şair eşref

  1. 3 3
    1847 yılında doğmuş çeşitli yerlerde vali yardımcılığı ve kaymakamlık görevlerinde bulunmuş, türk edebiyatının en büyük, en sivri dilli hiciv şairi.
    en ünlü dörtlüklerinden biri:

    Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için
    Gelmesin, reddeylerim billahi öz kardeşimi,
    Gözlerim ebnâ-yı âdemden o kadar yıldı ki,
    Istemem ben fatiha, tek çalmasınlar taşımı...
    rivayete göre mezar taşı çalınmış ve bulunamamıştır.
    --------
    "Eylemem ölsem de kizbi ihtiyar
    Doğruyu söyler gezer bir şairim
    Bir güzel mazmun bulunca Eşrefa
    Kendimi hicveylemezsem kafirim"
    diyen şair, çoğu nokta noktadan neredeyse anlaşılmayan hicivleri için numarasız gözlük gibi kullanılsın diye isim vermeden yazdığını söyler.
    dönemini eleştiren pek çok hicvi vardır:

    Vakt-i istibdatta söz söylemek memnu idi
    Ağlatırdı ağzını açsan hükümet ananı
    Devr-i hürriyetteyiz şimdi değişti kaide
    Söyletirler evvela sonra s.....ler ananı
    #222612
  2. 1 1
    ağzı bozuk şairdir.

    girmeyiz kerhaneye babında nevbet bekleriz
    m pazarında t.şaktan farkımız yoktur bizim
    #319464
  3. 2 2
    nazım hikmetin hakkında

    "Ben anarşizmden hiçbir zaman bir şey anlamadım, septiklik ise aklımın ermediği nesnedir, buna rağmen, Eşref'te bu iki vasıf bulunduğu halde ondaki realizme hayranım."

    dediği ayarcı şair.
    #704466
  4. 0 0
    Millete erbâbı mansıptan biri eşek demiş,
    Reddedilmez böyle bir söz, amma ki pek can sıkar...
    Olsa da millet eşek, eşek diyen bilmez mi ki:
    Sadrazamlarla vâliler de milletten çıkar...

    (makam sahibi bir kişi, millete eşek demiş, bu söz reddedilmez ama, cansıkar...Millet eşek olsa dahi, eşek diyen kişi bilmez mi ki; sadrazamlarla valiler de milletin içinden çıkar...)
    #727883
  5. 1 -1
    eşref yolda eşekle giderken izmir valisi kamil paşa yanından yaylı arabayla geçmektedir. önüne bir çukur çıkınca eşrefin eşek durur. kamil paşa yukardan seslenir "dikkat et eşref çukura düşme". eşref cevabı yapıştırır "merak etmeyin paşam eşek kamildir".
    #2315669
  6. 5 3
    eşref, büyük bir hiciv şairimizdir. En etkin yergi şiiri temsilcisidir.eşref, keskin yergilerinde kendisinden önceki şairlerin hiçbirinde rastlanmayan söyleyiş ve anlatım etkinliğine ulaşmayı başarmıştır. Eşref, rejimi ve yolsuzlukları eleştirmekle kalmamış, Osmanlıların Batı dünyasından geri kalması, doğal kaynakların işletilmemesi gibi konulara değinerek, çağina göre "ilerici" sayılan görüşlerin de savunucusu olmuştur. o da divan şiirinin kullandiği biçimlerden yararlanir.Kit'a, gazel, kaside, musammat yazar. Çağdaşlarının yüz vermedikleri halk söyleyişlerini ve deyimlerini de yerlerinde kullanır.eşref kimi yergi şiirlerinde çok çarpici sözcükleri ve küfürleri kullanmaktan kaçınmazdı. Ana avrat sövmek gibi. Böylesi sözler eşref'in yergilerinin tuzu biberi sayilmıştır. Onun yergileri, öncelikle Meclis'i kapatarak otuz üç yil süren ve her geçen yil özgürlükleri biraz daha kısıtlayan,kurdugu jurnal, afiye düzenekleriyle kafalarin içini bile denetim altina almaya çalisan ikinci Abdülhamit'in baski rejimine yönelir.Bu rejimin yasa ve ahlâk dışı, insan haklarını ayaklar altına alan her çesit işlemi üzerinde durmaktan usanmaz. Ayrica Padisah'in çevresindeki yüksek rütbeli ikiyüzlüler,rüsvetçiler,ahlâksizlar ve saray'in bu idisine uyarlanan tüm yöneticiler onun yergi oklarının hedefleridir.
    Edebiyatimizda benzersiz bir Sair olacak anılacaktır.

