni yi iknasıyla Kütahya sancağına geri döner.Annesi Hürrem, bayezid in velihaht ilan edilmesi için tekrar sadrazam olan Rüstem e baskı yapar, kısa bir süre sonrada ölür.Rüstem daha önce divanda idamına sebep olduğu hüsrev paşanın kardeşi Bayezid in lalası Mustafa yı Fizan taraflarına sürmüştü.Kendince yaptığı planlar doğrultusunda Lala Mustafa'yı Selimin lalası yapıp Manisa'ya gönderdi.Amacı onu kullanarak selimi gözden düşürüp Bayezid'i veliaht yapmaktı.Padişah ise Manisa ve Kütahya'da bulunan çocukları merkezden ve birbirlerinden uzaklaştırmak için selimi konya'ya
    Bayezid'i Amasya ya tayin etti.Selim derhal denileni yaptı ama Bayezid biraz direndi ama denileni yaptı.Lala Mustafa geçen yıllarda abisi ve kendisine yapılan oyunlardan sorumlu tuttuğu Rüstemden intikam almak istiyordu.Artık kendisi ondan daha entrikacıydı.Planlarını uygulamaya başlamadan Rüstem ölmüştü.Lala Mustafanın planı Bayezid'i isyancı göstermekti.
    Bu nedenle kendisine mektuplar gönderiyor ben selim in değil hala senin lalanım,sen padişah olmalısın tarzında mesajlar yolluyordu.Sokullu Mehmet Paşa nın selimin damadı olduğunu ve doğal olarak onu desteklediğini derhal selimin üzerine yürümesini ve tahtın tek varisi kalmasını öğütlüyordu.Bayezid de Selime meydana gel tarzında mektuplar yazdı ve asker toplamaya başladı.Bu mektupları Sultana yollayan Lala Bayezid in isyancı olduğunu söylüyordu.Kanuni Bayezid e mektup yollayıp bu tavrını sürdürmemesini istesede bu mektuplar ona ulaşmadı.Bayezid Selim'le er meydanında çıkacağını sanarken meydanda babasının askerlerini de gördü.Yeniçeriler karşısında pek şansıda yoktu.Çarpışmanın başında birliklerinin bir kısmıyla amasya ya çekildi.Oradada ufak bir takviye ile 4000 kişilik ordusuyla iran sınırını geçti.iran'da büük bir törenle karşılandı.Şahın askerlerinden fazla askeri vardı tören alanında.Bu nedenle askerleri çeşitli bahanelerle farklı istikametlere gönderildi.Bu sıralarda Kanuni Bayezid in irana kaçmak için kullandığı atları tahsis eden Erzurum valisinin idamına karar verdi.Yörede yaşayan Türkmenlerde Bayezid e baya yardımcı olmuşlardı.Şah a mektup gönderen Kanuni Bayezid ve çocuklarını istedi.Büyük miktarda altın ödedikten sonra dediği oldu.Bayezid ve oğullarının tabutları Kanuni ye teslim edildi.*
    #14732350
  11. 4 2
    "şahi" mahlasıyla şirleri olan, kürt idris-kürt ebussuud ve tahmasb'ın türk töresine yakışmayan kahpeliği ile bebek yaştaki evlatları ile birlikte katledilen ve bu katledilmesi, kanuni'nin en önemli hatalarından biri olarak kabul edilen oğludur.

    şehzade mustafa'dan sonra, şehzade bayezid'in de babası tarafından katledilmesi osmanlı'da basiretsiz padişahlar döneminin adeta başlangıcı olmuş, basiretsiz sarı selim'e taht yolu açılmıştır.

    bir baba olarak şunu anlamakta güçlük çekiyorum;

    --spoiler--
    ey serâser âleme sultan süleymanım baba
    tende cânım cânımın içinde canânım baba
    bayezidin'e kıyar mısın benim cânım baba
    bî-günahım hak bilür devletlü cânım baba.
    --spoiler--

    hangi baba oğlunun bu sözlerinden sonra kendi kanından, kendi canından evladına ve hatta evladından olma torunlarına kıyabilir?
    bu nasıl bir sapkın ve basiretsiz zihniyetin, nasıl bir vahşi vandalizmin örneğidir.

    muhteşem yüzyıl değil, boktan bir yüzyılmış o dedikleri.

    (bkz: başbakan ın bildiği kanuni/@protest sanayici)

    http://tarihturklerdebasl...14/02/21/sehzade-bayezit/
    #17750747
  12. 0 0
    öyle bir geçer zamanki metenin hakkını vererek oynadığı roldür. Çocuk abisini koruyor, abisi padişaha baba bayezid beni öldürmeye kalktı diyor.
    #21419778
  13. 0 0
    kanuni sultan süleymanın oğludur. asabi yapısı ve aceleciliği ölümüne neden olmuştur.
    #23506306
  14. 0 0
    şehsade mustafa dan sonra tahta en yakın ve en güçlü isimdi ama kanuni sultan süleyman onuda aradan çıkarttırdı.
    #23506328
  15. 0 0
    kanuni sultan süleyman'ın katline ferman verdiği ikinci oğludur.
    #23506364
  16. 3 0
    ağabeyi mustafa gibi son şehzadelik dönemlerini amasya'da geçirmiştir. türbesi sivas'ta bulunmaktadır. normalde askerin daha çok sempati duyduğu bir şehzade olmasına rağmen, konya'da selim'e yenilmiştir. bunun sebebi babası süleyman'ın selim'i desteklemek için sokollu aracılığıyla destek olmasıdır.

    adam gibi adamdır. merttir. abisi mustafa'nın idamına şahitlik etse dahi babasına karşı gelme cesareti göstermiştir. mertliğinden ötürü kaybetmiştir.
    #23868325
  17. 1 1
    "öfkeyle kalkan, zarar ile oturur." atasözünün en güzel örneğidir. selim'den çok daha yetenekli olması ve padşahlığı belki de daha fazla hak etmesinde rağmen, öfkesine yenik düştüğü için babası tarafından boğdurulmuştur. selim gibi akıllı davranıp, beklese idi belki de kaderi böyle olmazdı. tabii babasının önünde bir yavuz sultan selim örneği vardır. kanuni'nin oğullarına karşı bu kadar tedbirli olmasının ve de en sakin, en itaatkar şehzadeyi desteklemesinin sebebi bu olabilir.
    #23979611