    Her biri kendince zulüm etmekte:
    Insan bir memur görünce eşkiya saniyor...
    Ey zavalli,bos yere yakınma,bağırıp çağırma;
    Çünkü ezilenlerin ahını işiten hükümet bunu musîki saniyor! "

    Esref'ten Neyzen'e

    Kimseler Hafiz'a (Neyzen) alnı yere gelmiş diyemez,
    Doğduğundan beri kıç dönmedi Seytan'a bile!
    Çok cevâmide,mescidde dolasti amma,
    Koymadı alnını hiç secde-î Rahmâna bile!
    Haciyatmaz gibidir sanki köpek oğlu köpek
    Ayaküstünde kalır düşse de mîzâna bile!
    Yağlasin kız neyini hazret-î pir
    Barekâllah koca Hâfiz alıyor,
    Kamışı şimdi götünden çaliyor.

    Esref,yerine vekil birakarak Izmir'e gidiyor.Morali biraz bozuk.Yol arkadasi ise biraz geri zekâli,Eşref'e aptalca sorular soruyor. Bir ara:
    " Tanri,Adem'i yaratirken çamuruna asman koydu mu, koymadı mı?" Eşref biraz düşündükten sonra:
    Ey bana tiynet-î Adem'de saman var mı diyen,
    Bir daha etme bana gel bu sual-î hami
    Balçığında saman olsaydı eğer insanoğlunun
    Çatlayıp da yarık olmazdı ananın amı

    eşref insanoğlundan o kadar soğumuştur ki aşağıdaki dizeleri yazmıştır.

    Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için
    Gelmesin, reddeylerim billahi öz kardeşimi,
    Gözlerim ebnâ-yı âdemden o kadar yıldı ki,
    Istemem ben fatiha, tek çalmasınlar taşımı...

    ******

    Millete erbâbı mansıptan biri eşek demiş,
    Reddedilmez böyle bir söz, amma ki pek can sıkar...
    Olsa da millet eşek, eşek diyen bilmez mi ki:
    Sadrazamlarla vâliler de milletten çıkar...
    #2794201
  7. 1 -1
    tutucu çevrenin öcülerinden biridir.
    #3167722
  8. 2 2
    "eskiden devr-i istibdat var idi, hic soyletmezlerdi insani...
    simdi hurriyet var, once soyletirler, sonra bellerler anani..."
    dizeleriyle guzel bir kiyaslama yapan merhum sair.
    #3295725
  9. 0 0
    uzaklaştım kendimden,
    kendim gibilerden.
    #3531740
  10. 1 1
    Öldügü zaman da mezar tasina sunlarin yazilmasini istedi:

    Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için
    Gelmesin reddeylerim,billahi öz kardesimi
    Gözlerim ebnayi ademden o türbe yildi kî
    Istemem ben fatiha,tek çalmasinlar tasimi.

    bir başka olaysa şu şekilde cereyan etmiştir rivayete göre:

    Akhisar esrafindan Ragip Pasa,Esref'i misafirlige çagirir.Esref yakin dostlarindan Zeytinzade Remzi Beyle birlikte gider.Bu arada Serif Pasa da Tokadizade Sekip'le birlikte gelip ayni eve konuk olurlar.
    Serif Pasa,Akhisar 'da daha önceden gözüne kestirdigi bir bagi satin almak ister. " Haydi hep birlikte gidp su bagi görelim "
    Esref'le Remzi Bey: " Biz yasli kisileriz.Bu sicakta onca yolu yürüyemeyiz " diye özür dileyerek evde kalirlar. Ev sahibiyle öteki konuklar Pasanin pesine takilirlar.Bir süre sonra,Serif Pasa ile çevresindekiler dönerlerken,Esref kalabaliga bir süre bakar ve sunlari söyler:
    Bârekallah tabankes olarak
    Mirimiran yine bagdan geliyor.
    Seyredenler sanir ol manzarayi
    Sürüsüyle ayi dagdan iniyor.
    #4271473
  11. 0 0
    hakikaten de mezartaşı çalınmıştır..
    #4754843
  12. 4 4
    "bir soğan soyuluyor yaşarıyor gözler
    bir devlet soyuluyor aldırmıyor öküzler "
    mısra i meşhurunun mübdii yergi ustası.
    #5468847
  13. 0 0
    argo dağarcığımı büyük ölçüde borçlu olduğum şairdir. en ünlü hiciv sanatçılarımızdandır.

    kişi,kamil oldu mu üstad mertebesinde,
    ona madde üstünde bir değer vereceksin...
    baktin ki; hali,tavri değişti meclise gelişte,
    çüüşşş...deyip,sirtina bir semer vereceksin.
    #5875044
  14. 5 -1
    asıl ismi mehmet eşref'tir.Türk edebiyatının hiciv ustalarından biridir. neyzen tevfik, onu kendi üstadı saymıştır.

    bir tarihte bir tren yolculuğunda eşref e takılıp kızdırmayı adet edinmiş münasebetsiz bir arkadaşı: "eşref, insanoğlu çamurdan husule gelmiş derler; söylesene adem'in çamurunda saman var mıydı acaba?" diye sorar.
    eşref :"o an arkadaşa yüce kuranın ayetleri ile cevap vermek istediysem de gerek görmeyip şu dörtlüğü yazdım." der:

    ey bana tıynet-i adem in çamurunda saman var mı diyen
    gel bir daha etme bu sual-i hamı
    çamurunda saman olsaydı eğer ebül beşer in
    çatlayıp ta yarık olmazdı ananın ..mı
    #5905576
  15. 1 -1
    O dönemde hükümete taşınır mallara el koyma yetkisi verilir. Bu tür işlemlerde aşırıya gidilmesini ve haksızlıklar yapılmasını Eşref asağıdaki dörtlükle eleştirir:

    Istimlak denilen kanun
    Öyle gitmekte ki artık dikine
    Biri memişhanede görülse,derhal
    Vaziyed eyleyecekler s.kine.
    #5905593
  16. 0 0
    (bkz: heccav)
    (bkz: ankara ekin tiyatrosu)
    #6230685
  17. 2 2
    "girmeyiz kerhaneye babında nevbet bekleriz;
    am pazarında taşaktan farkımız yoktur bizim"

    diyen hiciv üstadı.
    #6870641
  18. 3 3
    abdulhamid devrinde yazdığı bir şiirde söyle demiştir:

    devri istibdatta söz söylemek memnu idi
    söyler isen ağlatırlardı ananı
    şimdi devri hürriyetteyiz
    önce söyletirler, sonra sikerler ananı.
    #6918936
  19. 0 0
    hiç eskimeyen şiirlerin sahibi üstat! araplı gündemimize dair bir tanesini ekleyeyim...

    besmele gûseyleyen şeytan gibi
    korkuyorsun höt dese bir ecnebî
    padişahım öyle alçaksın kî
    izzetin nefsin arap izzet gibi!
    #8383976
  20. 1 1
    neyzen tevfik in hocasıdır. hiciv konusunda ustadır.
    #8692169
  21. 2 2
    "Ey vatan ver elini sıkayım, elimizden gidiyorsun, adiyö" der..

    Neyzen'in ustasıdır.
    #8738219
  22. 2 -2
    şiir adı altında sağa sola küfür etmiş, ayyaş, küfürbaz, adına tezat bir kişi. şükür ki ölmüş ve necis bedeni toprağın üstünü terkeylemiştir. fatiha istemediğini bir şiirinde söylemiştir. okuyan da yoktur zaten.
    #13864316
  23. 0 0
    "Vergi miktarını ol mertebe artırmalı kim
    Sahibe-î savat olanlar da züğürt kalmalıdır.
    Yalnız fahişeler vergisi haksizlik olur,
    Evlilerden de sikiştikçe rüsum almalıdır."

    ağzına sağlık dedirten şairdir.
    #15646380
  24. 0 0
    Eşek ağırlıklı hicivleriyle ünlü şairdir.
    Kamil paşa kıbrıs'a giderken şair eşref'e sorar;
    " kıbrıs' tan bir isteğin var mı?"
    şair eşref'de
    "paşam benim eşek ihtiyarladı, kıbrıs'tan bana en hasından eşek getirir misin?" der.
    gel zaman git zaman paşa kıbrıs'tan döner. Şair eşref gemiden inen paşayı karşılamak için iskeleye gelmiştir. paşa eşref'i görünce eşek almayı unuttuğunu hatırlayarak
    "eşref kusura bakma senin eşşeği almayı unuttum, bir dahaki gidişte söz, alırım" der.
    eşref'in yanıtı;
    "üzülmeyin paşam siz geldiniz ya bana yeter" olur...
    #15741162
  25. 6 2
    --spoiler--
    bir soğan soyuluyor, yaşarıyor gözler,
    bir devlet soyuluyor, aldırmıyor öküzler.
    --spoiler--

    demiş ve noktayı koymuş.
    #15840334